Michał Połuboczek

Poseł Michał Połuboczek (tekst niewygłoszony): Stanowisko Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Rozpatrujemy dziś projekt ustawy zawarty w druku sejmowym nr 2288, dotyczący zmiany Ordynacji podatkowej oraz Kodeksu karnego skarbowego. Projekt, który w uzasadnieniu przedstawiany jest jako próba poprawy relacji między podatnikami a organami podatkowymi oraz zwiększenia efektywności aparatu skarbowego. Niestety, po dokładnej analizie przepisów trudno oprzeć się wrażeniu, że mamy do czynienia z kolejnym przykładem legislacji, która zamiast budować zaufanie do państwa - je osłabia. Po pierwsze, projekt z druku nr 2288 wprowadza rozwiązania, które w praktyce wydłużają możliwość ścigania podatników i ingerencji państwa w ich sprawy podatkowe. Dotyczy to m.in. zmian w sposobie liczenia terminów przedawnienia czy możliwości ich wydłużania w przypadku korekt deklaracji składanych pod koniec okresu rozliczeniowego. W teorii ma to ułatwić organom podatkowym weryfikację rozliczeń. W praktyce oznacza to dłuższą niepewność prawną dla przedsiębiorców i obywateli, którzy przez kolejne lata mogą pozostawać pod ryzykiem postępowania. Po drugie, projekt z druku nr 2288 wprowadza rozwiązanie szczególnie niepokojące z punktu widzenia zasad państwa prawa - oddzielenie przedawnienia zobowiązania podatkowego od przedawnienia odpowiedzialności karnej skarbowej. Innymi słowy: nawet jeśli państwo nie jest już w stanie dochodzić podatku, obywatel nadal może być ścigany karnie. To rozwiązanie odwraca logikę prawa podatkowego. Jeśli zobowiązanie wygasa, trudno uzasadnić, dlaczego państwo nadal chce karać obywatela za coś, czego samo nie jest już w stanie egzekwować. Po trzecie, projekt przewiduje możliwość orzeczenia równowartości podatku nawet po jego przedawnieniu. W praktyce oznacza to, że instytucja przedawnienia - jedna z podstawowych gwarancji bezpieczeństwa prawnego w demokratycznym państwie - zostaje częściowo pozbawiona sensu. Obywatel może bowiem zostać zobowiązany do zapłaty równowartości podatku w postępowaniu karnym skarbowym, mimo że zobowiązanie podatkowe formalnie już wygasło. Po czwarte, choć projekt z druku nr 2288 słusznie likwiduje jedną z najbardziej krytykowanych instytucji - czyli zawieszanie biegu przedawnienia poprzez wszczynanie postępowań karnych skarbowych - to jednocześnie wprowadza nowe mechanizmy zawieszania przedawnienia, m.in. w związku z postępowaniami dotyczącymi unikania opodatkowania. W efekcie istnieje realne ryzyko, że zamiast ograniczenia nadużyć otrzymamy jedynie zastąpienie jednego mechanizmu innym. Po piąte wreszcie, projekt z druku nr 2288 zwiększa asymetrię pomiędzy państwem a podatnikiem. Organy skarbowe otrzymują kolejne narzędzia wydłużania postępowań i ingerencji w sytuację podatników, natomiast obywatel nie otrzymuje żadnych nowych gwarancji proceduralnych, które równoważyłyby tę przewagę administracji. Wysoka Izbo! Polski system podatkowy od lat cierpi na jeden podstawowy problem - brak zaufania między państwem a podatnikiem. Każda kolejna zmiana prawa powinna to zaufanie odbudowywać poprzez stabilność przepisów, przewidywalność oraz jasne i czytelne reguły. Tymczasem projekt ustawy z druku nr 2288 idzie w przeciwnym kierunku. Zamiast prostoty i pewności prawa dostajemy bardziej skomplikowane reguły przedawnienia, większą niepewność prawną oraz dalsze rozszerzanie instrumentów represyjnych państwa. Państwo powinno być skuteczne wobec przestępców podatkowych, ale jednocześnie sprawiedliwe i przewidywalne wobec zwykłych obywateli i przedsiębiorców. Tego w tej ustawie niestety brakuje. Dlatego w obecnym kształcie projekt ustawy z druku nr 2288 nie zasługuje na poparcie. Dziękuję bardzo. Przebieg posiedzenia