Czesław Mroczek

Panowie Posłowie! W imieniu Rady Ministrów pragnę przedstawić wniosek o przedłużenie czasowego ograniczenia prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na granicy państwowej z Republiką Białorusi o kolejne 60 dni. Ta instytucja czasowego zawieszenia prawa do składania wniosków o ochronę jest już Wysokiej Izbie doskonale znana, dlatego że była już wielokrotnie stosowana. Prawo do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej może zostać czasowo ograniczone w myśl art. 33a ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony międzynarodowej. W sytuacji, w której ma miejsce instrumentalizacja migracji, podejmowane są działania, które stanowią w ramach tej migracji istotne i rzeczywiste zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa. Wprowadzenie tego ograniczenia jest konieczne dla usunięcia tych zagrożeń, kiedy inne narzędzia są nieskuteczne. Proszę państwa, tak jak powiedziałem, pierwszy raz ograniczenie prawa do składania wniosków o ochronę zostało wprowadzone 27 marca 2025 r. Później było czterokrotnie przedłużane: 23 maja 2025 r., 24 lipca 2025 r., 17 września 2025 r. i 18 listopada 2025 r. To wprowadzenie ograniczenia, jeżeli chodzi o to przedłużenie, następuje poprzez rozporządzenie Rady Ministrów wydawane za zgodą Sejmu. W związku z tym składamy wniosek o kolejne przedłużenie. Obecne ograniczenie prawa do składania wniosków o ochronę wygasa 20 stycznia, więc proponowane nowe przedłużenie wejdzie w życie 21 stycznia br. Proszę państwa, dlaczego składamy ten wniosek? Dlatego że w dalszym ciągu mamy sytuację istotnej presji migracyjnej na granicy białorusko-polskiej. W roku 2025 mieliśmy blisko 30 tys. prób nielegalnego przekroczenia granicy. To było niewiele mniej niż w roku 2024, kiedy mieliśmy ponad 30 tys. takich prób. Natomiast jest istotna różnica. Mianowicie w 2023 r. granicę białorusko-polską zdołało pokonać, przedarło się na stronę polską 12 tys. nielegalnych migrantów. Przeszli Polskę, dotarli do granicy zachodniej i przedostawali się do państw Europy Zachodniej. W roku 2024 ograniczyliśmy tę liczbę do 5 tys. W tym roku nasza skuteczność w powstrzymywaniu nielegalnej migracji wynosi 98%. Osób, które przeszły przez polską granicę, szacujemy, że będzie ponad tysiąc. Jednocześnie ze strony granicy białorusko-litewskiej i granicy białorusko-łotewskiej, przez tamte granice też przedostają się migranci, którzy próbują później przedostać się przez Polskę na Zachód. W ramach przywróconej kontroli na granicy polsko-litewskiej w okresie od 7 lipca zatrzymaliśmy 270 migrantów i przekazaliśmy w ramach readmisji stronie litewskiej. W podsumowaniu, proszę państwa, widać, że przy tej samej presji migracyjnej narzędzia stosowane w roku 2025 były o wiele skuteczniejsze niż te działania w roku 2024. W sposób oczywisty na zwiększoną skuteczność i lepsze efekty w powstrzymywaniu nielegalnej migracji i ochrony naszej granicy złożyło się wzmocnienie techniczne zapór na granicy, wybudowanie nowych odcinków zapory elektronicznej, w szczególności na odcinkach rzecznych, na całym Bugu, wzmocnienie już wcześniej istniejącej zapory fizycznej, zmiana sposobu działania, taktyki działania żołnierzy i funkcjonariuszy, jak również czasowe wprowadzenie strefy buforowej, czyli czasowego ograniczenia przebywania w strefie przygranicznej. Jednak najbardziej skutecznym narzędziem w zakresie powstrzymywania nielegalnej migracji - możemy to ocenić na podstawie roku 2025 - może nie tyle najbardziej skutecznym, ile bardzo skutecznym narzędziem okazało się wprowadzenie instytucji czasowego ograniczenia prawa do składania wniosków o ochronę międzynarodową. Podam dane. W okresie od dnia 27 marca, kiedy wprowadzono to ograniczenie, do dnia 17 grudnia 2025 r. nie przyjęto wniosków od 411 cudzoziemców. Przyjęto wnioski od 69 cudzoziemców z tzw. grup wrażliwych, które wymienia ustawa. Natomiast w analogicznym okresie roku 2024 na granicy z Białorusią złożono 2703 wnioski o udzielenie ochrony międzynarodowej na terytorium Rzeczypospolitej. Widać zatem, jak wprowadzenie tego nowego prawa wpłynęło na to, że te wnioski przestały być składane, a instytucja ochrony międzynarodowej przestała być narzędziem wspomagającym przedostawanie się na teren Polski nielegalnych migrantów. Z uwagi na to, proszę państwa, panie marszałku, Wysoka Izbo, wnoszę o to, by Sejm wyraził zgodę na przedłużenie - odnosi się to do prawa do składania wniosków o ochronę międzynarodową - bo to jest skuteczne narzędzie ochrony naszej granicy, powstrzymywania nielegalnej migracji. Dziękuję bardzo. Przebieg posiedzenia