Maciej Wróbel

Bardzo dziękuję za to pytanie. Rzeczywiście edukacja medialna jest absolutnie istotnym elementem. Rząd w tym zakresie podejmuje konkretne działania, chociaż zgodnie z ustawą o radiofonii i telewizji to Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji odpowiada za edukację medialną i współpracę w tym zakresie z innymi podmiotami. Tu jednak brak jakichkolwiek dowodów na sukcesy w tej dziedzinie. Wręcz przeciwnie, tak na marginesie można powiedzieć, że Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji wręcz otoczyła parasolem ochronnym pewne media, które szerzą dezinformację w naszym kraju. W ostatnich miesiącach Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego wraz z podległymi instytucjami, szkołami, instytutami, ale także z mediami publicznej radiofonii i telewizji zrealizowało i realizuje dokładnie 314 zadań o charakterze lokalnym i ogólnopolskim z zakresu edukacji medialnej adresowanych do różnych grup wiekowych, jednak ze szczególnym uwzględnieniem dzieci i młodzieży. Gdyby panie posłanki i panowie posłowie chcieli się zapoznać, to ja tę całą listę specjalnie przygotowałem, aby była do wglądu, jeżeli chodzi o to, jak to w naszym kraju wygląda. Warte uwagi w tym kontekście jest zaangażowanie chociażby nadawców publicznych, którzy realizują działania z zakresu edukacji medialnej poprzez dedykowane audycje radiowe i telewizyjne, ale także warsztaty terenowe czy prowadzenie wyspecjalizowanych centrów szkoleniowych. Podam kilka przykładów. Centrum Edukacji Medialnej Polskiego Radia to wyspecjalizowana jednostka publicznego nadawcy, która prowadzi warsztaty i szkolenia m.in. ze zwalczania dezinformacji. Tłumaczy np., jak profiluje się nagłówki portali, które same w sobie rzadko są źródłem informacji, bo w tej materii liczą się przecież klikbajty, więc tytuł bardzo często nie ma nic wspólnego z prawdą, a już na pewno nie ma nic wspólnego z treścią artykułu. Kolejny przykład to działania oddziałów regionalnych Telewizji Polskiej. Przykładem są np. warsztaty edukacji medialnej TVP3 Poznań, gdzie uczestnicy uczą się, jak odróżnić rzetelny news od fake newsa. Powstało także Centrum Edukacji Medialnej Radia Kielce. To jednostka, które edukuje w zakresie tworzenia przekazu informacyjnego i odróżniania informacji prawdziwych i rzetelnych od treści zmanipulowanych. Mówiąc o publicznym nadawcy, warto wspomnieć też o programach telewizji polskiej ˝Wykrywacz kłamstw˝ czy ˝Sprawdzamy˝, które emitowane są w TVP Info i zajmują się właśnie weryfikacją informacji, walką z dezinformacją. We współpracy z Polską Agencją Prasową, Polskim Radiem i Telewizją Polską wspólnie uruchomiono portal Sprawdzamto.pl, który także zajmuje się bieżącym dementowaniem nieprawdziwych informacji. Nie bez znaczenia w tej materii jest współpraca naszego resortu z Ministerstwem Cyfryzacji, bo to w imieniu ministra cyfryzacji Państwowy Instytut Badawczy NASK koordynuje szereg działań, które mają zminimalizować zjawisko fałszywych informacji, a także edukuje w zakresie ich rozpoznawania. W zeszłym roku rząd przyjął projekt ustawy, która wzmacniała ochronę użytkowników oraz nadzór nad platformami cyfrowymi. Ustawa ta oczywiście wyszła z parlamentu, ale ta ustawa znalazła się w gronie 39 innych ustaw, które zawetował prezydent. Zdając sobie oczywiście sprawę z zagrożeń, o których pani posłanka mówiła w swoim wystąpieniu, które płyną z obecności dzieci i młodzieży w przestrzeni mediów społecznościowych, uznaliśmy za konieczne, aby ten moduł edukacji medialnej znalazł się w podstawie programowej dla szkół podstawowych. Nowa podstawa opracowana przez Ministerstwo Edukacji Narodowej uwzględnia to zagadnienie. Ona kładzie nacisk na umiejętności w zakresie korzystania z mediów. Zajęcia realizowane będą w ramach języka polskiego, informatyki i edukacji obywatelskiej. Skupiać się będą na weryfikacji informacji, higienie cyfrowej i krytycznym myśleniu. Kiedyś źródłem informacji były media, byli dziennikarze. Dziś informację może podać każdy. Każdy, mając smartfon, dostęp do platformy społecznościowej, staje się dziennikarzem amatorem. Ale nie weryfikując prawdziwości treści, które podajemy dalej, stajemy się nie tylko ofiarami dezinformacji, ale stajemy się też narzędziem dezinformacji. Stąd właśnie edukacja medialna, która pozwala odróżnić fakty od opinii, chroni przed fake newsami i manipulacją w sieci. Ponadto uczy bezpiecznego korzystania z technologii i buduje świadomość tego, jak działają algorytmy, jak działa sztuczna inteligencja. Edukacja medialna zapewnia także większe bezpieczeństwo w sieci, ponieważ zwiększa świadomość o zagrożeniach, takich jak cyberprzemoc, phishing, kradzież tożsamości, deepfake itp. Bardzo dziękuję.