Marcin Skonieczka

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie Komisji Infrastruktury oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw, druk nr 2459. Komisje, po przeprowadzeniu pierwszego czytania oraz rozpatrzeniu projektu na posiedzeniu w dniu 28 kwietnia 2026 r., czyli wczoraj, wnoszą o jego uchwalenie przez Wysoki Sejm. Przypomnę, że 24 września 2023 r. weszła w życie ustawa z lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, która stanowi pierwszy etap reformy systemu planowania i zagospodarowania przestrzennego. Przepisy te zobligowały samorządy do sporządzenia wyłącznie w formie cyfrowej planów ogólnych obejmujących całą gminę. Plany ogólne to są nowe opracowania planistyczne o randze aktu prawa miejscowego, które mają zastąpić dotychczasowe studia uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Zgodnie z obowiązującymi obecnie przepisami plany ogólne miały zostać sporządzone do 30 czerwca 2026 r. i tego dnia miały też przestać obowiązywać studia uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Jak wszyscy dobrze wiemy, samorządy mają duże trudności z uchwaleniem tych planów, bo to są skomplikowane procedury, brakuje urbanistów, i z tego też powodu rząd postanowił wydłużyć termin, czyli wydłużyć czas na uchwalenie planów ogólnych, do 31 sierpnia 2026 r., więc o 2 miesiące. Oczywiście zostanie także konsekwentnie wydłużone obowiązywanie studiów. Termin został przesunięty o 2 miesiące - o więcej nie może być, ponieważ tutaj są zobowiązania, które wynikają z Krajowego Planu Odbudowy, i to jest maksymalny termin, jaki możemy dać samorządom na opracowanie tych planów. Te 2 miesiące robią jednak dużą różnicę, ponieważ większość gmin obecnie jest na etapie już de facto kończenia tych procedur, więc mam nadzieję, że zdecydowana większość wyrobi się w tym terminie i będzie mogła otrzymać refundację środków w ramach KPO. Co jeszcze zmienia ta nowelizacja? Drugi obszar to jest obszar związany z tzw. ZPI, czyli zintegrowanymi planami inwestycyjnymi, i to narzędzie wymaga dopracowania. W tej ustawie rozszerzamy katalog inwestycji uzupełniających, pozwalamy obejmować ZPI także inne tereny, jeżeli jest to uzasadnione, czyli to zwiększa elastyczność tych programów. Wprowadza się także możliwość zmiany planu miejscowego w ramach ZPI. Są też określone terminy instrukcyjne dla gmin i sądów, co również jest oczekiwaną zmianą, która z pewnością usprawni wdrażanie tego typu rozwiązań. Trzeci blok zmian w procedowanej ustawie dotyczy decyzji o warunkach zabudowy. Tutaj plany ogólne wprowadzają rewolucję, ponieważ po wejściu planów ogólnych de facto decyzje o warunkach zabudowy znacznie stracą na znaczeniu. Do tej pory było tak, że te decyzje nie musiały być zgodne ze studium, a od wejścia nowych przepisów