Agnieszka Maria Kłopotek

Pani Minister! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Polskie Stronnictwo Ludowe zabieram głos w sprawie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o pomocy społecznej, dotyczącego świadczenia usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania. Na początku chcę podkreślić, że Polskie Stronnictwo Ludowe od lat konsekwentnie opowiada się za wzmocnieniem usług społecznych świadczonych blisko ludzi, w miejscu zamieszkania, w środowisku lokalnym, z poszanowaniem godności osób starszych, samotnych, przewlekle chorych i niesamodzielnych. Dlatego co do zasady pozytywnie oceniamy kierunek proponowanych zmian. Polska stoi dziś przed ogromnym wyzwaniem demograficznym. Starzenie się społeczeństwa nie jest już prognozą. Jest rzeczywistością, z którą codziennie mierzą się polskie rodziny, samorządy i system pomocy społecznej. Coraz więcej osób wymaga wsparcia w codziennym funkcjonowaniu, a jednocześnie coraz mniej rodzin jest w stanie samodzielnie zapewnić swoim bliskim całodobową opiekę. W tej sytuacji rozwój profesjonalnych usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania staje się jednym z najważniejszych zadań państwa. Projekt ustawy odpowiada na część tych wyzwań poprzez próbę uporządkowania i ujednolicenia zasad świadczenia usług opiekuńczych na terenie całego kraju. Wprowadzenie standardów jakości usług opiekuńczych należy ocenić pozytywnie. Dziś bowiem poziom organizacji takich usług różni się znacząco między poszczególnymi gminami. W bardzo wielu miejscach usługi są realizowane bardzo dobrze, ale są też takie samorządy, które z powodu ograniczeń kadrowych czy finansowych mają trudności z zapewnieniem odpowiedniego poziomu wsparcia. Dlatego potrzebujemy jasnych standardów, które będą gwarantowały bezpieczeństwo osób korzystających z pomocy. Jednocześnie nie mogą one prowadzić do nadmiernej biurokracji ani do przerzucania kolejnych obowiązków na samorządy bez zapewnienia odpowiednich środków finansowych. Szczególnie ważnym elementem projektu jest określenie wymagań wobec osób świadczących usługi opiekuńcze. Klub Polskiego Stronnictwa Ludowego uważa, że osoby pracujące z seniorami, osobami niesamodzielnymi czy przewlekle chorymi powinny posiadać odpowiednie przygotowanie, kompetencje oraz podstawowe umiejętności z zakresu pierwszej pomocy. To kwestia bezpieczeństwa i jakości świadczonych usług. Jednocześnie chcemy zwrócić uwagę na to, że już dziś wiele gmin ma ogromne problemy z pozyskiwaniem pracowników do świadczenia usług opiekuńczych. Niedobór opiekunów i opiekunek jest faktem. Dlatego nowe wymagania nie mogą stać się dodatkową barierą ograniczającą dostępność kadr. Państwo musi równolegle stworzyć realny system wsparcia dla osób wykonujących ten niezwykle trudny i odpowiedzialny zawód. Mówimy przecież o pracy wymagającej ogromnego zaangażowania, cierpliwości i empatii, a jednocześnie często nisko wynagradzanej i obciążającej psychicznie. Jeżeli chcemy budować nowoczesny system opieki środowiskowej, musimy zacząć traktować zawody opiekuńcze jako strategiczne dla bezpieczeństwa społecznego naszego państwa. Polskie Stronnictwo Ludowe stoi na stanowisku, że pomoc społeczna powinna być przede wszystkim pomocą dla człowieka, a nie systemem formularzy i procedur. Dlatego będziemy uważnie analizować przepisy wykonawcze do ustawy, szczególnie w zakresie standardów monitorowania i oceny tych usług. Wysoka Izbo! Warto również zwrócić uwagę na bardzo ważne rozróżnienie pomiędzy profesjonalnymi usługami opiekuńczymi a usługami sąsiedzkimi. W projekcie słusznie wskazano, że usługi sąsiedzkie mają charakter bardziej nieformalny i opierają się przede wszystkim na relacjach zaufania oraz więziach lokalnych. Polskie Stronnictwo Ludowe od lat podkreśla znaczenie wspólnot lokalnych i solidarności międzyludzkiej. W małych miejscowościach i na terenach wiejskich pomoc sąsiedzka często stanowi pierwszy i najważniejszy filar wsparcia dla osób starszych. Dlatego należy rozwijać i wspierać takie formy aktywności społecznej, ale bez ich nadmiernego formalizowania. Projekt ustawy przewiduje także wydanie rozporządzenia określającego standard świadczenia usług opiekuńczych. Rozumiemy potrzebę tworzenia jednolitych zasad, ale jednocześnie apelujemy, aby przy tworzeniu tych standardów szeroko konsultować rozwiązania z samorządami, organizacjami pozarządowymi, pracownikami socjalnymi i praktykami świadczącymi usługi opiekuńcze. Klub Polskiego Stronnictwa Ludowego będzie pracował nad tym projektem odpowiedzialnie i merytorycznie. Dostrzegamy potrzebę uporządkowania systemu usług opiekuńczych i poprawy ich jakości. Bo dobra polityka społeczna to nie tylko przepisy i standardy. To przede wszystkim troska o człowieka, szczególnie tego najsłabszego, samotnego i potrzebującego wsparcia. Dziękuję bardzo.