Jarosław Sachajko

Dziękuję. Szanowny Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Projekt z druku nr 2288 dotyczy bardzo ważnej i bardzo wrażliwej części prawa podatkowego, czyli przedawnienia zobowiązań podatkowych oraz powiązanych z tym zmian w Kodeksie karnym skarbowym. Rząd wskazuje, że celem projektu jest z jednej strony poprawa relacji między podatnikami a organami podatkowymi, a z drugiej zwiększenie efektywności działania organów. Projekt obejmuje m.in. likwidację zawieszenia przedawnienia przez wszczęcie postępowania karnoskarbowego, nowe zasady dotyczące hipoteki i zastawu skarbowego, zawieszenie biegu terminu przy postępowaniach dotyczących unikania opodatkowania oraz wydłużenie terminu w razie późnych korekt deklaracji. Trzeba uczciwie powiedzieć, że w tym projekcie są rozwiązania potrzebne. Najważniejsze z nich to odejście od przepisu, który przez lata budził ogromne kontrowersje i był krytykowany jako narzędzie instrumentalnego blokowania przedawnienia przez wszczynanie postępowań karnoskarbowych. W uzasadnieniu projektu wprost wskazano zarówno stanowisko rzecznika praw obywatelskich, jak i sygnalizację Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2025 r., że ten mechanizm był nadużywany. Sam kierunek jego likwidacji należy więc ocenić pozytywnie. Jednocześnie projekt nie jest prostą deregulacją ani jednoznacznym wzmocnieniem pozycji podatnika. W miejsce jednych mechanizmów wprowadza się bowiem inne. Dotyczy to zwłaszcza zawieszenia biegu terminu przedawnienia przy postępowaniach związanych z unikaniem opodatkowania prowadzonych przez szefa KAS. Ministerstwo argumentuje, że sprawy tego typu są skomplikowane i wymagają czasu. W konsultacjach zaś wyraźnie podnoszono obawę, że może to się stać nową drogą do wydłużania stanu niepewności podatnika. To jest zastrzeżenie, którego nie wolno zlekceważyć. Podobnie należy spojrzeć na projektowany art. 70f. Rząd uzasadnia go potrzebą zapewnienia organom czasu na weryfikację korekt składanych tuż przed przedawnieniem, zwłaszcza gdy korekta zmniejsza podatek, zwiększa zwrot lub stratę. Ale w konsultacjach zwracano uwagę, że takie rozwiązanie może osłabić pewność prawa i zniechęcić podatników do dobrowolnego korygowania deklaracji w ostatnim roku przed przedawnieniem. To jest realne ryzyko praktyczne, a nie tylko teoretyczne. Wątpliwości budzi także część karnoskarbowa projektu. Chodzi o rozwiązanie, które uniemożliwia w pewnym zakresie odpowiedzialność karnoskarbową od samego przedawnienia należności podatkowej i przewiduje obowiązek uiszczenia równowartości pieniężnej także po przedawnieniu podatku. Rząd uzasadnia to potrzebą skutecznego ścigania poważnych przestępstw skarbowych. Stanowisko wobec tego projektu powinno być spokojne i rzeczowe. Dobrze, że usuwa się rozwiązania skomplikowane i od lat krytykowane, ale źle by było, gdyby pod hasłem porządkowania systemu zbudowano nowe instrumenty nadmiernego wydłużania niepewności podatkowej. Dziękuję. Przebieg posiedzenia