Wioleta Tomczak

Szanowna Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Jestem zatrwożona. Państwo są przeciwko podnoszeniu podatków, więc coś, co mogłoby wzmocnić zdrowie obywateli, a głównie zapobiec temu, by dzieci wchodziły w uzależnienie, najlepiej odrzucić. (Poseł Michał Połuboczek: Ale one i tak kupią...) Mam przyjemność przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Polska 2050 wobec rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku akcyzowym, zawartego w druku nr 2839. Głównym celem procedowanej nowelizacji jest kompleksowe uszczelnienie systemu opodatkowania papierosów elektronicznych. To konieczna odpowiedź na systemowe obchodzenie przepisów, które zagraża zdrowiu Polek i Polaków. W projekcie dąży się do jednakowego obciążenia akcyzą wszystkich urządzeń do waporyzacji, niezależnie od wykorzystanej w nich technologii, a także do zrównania traktowania fiskalnego podgrzewaczy i urządzeń wielofunkcyjnych. Zmiany te stanowią konieczną odpowiedź na rynkowe patologie, w ramach których przedsiębiorcy unikali płacenia akcyzy poprzez rozdzielanie elementów e-papierosów, takich jak wymienne wkłady i urządzenia zasilające, na osobno sprzedawane części. Aby zrealizować te założenia, ustawa wprowadza fundamentalne zmiany w definicjach wyrobów akcyzowych, przenosząc ciężar opodatkowania z tzw. gór, czyli wymiennych wkładów z płynem, na ˝doły˝, a więc urządzenia zasilająco-sterujące. Wkłady jako takie zostaną wyłączone z definicji papierosów elektronicznych i nie będą już odrębnie obciążane akcyzą. W zamian podatkiem objęte zostaną wszystkie bazy zasilające i sterujące, nawet te niewyposażone bezpośrednio w system grzewczy. Konsekwencją tej zmiany modelu jest istotne podwyższenie stawek podatkowych. A musimy podkreślić, że wzmacnianie barier ekonomicznych jest skutecznym elementem kreowania prozdrowotnej polityki publicznej państwa w kwestii korzystania z produktów niezdrowych. Akcyza na wszystkie urządzenia do waporyzacji, a także na zestawy części do tych urządzeń wzrośnie z 40 zł do 50 zł za sztukę. Analogicznej podwyżce o 10 zł ulegnie doliczenie do akcyzy za płyn zawarty w jednorazowych e-papierosach, co ma zapobiec niepożądanemu zwiększeniu ich dostępności cenowej i popularności względem urządzeń wielorazowych. Ponadto planowane jest, że od 1 stycznia 2027 r. stawka akcyzy na sam płyn do papierosów elektronicznych zostanie znacznie podniesiona, z 1,80 zł do 2,20 zł za każdy mililitr. Oceniając zaproponowane rozwiązania, należy stanowczo poprzeć kroki zmierzające do uszczelnienia systemu podatkowego i wyeliminowania luk prawnych, które dotychczas pozwalały na unikanie opodatkowania poprzez sztuczny arbitraż konstrukcyjny. Neutralność technologiczna przepisów i równe traktowanie wszystkich wyrobów służących do waporyzacji to sprawiedliwy i niezbędny kierunek działań legislacyjnych. Wiemy już, że nasze dotychczasowe działania w tym zakresie były skuteczne, regulacje działają. Po wprowadzeniu ustawy w zeszłym roku 600 tys. osób zrezygnowało z codziennego korzystania z e-papierosów, a 1/3 z nich porzuciła nikotynę całkowicie. Budżet państwa zyskał ponad 3,6 mld zł z tytułu akcyzy. Powinniśmy iść za ciosem. Jeżeli pozwolimy, aby firmy tytoniowe obchodziły te przepisy, efekt zarówno zdrowotny, jak i fiskalny zostanie zniwelowany. Klub Parlamentarny Polska 2050 popiera skierowanie projektu do dalszych prac. To kolejny ważny krok w kierunku ograniczenia dostępności szkodliwych wyrobów nikotynowych.