Ewa Szymanowska

Pani Minister! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Centrum przedstawiam stanowisko wobec rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Prawo oświatowe, ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw, druk nr 2449. Procedowany dziś projekt dotyka jednej z najważniejszych sfer życia publicznego: praw ucznia, czyli młodego obywatela, który dopiero uczy się funkcjonowania w państwie prawa. To właśnie szkoła jest pierwszym miejscem, gdzie zasady równości, godności, odpowiedzialności i sprawiedliwości powinny być nie tylko nauczane, ale przede wszystkim realnie stosowane. Projekt wprowadza do systemu oświaty długo oczekiwany kompleksowy katalog praw i obowiązków uczniowskich. To krok w dobrą stronę. Po raz pierwszy w sposób tak uporządkowany i jednoznaczny wskazuje, że uczeń ma prawo do poszanowania godności, prywatności, równego traktowania, a także do realnego wpływu na życie szkoły. Wzmacniamy również jego wolność, w tym wolność od przemocy, dyskryminacji, oraz wolność do wyrażania poglądów. Równie istotne jest uporządkowanie obowiązków ucznia. Projekt jasno wskazuje, że prawa idą w parze z odpowiedzialnością za własne zachowanie, za innych członków społeczności szkolnej, za przestrzeganie zasad współżycia społecznego. To właśnie kierunek, który wzmacnia wychowawczą rolę szkoły, nie sprowadzając jej wyłącznie do funkcji dydaktycznej. Na szczególną uwagę zasługuje wprowadzenie przejrzystych procedur dotyczących odpowiedzialności uczniowskiej. Zasada domniemania niewinności, prawo do obrony, obowiązek wysłuchania ucznia to standardy, które powinny być oczywiste w każdym demokratycznym państwie. Dobrze, że znajdują swoje miejsce także w realiach szkoły. Kluczowym elementem projektu jest również utworzenie systemu rzeczników praw uczniowskich - od poziomu szkolnego przez samorządy aż po krajowy. To rozwiązanie może realnie wzmocnić ochronę praw ucznia pod warunkiem, że będzie funkcjonowało w sposób niezależny, dostępny i rzeczywiście przyjazny dla młodych ludzi. Szczególnie ważne jest to, aby uczeń nie bał się zgłaszać naruszeń i miał pewność, że jego sprawa zostanie potraktowana poważnie. Doceniamy także regulacje dotyczące uczniów pełnoletnich, w tym możliwość decydowania o udostępnianiu informacji rodzicom. To wyraz szacunku dla ich autonomii i dojrzałości. Jednocześnie warto podkreślić, że skuteczność tej ustawy będzie zależała nie tylko od jej zapisów, ale od praktyki ich stosowania. Potrzebne będą szkolenia, wsparcie dla kadry pedagogicznej oraz realne zasoby, które pozwolą wdrożyć nowe rozwiązania bez nadmiernego obciążania szkół. Wysoka Izbo! Ten projekt jest próbą zbudowania bardziej partnerskiej, sprawiedliwej i nowoczesnej szkoły, szkoły, w której uczeń nie jest jedynie odbiorcą poleceń, ale podmiotem praw i obowiązków. W imieniu Klubu Parlamentarnego Centrum deklaruję, że popieramy ten projekt i będziemy głosować za jego wprowadzeniem. Dziękuję. Przebieg posiedzenia