Agnieszka Maria Kłopotek

Pani Minister! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Polskie Stronnictwo Ludowe zabieram głos w sprawie projektu ustawy o koordynacji opieki długoterminowej i osobach starszych. Projektu niezwykle ważnego i nie tylko dlatego, że dotyka codziennych problemów milionów Polek i Polaków, ale przede wszystkim dlatego, że odpowiada na jedno z największych wyzwań cywilizacyjnych współczesnej Polski - starzenie się społeczeństwa. Dziś już niemal co czwarty obywatel naszego kraju ma więcej niż 60 lat. Według danych przedstawionych w uzasadnieniu ustawy liczba seniorów przekroczyła 10 mln osób i będzie stale rosła. Prognozy pokazują, że w 2060 r. osoby starsze będą stanowiły niemal 40% społeczeństwa. Jeszcze bardziej dynamicznie rośnie liczba osób po 80. roku życia, czyli tych, które najczęściej wymagają codziennej pomocy, wsparcia opiekuńczego i długoterminowej troski. Nie możemy odwracać wzroku od tych danych. One nie są wyłącznie statystyką. Za każdą liczbą stoi konkretny człowiek: starsza kobieta mieszkająca samotnie na wsi, schorowany senior w małym mieście, rodzina próbująca pogodzić pracę zawodową z opieką nad rodzicami, opiekunowie nieformalni, którzy każdego dnia wykonują ogromną pracę, często bez wsparcia państwa. Właśnie dlatego potrzebujemy systemowej odpowiedzi państwa. Potrzebujemy państwa, które nie zostawia seniorów samych, takiego, które zrozumie, że godna starość nie może być luksusem, ale ma być prawem każdego obywatela. Polskie Stronnictwo Ludowe od lat podkreśla, że polityka senioralna nie może ograniczać się do pojedynczych programów czy doraźnych działań. Potrzebujemy spójnego systemu. Dzisiejszy projekt jest próbą uporządkowania chaosu, który przez lata narastał pomiędzy ochroną zdrowia a pomocą społeczną. Dzisiaj osoba starsza i jej rodzina często nie wiedzą, gdzie szukać pomocy, jakie świadczenia przysługują, kto odpowiada za koordynację wsparcia i do jakiej instytucji należałoby się zwrócić. System jest rozproszony, nieczytelny i zbyt często przerzuca odpowiedzialność między urzędami oraz instytucjami. Projekt ustawy ma ten stan zmienić poprzez stworzenie mechanizmów koordynacji opieki długoterminowej oraz jasnego podziału odpowiedzialności. To rozwiązanie potrzebne i bardzo oczekiwane. Polskie Stronnictwo Ludowe stoi po stronie samorządności lokalnych wspólnot. Dlatego pozytywnie oceniamy powierzenie istotnej roli powiatom oraz lokalnym koordynatorom opieki długoterminowej. To właśnie na poziomie lokalnym najlepiej widać rzeczywiste potrzeby mieszkańców. Samorządy wiedzą, gdzie mieszkają osoby samotne, gdzie brakuje usług opiekuńczych, gdzie potrzebne jest wsparcie środowiskowe. Jednocześnie trzeba jasno powiedzieć, że przekazywanie nowych obowiązków samorządom musi iść w parze z odpowiednim finansowaniem. Nie może być tak, że państwo tworzy nowe zadania, a później pozostawia samorządy same z kosztami ich realizacji. Szczególnie dotyczy to gmin wiejskich i peryferyjnych, które już dziś zmagają się z brakami kadrowymi i finansowymi. Bardzo ważnym elementem projektu jest również dostrzeżenie roli opiekunów nieformalnych. To często dzieci, wnuki, małżonkowie lub bliscy seniorów, którzy każdego dnia wykonują ciężką i odpowiedzialną pracę opiekuńczą. Przez lata państwo korzystało z ich poświęcenia, ale nie dawało im odpowiedniego wsparcia. Szanowni Państwo! Ważnym elementem tego projektu jest bon senioralny. To rozwiązanie, które ma wspierać seniorów w codziennym funkcjonowaniu i umożliwiać im jak najdłuższe pozostawanie w miejscu zamieszkania. Z perspektywy naszego klubu jest to słuszny kierunek. Seniorzy chcą żyć u siebie, w swoim domu, w swojej społeczności, wśród bliskich osób. Instytucjonalizacja opieki powinna być ostatecznością, a nie pierwszym wyborem, wynikającym z braku innych możliwości. Dlatego rozwój usług środowiskowych i wsparcia domowego jest konieczny. Jednocześnie musimy pilnować, aby bon senioralny nie stał się wyłącznie kolejnym programem zapisanym w ustawie, ale realnym instrumentem dostępnym dla seniorów także w małych miejscowościach i na terenach wiejskich. Dzisiaj w wielu gminach brakuje podstawowych usług opiekuńczych. Sam bon tego problemu nie rozwiąże, jeżeli zabraknie ludzi gotowych świadczyć te usługi. Dlatego równolegle trzeba inwestować w kadry, rozwój srebrnej gospodarki oraz aktywizację lokalnych społeczności. Polskie Stronnictwo Ludowe podkreśla, że polityka społeczna musi być oparta na solidarności międzypokoleniowej. Nie można budować nowoczesnego państwa bez szacunku dla starszego pokolenia. To dzisiejsi seniorzy budowali naszą Polskę przez dekady swojej pracy. Państwo ma obowiązek zapewnić im bezpieczeństwo, opiekę i godne warunki życia. Dlatego Polskie Stronnictwo Ludowe będzie za przyjęciem