Michał Pyrzyk

Dziękuję bardzo. Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Polskie Stronnictwo Ludowe mam zaszczyt zaprezentować nasze oświadczenie w sprawie sprawozdania połączonych Komisji Spraw Zagranicznych i Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka dotyczącego rządowego projektu ustawy o wykonywaniu orzeczeń Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Ten projekt wprowadza, jak słyszeliśmy w wystąpieniu posła sprawozdawcy, zasady i tryb wykonywania orzeczeń Europejskiego Trybunału Praw Człowieka wydanych w sprawach ze skarg indywidualnych, w których stroną jest Rzeczpospolita Polska, w tym wskazuje sposób działań koordynacyjnych podmiotów publicznych w celu wykonania tych orzeczeń. Ustawa definiuje przede wszystkim zasady wdrażania wyroków, decyzji oraz środków tymczasowych, a także określa mechanizmy wypłaty słusznego zadośćuczynienia skarżącym obywatelom. Ten projekt nakłada również na podmioty publiczne obowiązek niezwłocznego podejmowania działań naprawczych oraz tworzenia szczegółowych planów i w konsekwencji raportów z wykonania rozstrzygnięć. W uzasadnieniu projektu podkreślono, że nowe przepisy mają rozwiązać problem przewlekłości postępowań oraz zredukować liczbę powtarzalnych skarg przeciwko Polsce. I to nie jest tak, że ta regulacja jest niepotrzebna. Taką, można powiedzieć, główną przyczyną tej regulacji jest przede wszystkim wzrost liczby orzeczeń Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. W pewnym momencie, po okresie spadków, liczba orzeczeń w sprawach typowo polskich ponownie rośnie. Rośnie niestety również liczba wyroków stwierdzających naruszenia konwencji w stosunku do rozstrzygnięć korzystnych dla naszego rządu. Znaczna część wyroków, a jest to ponad 20%, pozostaje w procesie wykonywania dłużej niż 5 lat, co nie zawsze, szanowni państwo, wynika ze stopnia skomplikowania danej sprawy. Brak jest również skutecznych działań w celu rozwiązywania problemów systemowych, co - też już była o tym mowa dzisiaj z tej mównicy - skutkuje napływem licznych skarg powtarzalnych, np. dotyczących przewlekłości postępowań czy chociażby warunków osadzenia, a także niewłaściwego stosowania instytucji tymczasowego aresztowania. Ponadto dotychczasowe procedury opierają się na zarządzeniu prezesa Rady Ministrów, tj. typowo akcie wewnętrznym, co utrudnia włączanie w proces podmiotów spoza administracji rządowej, np. sądów, których udział jest często niezbędny do wykonania danego wyroku, danego orzeczenia. Powodem wprowadzenia tych przepisów są również coraz wyższe kwoty wypłacanego słusznego zadośćuczynienia, co wymaga, tak jak powiedziałem wcześniej, bardziej przejrzystych i sformalizowanych procedur. Stąd kluczowym elementem tej reformy jest również powołanie zespołu do spraw wykonywania orzeczeń, który pod przewodnictwem ministra spraw zagranicznych ma koordynować współpracę między określonymi resortami, choć będzie to tylko organ opiniodawczo-doradczy, który będzie przedstawiać opinię w sprawach problemów wynikających z orzeczeń Trybunału, w tym również w odniesieniu do wniesionych przeciwko Polsce skarg indywidualnych. Będzie on mógł rekomendować pewne działania w zakresie szczególnych środków indywidualnych, mających na celu np. naprawienie sytuacji skarżącego, ale również środków generalnych zmierzających do usunięcia, tak jak też mówiłem wcześniej, systemowych przyczyn naruszeń. Ten zespół ma przedstawiać również propozycje działań, które mają zapobiegać naruszaniu przez Rzeczpospolitą Polską Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności w przyszłości. Zespół ten ma również monitorować wykonanie orzeczeń Trybunału oraz analizować problemy związane z procesem ich wdrażania. Oczywiście w jego kompetencji pozostanie także opiniowanie projektów aktów normatywnych pod względem ich zgodności z postanowieniami konwencji. Szanowni Państwo! Wysoka Izbo! Z uwagi na powyższe Klub Parlamentarny Polskie Stronnictwo Ludowe będzie popierać to rządowe przedłożenie. Dziękuję bardzo.