Iwona Karolewska

Mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka o senackim projekcie ustawy o organach właściwych i postępowaniach w sprawach reklamy politycznej oraz odpowiedzialności za naruszenie obowiązków w tych sprawach, druki nr 2769 i 2833. Komisja rozpatrzyła projekt 29 lipca 2026 r. Projekt ma na celu przede wszystkim zapewnienie stosowania w Polsce rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej dotyczącego przejrzystości i targetowania reklamy politycznej. I właśnie przejrzystość jest tutaj słowem kluczowym, bo kampania polityczna dzisiaj wygląda zupełnie inaczej niż jeszcze kilkanaście lat temu. Reklama polityczna to już nie tylko plakat, spot czy ulotka. To również przekaz kierowany do nas w Internecie, bardzo często precyzyjnie za pomocą algorytmów i danych. Dlatego obywatel powinien mieć prawo wiedzieć, czy ogląda reklamę polityczną, kto za nią zapłacił i kto jest sponsorem. To nie jest ograniczenie wolności słowa. To jest jego ochrona. Projekt nie ocenia poglądów politycznych i nie decyduje o tym, jakie treści mogą być rozpowszechniane. Wprowadza natomiast jasne zasady dotyczące przejrzystości reklamy politycznej oraz odpowiedzialności za naruszenie tych zasad. Projekt wskazuje także organy odpowiedzialne za wykonywanie przepisów unijnego rozporządzenia. Kluczową rolę w tym systemie będzie odgrywać Państwowa Komisja Wyborcza, a w zakresie swoich kompetencji również właściwe organy regulacyjne i ochrony praw obywateli. Wysoka Izbo! Podczas prac komisji ważne było dla nas zachowanie równowagi pomiędzy przejrzystością reklamy politycznej a ochroną podstawowych praw i wolności, w szczególności wolności wypowiedzi i ochrony danych osobowych. Demokracja potrzebuje wolności słowa, ale demokracja potrzebuje również uczciwych i przejrzystych reguł gry. Nie możemy dopuścić do sytuacji, w której obywatel nie wie, kto finansuje przekaz, który ma wpływać na jego decyzję wyborczą. Nie możemy też udawać, że Internet i algorytmy nie mają wpływu na współczesną politykę. Potrzebujemy prawa, które odpowiada na rzeczywistość, w której dzisiaj funkcjonujemy. Ta ustawa nie jest przeciwko żadnej partii, nie jest przeciwko żadnemu kandydatowi. Jest za prawem obywatela do informacji, za tym, żeby wyborca wiedział, kto chce go przekonać, kto za to płaci i dlaczego właśnie do niego kierowany jest ten przekaz. Bo uczciwe wybory to nie tylko sam dzień głosowania, to również warunki, w jakich obywatel podejmuje decyzję. Przejrzystość reklamy politycznej nie jest zagrożeniem dla demokracji. Jest jednym z warunków jej ochrony. Dlatego Komisja Sprawiedliwości i Praw Człowieka wnosi o uchwalenie ustawy w brzmieniu zawartym w sprawozdaniu z druku nr 2833. Dziękuję bardzo.