Agnieszka Maria Kłopotek

Pani Minister! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Polskie Stronnictwo Ludowe pragnę przedstawić stanowisko wobec projektu ustawy dotyczącej zmian w zasadach przekazywania technologii wspomagających osobom z niepełnosprawnościami. Na samym początku chciałabym podkreślić rzecz fundamentalną: osoby z niepełnosprawnościami oraz ich rodziny powinny być beneficjentami nowoczesnego, sprawnego i skutecznego systemu wsparcia. Rolą państwa nie jest tworzenie kosztownych mechanizmów administracyjnych, lecz zapewnienie, że pomoc trafi do ludzi szybko, skutecznie i w sposób odpowiadający ich rzeczywistym potrzebom. Projekt, który dziś rozpatrujemy, jest odpowiedzią na doświadczenia ostatnich lat. Z przedstawionego uzasadnienia jasno wynika, że dotychczasowy model ogólnopolskiej wypożyczalni technologii wspomagających nie spełnił pokładanych w nim oczekiwań. Państwo wydało blisko 96 mln zł na zakup sprzętu, a jednocześnie utrzymanie samej wypożyczalni kosztowało ponad 7,3 mln zł, z czego prawie 1,9 mln zł stanowiły wyłącznie koszty magazynowania. To są liczby, które powinny skłaniać do refleksji każdego odpowiedzialnego ustawodawcę. Jeszcze bardziej wymowne są dane dotyczące wykorzystania zakupionych technologii. Spośród ponad 14,5 tys. dostępnych urządzeń wypożyczono niewiele ponad 2,7 tys. egzemplarzy, z których skorzystało niespełna 2 tys. beneficjentów. Oznacza to, że ogromna część sprzętu pozostawała niewykorzystana, mimo że potrzeby osób z niepełnosprawnościami są w Polsce ogromne. Nie możemy akceptować sytuacji, w której nowoczesny sprzęt leży w magazynach, podczas gdy tysiące ludzi każdego dnia zmagają się z ograniczeniami wynikającymi z niepełnosprawności. Dlatego sam kierunek proponowanych zmian należy ocenić pozytywnie. Klub Polskiego Stronnictwa Ludowego od lat stoi na stanowisku, że pomoc społeczna musi być oparta na zasadzie efektywności. Nie chodzi o to, aby wydawać więcej pieniędzy. Chodzi o to, aby wydawać je mądrzej. Jeżeli aparat słuchowy, specjalistyczny wózek czy inne urządzenie są indywidualnie dopasowane do konkretnej osoby i z natury rzeczy nie nadają się do wielokrotnego wypożyczenia, to znacznie rozsądniejsze wydaje się przekazanie ich beneficjentom na własność niż utrzymywanie fikcji systemu rotacyjnego. Podobnie trudno uznać za racjonalne ponoszenie kosztów dostosowania sprzętu, które w niektórych przypadkach sięgały ponad 30% jego wartości. Wysoka Izbo! Jednocześnie chcemy zwrócić uwagę na kilka kwestii, które w naszej ocenie wymagają szczególnej uwagi podczas dalszych prac legislacyjnych. Po pierwsze, przejrzystość procesu przekazywania sprzętu. Projekt przewiduje możliwość nieodpłatnego przekazywania technologii zarówno osobom z niepełnosprawnościami, jak i organizacjom społecznym czy jednostkom samorządu terytorialnego. Sam kierunek jest słuszny, ale musimy mieć pewność, że proces ten będzie oparty na jasnych, transparentnych kryteriach. Po drugie, rola samorządów. PSL od zawsze podkreśla, że to właśnie samorządy najlepiej znają lokalne potrzeby mieszkańców. To gminy i powiaty najczęściej współpracują z osobami z niepełnosprawnościami i ich rodzinami. Dlatego uważamy, że ich udział w procesie dystrybucji sprzętu powinien być odpowiednio wzmocniony. Po trzecie, bezpieczeństwo użytkowników. W projekcie słusznie wskazano, że znaczną część sprzętu stanowią wyroby medyczne wymagające odpowiednich przeglądów technicznych oraz napraw przed przekazaniem. To niezwykle ważny element. Osoby z niepełnosprawnościami muszą otrzymać sprzęt w pełni sprawny i bezpieczny. Dlatego pozytywnie oceniamy zapis przewidujący finansowanie przez PFRON niezbędnych przeglądów i napraw. Po czwarte, kontrola wydatkowania środków publicznych. Projekt zakłada, że przepisy będą obowiązywać do końca 2028 r. i mają charakter epizodyczny. To rozwiązanie wydaje się racjonalne, ale jednocześnie oczekujemy, że po zakończeniu programu zostanie przedstawione szczegółowe sprawozdanie obejmujące ilość przekazanego sprzętu, liczbę beneficjentów, poniesione koszty oraz rzeczywiste oszczędności dla budżetu państwa. Mam nadzieję, że na etapie prac komisji będzie jeszcze możliwość wysłuchania przedstawicieli organizacji społecznych, ekspertów i samych osób z niepełnosprawnościami. To pozwoli jeszcze lepiej dopracować projekt. Polskie Stronnictwo Ludowe zawsze opowiadało się za polityką odpowiedzialności finansowej połączonej z wrażliwością społeczną. Jedno bez drugiego nie ma sensu. Dlatego Klub Parlamentarny Polskie Stronnictwo Ludowe deklaruje gotowość do konstruktywnej pracy nad projektem podczas dalszych etapów procesu legislacyjnego. Dziękuję bardzo. Przebieg posiedzenia