Jarosław Sachajko

Pani Marszałek! Pani Minister! Wysoka Izbo! Procedowany projekt ustawy o zmianie ustawy o języku polskim oraz ustawy o Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej ma przede wszystkim uporządkować system urzędowego poświadczania znajomości języka polskiego jako obcego. Rozszerza on zakres regulacji o certyfikaty, suplementy, duplikaty, nowe ścieżki uzyskania poświadczenia oraz obsługę wniosków przez NAWA. Z jednej strony należy dostrzec zalety tego rozwiązania. Projekt porządkuje procedury, wdraża jasne terminy, przewiduje możliwość składania wniosków elektronicznie, a także obejmuje osoby uczące się języka polskiego za granicą, w tym w szkołach funkcjonujących w systemach oświaty innych państw oraz w innych formach nauczania potwierdzanych przez konsula. To może zwiększyć dostępność systemu i poprawić jego przejrzystość dla osób, które rzeczywiście chcą potwierdzić znajomość języka polskiego. Pozytywnie należy też ocenić próbę wzmocnienia jakości egzaminu. Projekt przewiduje część pisemną i ustną, zakaz korzystania z niedozwolonych materiałów i urządzeń, możliwość unieważnienia egzaminu w razie nadużyć, obowiązek dokumentowania przebiegu egzaminu, a także możliwość ponownego sprawdzenia pracy. Istotne jest również to, że podmioty organizujące egzamin mają podlegać wizytacji oraz przekazywać pełną dokumentację egzaminacyjną. Jednocześnie są tu kwestie, które wymagają uważnego monitorowania. Projekt wyraźnie wzmacnia rolę centralną NAWA i komisji, a więc powodzenie całego systemu będzie zależało od sprawności organizacyjnej, kadrowej i technicznej tych instytucji. Warto też powiedzieć jasno, że jest to ustawa o egzaminie i certyfikacie języka polskiego jako obcego i jej głównym celem jest stworzenie bardziej uporządkowanego i wiarygodnego systemu poświadczania znajomości języka polskiego. Kierunek uporządkowania i uszczelnienia systemu można ocenić jako zasadny, ale powodzenie tej reformy będzie zależało od praktyki wdrożenia, jakości rozporządzeń wykonawczych, poziomu ochrony danych oraz realnej dostępności egzaminów w kraju i za granicą. Dziś nie ma postaw ani do bezkrytycznego entuzjazmu, ani do odrzucenia projektu. Są natomiast podstawy do rzeczowej pracy nad tym, aby system był jednocześnie wiarygodny, dostępny i proporcjonalny. Dziękuję. Przebieg posiedzenia