Jacek Tomczak

Procedowany projekt ustawy ma na celu dostosowanie polskiego prawa do unijnych regulacji dotyczących ograniczenia emisji w lotnictwie, wdrożenie mechanizmu CORSIA oraz wspieranie wykorzystania zrównoważonych paliw lotniczych. Kierunek tych zmian oczywiście należy ocenić pozytywnie. Transformacja sektora lotniczego powinna odbywać się w sposób, który z jednej strony ogranicza jego wpływ na klimat, a z drugiej strony nie osłabia konkurencyjności europejskich, a przede wszystkim polskich przewoźników. Wiemy, o kogo chodzi. Dotychczasowy system przydziału bezpłatnych uprawnień do emisji opierał się w dużej mierze na emisjach historycznych. W praktyce uprzywilejowywał największych przewoźników i był w sposób oczywisty niekorzystny dla rozwijających się linii lotniczych, w tym dla naszego narodowego przewoźnika. Projektowane rozwiązanie ma zwiększyć przejrzystość systemu, poprawić warunki konkurencyjności oraz lepiej odpowiadać aktualnej strukturze rynku lotniczego. Istotnym elementem projektu jest także wsparcie dla operatorów korzystających z kwalifikujących się paliw lotniczych. Przewidziano pulę 20 mln bezpłatnych uprawnień, która do 2030 r. ma służyć pokrywaniu części lub całości różnicy między ceną tradycyjnej nafty lotniczej a ceną paliw nisko- i zeroemisyjnych. Jest to właściwe podejście. Nie można nakładać na przedsiębiorców kosztów transformacji, nie tworząc jednocześnie mechanizmów wspierających inwestowanie w nowe technologie. Jednocześnie projekt musi zostać bardzo dokładnie przeanalizowany pod kątem wpływu na przedsiębiorców. W toku konsultacji przedstawiciele przemysłu zwracali uwagę na ryzyko skracania terminów na dokonywanie czynności, zwiększanie obciążeń administracyjnych oraz ograniczenia mechanizmów chroniących konkurencyjność przedsiębiorców. Mamy nadzieję, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska uwzględniło te zastrzeżenia w ostatecznej wersji projektu. Na pewno będziemy o tym jeszcze rozmawiali w komisji. Sama ocena skutków regulacji wskazuje, że wejście w życie ustawy spowoduje zwiększenie liczby dokumentów i liczby procedur. Operatorzy lotniczy zostaną objęci dodatkowymi obowiązkami dotyczącymi monitorowania i raportowania emisji w ramach mechanizmu CORSIA oraz raportowania skutków innych niż emisja dwutlenku węgla. Co prawda obowiązki mają być dostosowane do nowych wymagań w zakresie elektronizacji, cyfryzacji, ale nie zmienia to faktu, że dla przedsiębiorców będą oznaczały dodatkową pracę i dodatkowe koszty. Dlatego kieruję do przedstawiciela ministra pytania: Czy wszystkie nowe obowiązki informacyjne zostały zaprojektowane w taki sposób, aby operator nie musiał kilkukrotnie przekazywać tych samych danych różnym organom? Czy zapewniona zostanie należyta i rzeczywista wymiana informacji między różnymi organami administracji publicznej? Druga kwestia dotyczy pasażerów. W ocenie skutków regulacji wprost wskazano, że jednym z następstw projektowanych zmian może być wzrost cen usług transportowych świadczonych przez operatorów lotniczych. Ostatecznie wyższe koszty przewoźników mogą niestety zostać przełożone na konsumentów, tzn. na ceny biletów. Pytam ministerstwo jeszcze raz: Jakie działania podjęto, aby maksymalnie ograniczyć potencjalny wzrost cen biletów lotniczych? Czy oszacowano skalę tego wzrostu dla przeciętnego pasażera? W jakim stopniu system bezpłatnych uprawnień związanych ze stosowaniem zróżnicowanych paliw zrekompensuje przewoźnikom wyższe koszty? Szczególnej ochrony wymagają tu oczywiście połączenia regionalne oraz trasy, na których pasażerowie mają ograniczoną możliwość wyboru alternatywnego środka transportu. Trzecie pytanie dotyczy sposobów wdrażania regulacji unijnych. W ocenie skutków regulacji zadeklarowano, że projekt nie zawiera przepisów wykraczających poza minimalne rozwiązania niezbędne do realizacji obowiązków wynikających z prawa Unii Europejskiej. To bardzo ważna deklaracja. Mam nadzieję, że jest prawdziwa. Wysoka Izbo! Cele projektu, nie ukrywajmy, zasługują na poparcie. Potrzebujemy bardziej przejrzystego systemu, równych warunków konkurencji. Jednocześnie transformacja nie może prowadzić do nadmiernego wzrostu kosztów działalności przedsiębiorstw ani do ograniczenia dostępności transportu lotniczego dla obywateli. Klub Parlamentarny Polskie Stronnictwo Ludowe popiera dalsze procedowanie nad projektem ustawy. Oczywiście prosimy o wyjaśnienia i odpowiedź na pytania oraz wątpliwości, które wskazałem. Dziękuję bardzo.