Paweł Bliźniuk

Dziękuję. Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Chciałem podziękować pani posłance Sobolak za tak merytoryczne przedstawienie wniosków z prac. W ramach komisji cyfryzacji rzeczywiście tym projektem zajmowaliśmy się, można powiedzieć, po raz drugi. W pierwszym wydaniu mieliśmy jeden projekt ustawy, jedną ustawę, teraz pewne rozwiązania związane z DSA są rozbite niejako na dwa projekty. Dzisiaj mówimy o projekcie, który nie tworzy oczywiście nowego prawa, bo rozporządzenie już obowiązuje, ale akt o usługach cyfrowych trzeba wprowadzić do polskiego porządku prawnego w tym sensie, żeby te przepisy nabrały ostrości, żeby nabrały zębów, ponieważ dzisiaj bez wyznaczenia organu, który jest odpowiedzialny za koordynację, te przepisy po prostu są niepełne i nie da się ich w sposób prawidłowy stosować. Oczywiście uwaga na początku ma charakter systemowy. Natomiast bardzo ważne jest to, jakie korzyści z punktu widzenia obywateli oznacza wprowadzenie tych przepisów. Po pierwsze, jest to realna możliwość dochodzenia swoich praw wobec platform internetowych. O tym rozmawiamy nie od wielu miesięcy, a na pewno od wielu lat w polskiej przestrzeni debaty publicznej. Ta kwestia jest absolutnym fundamentem, też ochroną wolności polskich obywateli w obszarze konfrontacji z dużymi podmiotami, big techami, które są tutaj na uprzywilejowanej pozycji. Stąd też te rozwiązania unijne i ich pewnego rodzaju wprowadzenie do polskiego obrotu prawnego poprzez wprowadzenie tych przepisów, o których dzisiaj dyskutujemy. To jest bardzo ważne, ponieważ jeżeli platforma oczywiście naruszy jakieś obowiązki wynikające z rozporządzenia, użytkownik będzie mógł złożyć skargę do właściwego organu. Co istotne, nawet jeżeli usługodawca ma siedzibę w innym państwie Unii Europejskiej, obywatel nie zostanie pozostawiony sam sobie. Polski koordynator przekaże sprawę właściwemu organowi za granicą i będzie uczestniczył we współpracy między organami państw członkowskich. To rozwiązanie ma ogromne znaczenie, ponieważ największe platformy cyfrowe działają ponad granicami państw. Po drugie, co ważne z punktu widzenia obywateli, ustawa wzmacnia ochronę prawną użytkowników. Mamy tutaj przewidzianą możliwość dochodzenia odszkodowania za szkodę spowodowaną naruszeniem obowiązków wynikających z DSA. To duża zmiana. Obywatel zyskuje nie tylko prawo do złożenia skargi, ale również możliwość uzyskania rekompensaty, jeżeli naruszenie przepisów przez platformę spowodowało rzeczywistą szkodę. Co więcej, prawomocne ustalenia organów administracji dotyczące naruszenia obowiązków będą wiążące dla sądu cywilnego w zakresie samego faktu naruszenia. Oznacza to łatwiejsze dochodzenie swoich roszczeń i lepszą ochronę słabszej, jak już mówiłem, strony stosunku prawnego, a tutaj tą słabszą stroną jest użytkownik. Po trzecie, co równie ważne z punktu widzenia obywateli, projekt wprowadza pozasądowy system rozstrzygania sporów, o którym mówiła już pani posłanka Sobolak, więc nie będę tego powtarzał. Po czwarte, ustawa zwiększa skuteczność walki z nielegalnymi treściami. Po piąte, państwo zyskuje skuteczne narzędzia egzekwowania prawa. Tutaj warto pamiętać o tym, że właściwe organy będą mogły prowadzić postępowania wyjaśniające, żądać informacji od platform, przeprowadzać kontrole oraz nakładać administracyjne kary pieniężne za naruszenie obowiązków wynikających z DSA. Wysokość tych kar jest ustalona prawem unijnym, ale wskazanie koordynatora powoduje, że te przepisy będą mogły być w Polsce realizowane i to też są przepisy, które de facto chronią polskich obywateli - o tym warto pamiętać. Wysoka Izbo! Projekt odpowiada również na potrzeby przedsiębiorców. Wprowadza jasne procedury, określa właściwość organów, zapewnia jednolite zasady stosowania przepisów. Dzięki temu przedsiębiorcy będą wiedzieli, jakie obowiązki na nich ciążą, przed jakim organem będą prowadzone postępowania oraz jakie środki prawne im przysługują. To zwiększa pewność obrotu gospodarczego i przewidywalność prawa. Ta ustawa nie rozszerza kompetencji państwa ponad to, co wynika z przepisów Unii Europejskiej. Jej celem jest, jak mówiłem, zapewnienie skutecznego wykonywania obowiązującego już rozporządzenia oraz stworzenie obywatelom rzeczywistych instrumentów ochrony ich praw w środowisku cyfrowym. Dlatego Komisja Cyfryzacji, Innowacyjności i Nowoczesnych Technologii po przeprowadzeniu prac i dyskusji nad projektem zarekomendowała Wysokiej Izbie jego uchwalenie, tak jak klub Koalicji Obywatelskiej. W ślad za rekomendacją