Artur Daniel Gierada

Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw to potrzebna nowelizacja, która porządkuje przepisy, usuwa konkretne bariery inwestycyjne i tworzy warunki do rozwoju nowych źródeł energii odnawialnej. Jej sens jest prosty. Polska ma w większym stopniu wykorzystować własne zasoby, wzmacniać bezpieczeństwo energetyczne i umożliwiać obywatelom, samorządom oraz przedsiębiorcom rzeczywisty udział w transformacji energetycznej. Najważniejszym elementem projektowanej ustawy jest stworzenie aukcyjnego systemu wsparcia dla wytwarzanego biometanu, zwłaszcza dla instalacji o mocy przekraczającej 1 MW. Dotychczasowe przepisy przewidywały mechanizm wsparcia dla mniejszych instalacji. Projekt uzupełnia ten system, otwierając drogę do realizacji większych przedsięwzięć. Biometan może być wykorzystywany w energetyce, przemyśle i transporcie. Jest więc paliwem, które nie tylko wspiera transformację energetyczną, ale także może zastępować część importowanych paliw kopalnych. Projekt zakłada konkurencyjny model aukcyjny organizowany przez prezesa URE. Jednocześnie wprowadza wymogi dotyczące pochodzenia surowców, kryteriów zrównoważonego rozwoju oraz parametrów inwestycyjnych objętych wsparciem. To właściwe połączenie zachęt inwestycyjnych z odpowiedzialnością za środowisko i publiczne środki. Znaczenie tych rozwiązań będzie szczególnie ważne dla obszarów wiejskich oraz małych i średnich miast. Rozwój biogazowni i biometanowni może oznaczać nowe inwestycje, miejsca pracy i wpływ podatków dla gmin, a także lepsze wykorzystywanie odpadów i pozostałości rolnictwa oraz przemysłu spożywczego. Nie jest to zatem projekt wyłącznie energetyczny, to projekt dotyczący lokalnego rozwoju gospodarczego. Nowe przepisy tworzą jasne ramy prawne dla budowy gazociągów bezpośrednich, służących do dostarczania biogazu, biogazu rolniczego i biometanu odbiorcy. Umożliwiają rozwój takiej infrastruktury przy zachowaniu wymogów bezpieczeństwa, nadzoru oraz jakości dostarczalnego gazu. Dotychczasowe regulacje były w tym zakresie niedostosowane do specyfiki tej inwestycji. Tego rodzaju infrastruktura może mieć duże znaczenie dla lokalnych zakładów przemysłowych oraz gospodarstw, które chcą wykorzystywać energię wytwarzaną blisko miejsca jej zużycia. Pozytywnie można ocenić również rozwiązania dotyczące prosumentów. Rachunki będą o wiele bardziej przejrzyste. Będzie widać na nich, ile pozyskujemy energii, ile jej sami zużywamy, ile pozostaje w depozycie. Istotne są również zmiany dotyczące magazynów energii. W tej praktyce mają one ułatwić prosumentom korzystanie z magazynów, bez nieuzasadnionego zwiększenia mocy mikroinstalacji. Dla właścicieli instalacji fotowoltaicznych oznacza to większą możliwość wykorzystywania energii wtedy, gdy jest ona rzeczywiście potrzebna, a dla systemu elektroenergetycznego - większą elastyczność. Projekt doprecyzowuje zasady działalności spółdzielni energetycznych. Również na wczorajszym posiedzeniu komisji zgłoszono ponad 20 poprawek. Poza jedną wszystkie uzyskały pozytywną rekomendację. Złożone poprawki dotyczą m.in. gradacji sankcji w odniesieniu do wytwórcy biogazu rolniczego. Dotychczasowe przepisy były wyjątkowo surowe, a kara nieadekwatna do przewinienia, nawet gdy przewinienia nie były popełnione z premedytacją. Każde przewinienie skutkowało wykreśleniem z rejestru wytwórców biogazu rolniczego, a ponowne wpisy można było uzyskać najwcześniej po upływie 3 lat. Obecne propozycje pozwalają naprawić wytwórcy swój błąd, a kara wykluczenia na 3 lata będzie stosowana tylko w przypadku recydywy takiego błędu. Wtedy może być podejrzenie o celowe działanie. Ustawa wprowadza również przepisy ułatwiające operatorowi rozliczenie energii odnawialnej. Ważnym aspektem, co można wnioskować z tego projektu, jest intencja rządu, by instytucje państwa jak najszybciej wyszły naprzeciw oczekiwaniom inwestorów w biogaz. Już na etapie planowanych inwestycji operator sieci gazowej ma obowiązek udzielić wnioskodawcy informacji o najbliższej lokalizacji alternatywnej przyłącza biometanowni lub maksymalnej dostępnej mocy przyłączeniowej we wnioskowanej lokalizacji. Natomiast gdy operator ze względów technicznych lub ekonomicznych nie może określić warunków przyłączenia, inwestor ma prawo do deklaracji w sprawie przyłączenia biometanowni do sieci, co będzie skutkowało zobowiązaniem operatora do uwzględnienia w planach rozwoju inwestycji niezbędnych do przyłączenia tego podmiotu i zawarcia z nim umowy. Te zmiany pokazują determinację rządu do tworzenia jak najlepszych warunków inwestycji w biogazownie i niwelowania występujących barier. Jednak, co trzeba podkreślić, również zabezpieczają publiczne środki przed zbyt dużymi oczekiwaniami. Z jednej strony jest całkowite wyjście naprzeciw oczekiwaniom inwestorów i spełnienie ich oczekiwań co do stworzenia możliwości przyłączenia, ale w przypadku gdy deklaracje o przyłączeniu są duże, a później inwestor nie zrealizuje inwestycji, która by je zagospodarowała, wykorzystała, musi pokryć koszty, które operator poniósł na tę inwestycję. To wszystko z mojej strony. Panie marszałku, dziękuję bardzo. Przebieg posiedzenia