Marcin Skonieczka

Mam przyjemność przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Centrum wobec projektu ustawy o zmianie ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 oraz niektórych innych ustaw. Jak widać, nazwa tego projektu jest zacna. Już widzę pana marszałka Czarzastego, który podczas głosowań będzie musiał kilka razy tę nazwę przeczytać. Wicemarszałek Szymon Hołownia: Ale kwalifikowalność jest jeszcze lepsza, bo tu zauważyłem, że... Chociaż pamiętam moje perypetie z ustawą o odpadach opakowaniowych i opakowaniowymi. Zresztą marszałek Czarzasty też się na tym przewrócił. Poseł Marcin Skonieczka: Tak. Tu nie ma trudnych słów, ale jest długa nazwa. Ale przechodzę już do meritum. Klub Parlamentarny Centrum popiera kierunek proponowanych zmian, ponieważ ich celem jest utrzymanie i rozwój skutecznych instrumentów wsparcia dla sektora rolnego po 2025 r., czyli po zakończeniu okresu kwalifikowalności wydatków związanych z realizacją PROW na lata 2014-2020. Warto jednak w tym miejscu szczegółowo omówić, o czym dzisiaj rozmawiamy. Tak jak już tutaj wspomniałem, 31 grudnia 2025 r. skończyła się możliwość wydatkowania środków w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich. Ale jeśli chodzi o instrumenty finansowe, to te pieniądze nie znikają. Środki niezbędne do udzielenia gwarancji wracają do systemu wraz ze spłatą kredytów i przez kolejne lata pozostają do ponownego wykorzystania. Zgodnie z przepisami unijnymi przez co najmniej 8 lat te środki muszą służyć dalszemu wspieraniu rolnictwa, czyli temu samemu celowi, na który zostały powierzone. Tu pojawia się zasadnicze pytanie, w jaki sposób te środki wykorzystamy. Dziś obowiązujące przepisy przewidują w praktyce tylko jedno rozwiązanie, czyli przekazanie tych środków do Krajowego Funduszu Gwarancyjnego i wykorzystanie ich wyłącznie na gwarancje. Czyli jak rolnik czy przedsiębiorca związany z rolnictwem chce wziąć kredyt, to jako zabezpieczenie może wziąć taką gwarancję i ona jest z tych środków zabezpieczona. Nie ma na dzień dzisiejszy w przepisach prawa innego narzędzia. Natomiast doświadczenie ostatnich lat pokazało, że te gwarancje to za mało. Co prawda ten fundusz okazał się realnym wsparciem dla rolników i przedsiębiorców, ale prawdziwy przełom nastąpił dopiero po wprowadzeniu w czasie COVID-u dopłaty do odsetek. Wtedy zainteresowanie instrumentem gwałtownie wzrosło i realnie poprawiła się płynność finansowa gospodarstw. Tutaj statystyki z uzasadnienia: do połowy 2025 r. udzielono ponad 18 tys. gwarancji, które pozwoliły uruchomić kredyty o łącznej wartości blisko 3,4 mld zł. Czyli wniosek jest prosty - rolnicy potrzebują nie tylko gwarancji, ale także tańszych kredytów. Bez tej ustawy środki po PROW-ie trafią po prostu, tak jak do tej pory, do KFG, a minister rolnictwa straci możliwość decydowania o ich dalszym wykorzystaniu. W praktyce oznacza to zamknięcie wsparcia do tych gwarancji, o których mówiłem, czyli do mniej atrakcyjnej i gorzej odpowiadającej na potrzeby rynku formy. Projekt ustawy proponuje inne, bardziej racjonalne rozwiązanie. Te środki nie będą przekazane do KFG, tylko pozostaną w dyspozycji ministra rolnictwa i rozwoju wsi, a minister jako instytucja zarządzająca PROW zawrze umowę z BGK i to BGK będzie wdrażał nowy instrument finansowy. Wtedy zostaną określone zakres i forma wsparcia po 2025 r. W tym właśnie będą możliwe dopłaty do oprocentowania kredytów. Czyli dzięki temu rozwiązaniu, dzięki tej ustawie będziemy kontynuowali model, który już się sprawdził, czyli połączenie gwarancji kredytowych z dopłatami do odsetek. Z punktu widzenia Klubu Parlamentarnego Centrum są trzy kluczowe elementy. Po pierwsze, elastyczność. Państwo musi mieć możliwość reagowania na zmieniające się warunki rynkowe. Po drugie, efektywność. Wiemy, że komponent dotacyjny zwiększa dostępność finansowania i pobudza inwestycje. I po trzecie, bezpieczeństwo sektora rolnego. Kredyty obrotowe są niezbędne do utrzymania płynności, szczególnie w sytuacjach kryzysowych. Podsumowując, powiem, że te środki i tak pozostaną w systemie, pytanie tylko, czy wykorzystamy je w sposób ograniczony czy w sposób, który realnie wspiera rolników. Projekt idzie w dobrym kierunku. Pozwala lepiej wykorzystać dostępne środki bez dodatkowego obciążania budżetu państwa. Dlatego Klub Parlamentarny Centrum opowiada się za dalszym procedowaniem nad tym projektem. Dziękuję bardzo. Przebieg posiedzenia