Rafał Kasprzyk

Sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych w sprawie sprawozdania z wykonania budżetu państwa za okres od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2025 r. wraz z przedstawioną przez Najwyższą Izbę Kontroli analizą wykonania budżetu państwa i założeń polityki pieniężnej w 2025 r. oraz komisyjnym projektem uchwały w przedmiocie absolutorium (druki nr 2629, 2681 i 2817). 15. Sprawozdanie z działalności Narodowego Banku Polskiego w 2025 roku wraz ze sprawozdaniem Komisji Finansów Publicznych (druki nr 2627 i 2687). 16. Sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych o przedstawionej przez Prezesa Rady Ministrów Informacji o poręczeniach i gwarancjach udzielonych w 2025 roku przez Skarb Państwa, niektóre osoby prawne oraz Bank Gospodarstwa Krajowego (druki nr 2582 i 2718). Poseł Rafał Kasprzyk: Dziękuję. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Widzę, że dzisiaj otworzyliśmy nowy rozdział parlamentarny: opowiadanie bajek. Klub Pinokia zabrał po raz pierwszy głos, a sam Pinokio pierwszy raz opowiedział wspaniałą bajkę, która nie ma nic wspólnego z rzeczywistością. Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Centrum przedstawiam stanowisko w sprawie sprawozdania z wykonania budżetu państwa za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2025 r., analizy Najwyższej Izby Kontroli oraz projektu uchwały w przedmiocie absolutorium dla Rady Ministrów. Debata absolutoryjna nie jest debatą nad założeniami ustawy budżetowej. Nie oceniamy dziś projektu budżetu ani decyzji politycznych podejmowanych podczas jego uchwalania. Oceniamy coś zupełnie innego, mianowicie czy Rada Ministrów wykonała ustawę budżetową zgodnie z prawem, czy środki publiczne zostały wydatkowane zgodnie z decyzją Sejmu oraz czy państwo wywiązało się ze swoich podstawowych obowiązków wobec obywateli. To jest istota dzisiejszej debaty. Wysoka Izbo! Jak tu było powiedziane, w 2025 r. dochody budżetu państwa wyniosły prawie 600 mld zł, a wydatki - ponad 870 mld zł. Deficyt w związku z tym zamknął się kwotą 275,6 mld zł. Oznacza to, że był niższy od maksymalnego limitu określanego w ustawie budżetowej. Budżet nie został wykonany co do złotówki zgodnie z planem. Tak nie dzieje się praktycznie nigdy. Pytanie brzmi: Czy odchylenia były uzasadnione i czy zagroziły realizacji zadań państwa? Odpowiedź jest jednoznaczna: nie. Największe różnice wystąpiły po stronie dochodów budżetu państwa. W debacie publicznej warto jednak uczciwie wyjaśnić ich przyczynę. Niższe dochody budżetu państwa nie były skutkiem załamania wpływów podatkowych ani pogorszenia kondycji gospodarki. Ich główną przyczyną była choćby reforma systemu finansowania jednostek samorządu terytorialnego. Znacznie większa część wpływów z podatku PIT została bowiem przekazana bezpośrednio samorządom. Ministerstwo Finansów wskazuje, że gdyby nie ta zmiana systemowa, dochody budżetu państwa wyniosłyby ok. 697 mld zł, czyli byłyby wyższe o ok. 74 mld zł. Oznacza to, że niższe wykonanie dochodów budżetu państwa było przede wszystkim konsekwencją świadomej zmiany sposobu podziału środków publicznych między państwo i samorządy. Wysoka Izbo! Budżet państwa nie jest zbiorem tabeli i wskaźników. To nie piątki Kaczyńskich, Mentzenów czy innych polityków. To nasze bezpieczeństwo, zdrowie, ale też nasz komfort życia. A za każdą z tych liczb stoją konkretne zadania państwa w konkretnych obszarach. Ponad 221 mld zł przeznaczono na ochronę zdrowia, ponad 118 mld zł na obronę narodową, blisko 48 mld zł na bezpieczeństwo wewnętrzne. Dziesiątki miliardów złotych przeznaczono na świadczenia rodzinne, wsparcie seniorów oraz realizację polityki społecznej państwa. To właśnie z tych środków finansowane są bezpieczeństwo obywateli, leczenie pacjentów, funkcjonowanie szkół, wypłata świadczeń oraz realizacja inwestycji publicznych. Państwo wywiązało się ze swoich podstawowych obowiązków. Rząd wywiązał się ze swoich obowiązków. Ci, którzy krzyczą o cięciach wydatków, nigdy nie wskazali, komu zabrać: wojsku, Policji, dzieciom czy nauczycielom, a może pacjentom? Wysoka Izbo! Najwyższa Izba Kontroli zgodnie ze swoją konstytucyjną rolą wskazała obszary wymagające dalszej poprawy. Tak właśnie powinien funkcjonować system kontroli państwowej. Rolą NIK jest wskazywanie nieprawidłowości, ryzyk i rekomendacji na przyszłość. Nie oznacza to jednak automatycznie, że wykonanie budżetu było niezgodne z prawem albo że zachodzą przesłanki do odmowy udzielenia absolutorium. Po przeanalizowaniu sprawozdania Rady Ministrów, analizy Najwyższej Izby Kontroli oraz stanowiska Komisji Finansów Publicznych nie znajdujemy podstaw do takiego wniosku. Finanse publiczne wymagają odpowiedzialności, przejrzystości i racjonalnego gospodarowania środkami publicznymi. Każda złotówka pochodząca z podatków obywateli powinna być wydawana zgodnie z prawem, oszczędnie i z myślą o długofalowym rozwoju państwa. Warto odnotować, że od 1 lipca weszła w życie ustawa, w której posłowie i senatorowie Klubu Parlamentarnego Centrum wprowadzili zasadę jawności umów sektora finansów publicznych bez limitu ich wartości, a więc dla wszystkich umów. Jednocześnie wszystkie uwagi i zalecenia NIK powinny być wykorzystywane do dalszego doskonalenia procesu planowania i wykonywania budżetu państwa. Wysoka Izbo! Absolutorium nie jest głosowaniem nad politycznymi sympatiami czy antypatiami. Jest oceną wykonania ustawy budżetowej. Ta ocena musi opierać się na faktach, a nie na bajkach, o których usłyszeliśmy ze strony PiS na początku naszej debaty. Fakty są bowiem jednoznaczne: budżet został wykonany zgodnie z ustawą, państwo realizowało swoje podstawowe zadania, nie stwierdzono takich naruszeń, które uzasadniałyby odmowę udzielenia absolutorium. Dlatego Klub Parlamentarny Centrum poprze projekt uchwały w przedmiocie udzielenia Radzie Ministrów absolutorium za wykonanie budżetu państwa za 2025 r. Dziękuję bardzo.