Edward Siarka

Wysoki Sejmie! Pani Minister! W imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość mam zaszczyt przedstawić nasze stanowisko wobec rządowego projektu ustawy o pomocy beneficjentom - osobom fizycznym poszkodowanym w związku z realizacją Programu Priorytetowego ˝Czyste powietrze˝. W tym miejscu warto przypomnieć, że program priorytetowy ˝Czyste powietrze˝ został przyjęty przez rząd Prawa i Sprawiedliwości we wrześniu 2018 r. Program na samym początku zakładał, że do 2029 r. łącznie na jego realizację zostanie przeznaczona kwota 103 mld zł. Na tyle został wyceniony program wymiany kotłów w budynkach jednorodzinnych wraz z termomodernizacją budynków w celu poprawy jakości powietrza. Program w kolejnych latach uzyskał bardzo wysoką akceptację społeczną. W szczytowym okresie 2021 r. do programu realizowanego przez narodowy fundusz ochrony środowiska wpłynęło łącznie 185 tys. wniosków od beneficjentów. Do czasu wstrzymania naboru wniosków przez obecny rząd wypłacono 14 mld zł dotacji dla 650 tys. beneficjentów. Można powiedzieć, że o tyle zmniejszyła się liczba kotłów niespełniających norm emisyjnych w Polsce. Kluczowy dla realizacji programu stał się 28 listopada 2024 r., gdy narodowy fundusz ochrony środowiska nagle bez zapowiedzi i żadnej konsultacji zatrzymał przyjmowanie wniosków. Sam prezes narodowego funduszu ochrony środowiska argumentował wtedy tę niezrozumiałą decyzję koniecznością reformy programu. Jednocześnie przyznał, że na koncie narodowego funduszu w 2024 r. pozostawało ponad 1 mld zł niewykorzystanych środków. Gdy beneficjenci i wykonawcy zaczęli domagać się wypłat za wykonane prace, posypały się w stosunku do nich oskarżenia o wyłudzenia i zawyżanie kosztów. Dziś narodowy fundusz ochrony środowiska przyznaje w ocenie skutków regulacji odnośnie do przedłożonego projektu ustawy, że liczba nierozliczonych zaliczek w programie wynosi 8 tys. na kwotę 285 mln zł. Zatrzymanie wypłat przez narodowy fundusz ochrony środowiska uderzyło tak w winnych, co należy podkreślić, że oczywiście takie przypadki były, jak i niewinnych beneficjentów oraz wykonawców. Dziś oczekiwanie na wypłaty zamiast regulaminowych 30 dni sięga często kilku miesięcy, a dla poszkodowanych wpisujących się w projekt ustawy przeciągnie się pewnie nawet kilka lat. Efektem działań obecnego kierownictwa Ministerstwa Klimatu i Środowiska jest całkowita utrata zaufania społecznego do tego programu.