Michał Pyrzyk

Dziękuję bardzo. Szanowny Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Polskie Stronnictwo Ludowe mam zaszczyt wygłosić oświadczenie w sprawie rządowego projektu ustawy o szczególnych środkach ochrony osób uczestniczących w debacie publicznej. Przedłożenie, jak słyszeliśmy, dotyczy wzmocnienia ochrony osób zabierających głos w sprawach publicznych. Nowe przepisy mają na celu przede wszystkim ochronę wolności wypowiedzi i przeciwdziałanie nadużywaniu postępowań cywilnych do ograniczania debaty publicznej i uciszania krytyki. Dzięki temu przedłożeniu, jak czytamy w uzasadnieniu, trudniej będzie wykorzystywać dostępne procedury prawne jako narzędzie swoistego nacisku lub zastraszania. Proponowane rozwiązania wdrażają prawo Unii Europejskiej i wprowadzają skuteczniejsze narzędzia ochrony przed tzw. pozwami SLAPP. Takim terminem określa się powództwo lub nawet całe postępowanie sądowe, w przypadku którego firma, organizacja lub osoba krytykowane przez opinię publiczną w sprawie dotyczącej interesu publicznego składają pozew próbujący doprowadzić do tego, aby krytyk, którym może być dziennikarz, aktywista, związkowiec, opozycjonista polityczny czy ofiara nadużyć, wycofał się ze swojej krytyki w obliczu wysokich kosztów procesowych, poświęconego czasu, stresu czy innych obciążeń związanych z długotrwałym procesem sądowym. Celem takiego pozwu jest więc nie wygranie sprawy, ale zastraszenie i uciszenie osób, które w efekcie mogą zaniechać swoich działań. W praktyce są to najczęściej pozwy o zniesławienie czy o naruszenie dóbr osobistych. Generalnym założeniem projektu, tak jak powiedziałem wcześniej, jest ochrona osób angażujących się w sprawy o znaczeniu publicznym przed strategicznymi powództwami zmierzającymi do stłumienia debaty publicznej, które są wytaczane w celu zastraszania i uciszania krytyki. Kluczowym elementem tego projektu jest minimalizacja negatywnych skutków długotrwałych procesów dla pozwanych poprzez wprowadzenie mechanizmów umożliwiających oddalenie lub odrzucenie pozwu na wczesnym etapie procesu.