Grzegorz Lorek

i zakończył je 5 grudnia 1918 r. W wydarzeniu wzięło udział około 1100 delegatów z Wielkopolski, Śląska, Warmii i Mazur, Prus Królewskich oraz zrzeszonych skupisk Polaków w Niemczech. Był to ważny moment w staraniach o odrodzenie państwa polskiego. Po wybuchu rewolucji w Niemczech i zawieszeniu broni, korzystając z zamieszania, tymczasowy Komisariat Naczelnej Rady Ludowej wymógł na niemieckich władzach zgodę na zorganizowanie parlamentu składającego się z reprezentantów osób narodowości polskiej. Jedynym warunkiem władz pruskich była zgoda na to, że sejm nie będzie miał prawa oderwać żadnego fragmentu niemieckiego terytorium. Tymczasowy Komisariat NRL w dniu 14 listopada 1918 r. wydał odezwę w sprawie przeprowadzenia wyborów delegatów do Polskiego Sejmu Dzielnicowego. Wybory odbyły się między 16 listopada a 1 grudnia. W wielu miejscach miały one formę wiecu. Kobiety miały zarówno czynne, jak i bierne prawo wyborcze. Ogółem wybrano 1399 posłów, z czego: 526 reprezentowało Wielkopolskę, 431 - Śląsk, 262 - Prusy Zachodnie, czyli Pomorze Nadwiślańskie i Powiśle, 133 - skupiska ludności polskiej z terenów Niemiec, głównie z Nadrenii, Westfalii i Hesji, 47 - Prusy Wschodnie, czyli Warmię i Mazury. Podczas obrad sejm zajmował się głównie sprawami Wielkopolski, Pomorza Nadwiślańskiego, Śląska, Powiśla, Warmii i Mazur zarówno pod względem politycznym, jak i ekonomicznym oraz społecznym. Jedną z ważniejszych uchwał było powołanie Naczelnej Rady Ludowej jako jedynej legalnej władzy zwierzchniej Polaków w Niemczech. W obradach poruszano takie tematy jak granice przyszłego państwa polskiego, dostęp do morza, stosunek do rewolucji w Niemczech i Rosji, do rządów państw Ententy oraz innych odradzających się państw. Zajmowano się także przyszłym ustrojem państwa polskiego, stosunkami społecznymi, problemem mniejszości narodowych, głównie niemieckiej, stosunkami między państwem i Kościołem. Podjęto także kwestię tymczasowego rządu ogólnopolskiego. W uchwale Polski Sejm Dzielnicowy wyraził wolę, by w Warszawie powołano jak najszybciej Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej, złożony z przedstawicieli wszystkich partii ze wszystkich zaborów, który przejąłby władzę z rąk Józefa Piłsudskiego, sprawującego ją nie z woli narodu, a Rady Regencyjnej powołanej przez zaborców. Pomimo że sejm nie mógł podjąć uchwały o oderwaniu ziem polskich od Niemiec, wyraził on wolę powstania zjednoczonego państwa polskiego z dostępem do morza. W tej sprawie wysłano między innymi telegramy do Georges'a Clemenceau, Thomasa Woodrow Wilsona i Davida Lloyda George'a. 5 grudnia Sejm zawiesił obrady. Do ich wznowienia już nie doszło. Przebieg posiedzenia