Krystian Łuczak

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Mam przyjemność przedstawić stanowisko klubu Koalicji Obywatelskiej w sprawie informacji o działalności Krajowej Rady Sądownictwa w 2025 r. Przedmiotem dzisiejszej debaty jest informacja o działalności Krajowej Rady Sądownictwa w 2025 r., a więc dokument o charakterze sprawozdawczym, którego sporządzenie wynika z obowiązku określonego w art. 4 ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa. Zgodnie z ustawą rada przedstawia taki dokument do końca maja danego roku i opisuje w nim swoją działalność w roku poprzednim. Należy podkreślić, że rozpatrywany dokument został przyjęty uchwałą Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 13 maja 2026 r., natomiast nowy skład, 15 sędziów członków KRS, został wybrany przez Sejm 15 maja 2026 r. Z oczywistych względów obecna rada nie mogła uczestniczyć w przygotowaniu tego sprawozdania ani przeprowadzić jego pełnej merytorycznej weryfikacji przed ustawowym terminem jego przekazania. Zaskakujący jest fakt, że do informacji o działalności Krajowej Rady Sądownictwa w 2025 r. dołączono dwa odrębne opracowania, sporządzone już w 2026 r.: opinię dotyczącą projektu ustawy wniesionego przez prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej oraz aneks zawierający materiały przygotowane na podstawie danych zgromadzonych do maja 2026 r. Dokumenty te nie odnoszą się do działalności Krajowej Rady Sądownictwa w 2025 r. i nie stanowią elementu sprawozdania za okres objęty informacją. Zastanawiające są także dane dotyczące rozpoznawania wniosków o możliwość dalszego orzekania przez sędziów po ukończeniu przez nich 65. roku życia. W 2025 r. udzielono zgody na dalsze orzekanie przez 37 sędziów, a odmówiono 66 osobom. Po dokonaniu ponownej analizy wniosków przez nową radę nie dopatrzono się merytorycznych podstaw do udzielenia tych odmów. Dodatkowo zadziwia fakt, że aktualna rada rozpatrzyła przez zaledwie 2 tygodnie czerwca porównywalną liczbę wniosków składanych przez sędziów po 65. roku życia do liczby wniosków rozpatrywanych przez poprzednią KRS przez cały 2025 r. Podkreślić też należy, że już na pierwszym posiedzeniu nowej KRS w dniu 11 czerwca 2026 r. przyjęto uchwałę, w której stwierdzono, że organ funkcjonujący w latach 2018-2026 nie stanowił reprezentacji środowiska sędziowskiego w rozumieniu Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a sposób jego ukształtowania nie odpowiadał standardom ani wymogom konstytucyjnym. Należy przypomnieć, że Sejm Rzeczypospolitej Polskiej w uchwale z dnia 20 grudnia 2023 r. w sprawie usunięcia skutków kryzysu konstytucyjnego w kontekście pozycji ustrojowej oraz funkcji Krajowej Rady Sądownictwa w demokratycznym państwie prawnym wskazał, że sposób ukształtowania poprzedniej KRS nastąpił z rażącym naruszeniem konstytucji, co uniemożliwiało temu organowi prawidłowe wykonywanie jego ustrojowych funkcji polegających przede wszystkim na staniu na straży niezależności sądów i niezawisłości sędziów. Zmiana składu Krajowej Rady Sądownictwa w maju 2026 r. stanowiła zatem element procesu odbudowy konstytucyjnych standardów funkcjonowania tego organu. Obecna rada rozpoczęła wykonywanie swoich obowiązków od jednoznacznego określenia swojej pozycji ustrojowej oraz zapowiedzi ponownej analizy stanowisk przyjmowanych przez poprzedni skład. Przedłożona Sejmowi informacja stanowi ustawowo wymagane sprawozdanie z działalności Krajowej Rady Sądownictwa w 2025 r., ale jej rozpatrzenie nie oznacza akceptacji wszystkich stanowisk wyrażonych przez poprzedni skład rady, tym bardziej że sama obecna KRS wyraźnie wskazuje, że nie uznaje ich za własne i podda je ponownej merytorycznej ocenie. Działania obecnej Krajowej Rady Sądownictwa zmierzają do przywrócenia pełnej zgodności funkcjonowania tego konstytucyjnego organu z zasadami państwa prawa, konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej oraz europejskimi standardami niezależności sądownictwa. Właśnie takie podejście najlepiej odpowiada zasadzie ciągłości działania organów państwa przy jednoczesnym poszanowaniu standardów konstytucyjnych oraz odpowiedzialności za odbudowę zaufania obywateli do wymiaru sprawiedliwości. Klub będzie opiniował informację za rok 2025 negatywnie. Dziękuję bardzo.