Czesław Mroczek

Szanowna Pani Marszałek! Szanowni Państwo! Mam zaszczyt przedstawić rządowy wniosek o wyrażenie przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej zgody na przedłużenie czasowego ograniczenia prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na granicy państwowej z Republiką Białorusi. Temat jest państwu znany, wielokrotnie już nad nim debatowaliśmy. Zgodnie z art. 33a ust. 3 ustawy, jeśli pomimo zbliżającego się upływu okresu obowiązywania czasowego ograniczenia prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej nie ustały przyczyny wprowadzenia tego ograniczenia, okres jego obowiązywania może zostać przedłużony na czas oznaczony, nie dłuższy niż 60 dni, po wyrażeniu przez Sejm zgody na to przedłużenie. Ograniczenie prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej zostało wprowadzone po raz pierwszy rozporządzeniem Rady Ministrów w dniu 27 marca 2025 r. i było już wielokrotnie przedłużane. Dochodzimy do momentu, w którym wygaśnie obowiązujące w tej chwili zawieszenie. Ono obowiązuje do 21 marca i dlatego zwracamy się do państwa, do Sejmu o wyrażenie zgody na przedłużenie tego czasowego zawieszenia prawa do składania wniosków o azyl. Robimy to, dlatego że trzeba wyraźnie powiedzieć, że to narzędzie związane z czasowym zawieszeniem prawa do składania wniosków o ochronę międzynarodową w istotny sposób przyczyniło się do ograniczenia nielegalnej migracji, która, co trzeba przypomnieć, jest instrumentem w wojnie hybrydowej, która jest prowadzona z naszym krajem. To jest przejaw agresji rosyjsko-białoruskiej przy wykorzystaniu świata przestępczego, który organizuje ten nielegalny szlak migracyjny. W związku z tym w dalszym ciągu utrzymujemy znaczące... Istotnie ograniczyliśmy skalę nielegalnej migracji, mimo to w 2023 r. przez granicę białorusko-polską przedarło się ok. 12 tys. osób, które później przemierzały Polskę do zachodniej granicy. W 2024 ograniczyliśmy tę liczbę do ok. 5 tys., w ubiegłym roku niewiele ponad 1 tys. osób zdołało pokonać zabezpieczenia, przedrzeć się przez granicę i uniknąć zatrzymania przez polskich żołnierzy, funkcjonariuszy Straży Granicznej i Policji. Jednak presja migracyjna w tamtym roku była na bardzo wysokim poziomie, takim samym jak w 2023 r. Blisko 30 tys. prób nielegalnego przekroczenia granicy pokazuje, że to jest ciągle wielkie wyzwanie. Co prawda, z czego się bardzo cieszymy, mamy do czynienia z taką sytuacją, że od połowy listopada były praktycznie sporadyczne próby przekroczenia granicy, ale jednak te próby są, w związku z tym utrzymujemy gotowość Sił Zbrojnych do działania na granicy. Tam ciągle jest kilka tysięcy żołnierzy Wojska Polskiego, Straż Graniczna działa w ciągłym pogotowiu. Zwiększamy zabezpieczenia techniczne granicy, są coraz nowsze funkcjonalności w tym zakresie, które pozwalają nam osiągać tę skuteczność, o której mówię, blisko 98%. Ale chcemy utrzymać również wszystkie narzędzia prawne, które do tej pory przyczyniły się do tego ograniczenia. Jednym z nich jest strefa buforowa, czyli zakaz przebywania na określonym obszarze w strefie przygranicznej. Tak jak powiedziałem, kluczowe z punktu widzenia skuteczności działanie to jest stosowanie prawa do zawieszenia wniosku czasowego o uzyskanie ochrony międzynarodowej. Proszę państwa, ostatnia myśl: Dlaczego to jest tak skuteczne? Dlatego że kiedy można było tę granicę przekroczyć dosyć łatwo - w 2023 r. przekroczyło ją 12 tys. osób - to ci migranci nie chcieli składać w Polsce wniosków o ochronę, żeby nie zostawiać śladów, że byli w Polsce, bo to by stanowiło podstawę do zawrócenia ich do Polski, do readmisji. Ale kiedy się okazało w latach 2024 i 2025, że przekroczenie granicy jest niezwykle trudne i że w związku z tym będą skazani na pozostanie na Białorusi miesiącami, a być może w ogóle im się nie uda pokonać polskiej granicy, przedostać przez polską granicę, to doszli do wniosku, że lepiej przedostać się jednak do Polski, złożyć wniosek o ochronę międzynarodową, niż pozostawać po stronie białoruskiej. Radykalnie wzrosła liczba składanych wniosków i było to działanie dla pozoru, tylko byle przedostać się przez granicę. Dlatego proszę bardzo, żebyśmy utrzymali instytucję zawieszenia prawa do składania wniosków, bo ona w sposób znaczący, zdecydowany przyczyniła się do tego sukcesu, jakim jest ograniczenie tego nielegalnego szlaku migracyjnego, który stanowi instrumentalizację migracji, czyli jest elementem wojny hybrydowej prowadzonej przeciwko naszemu krajowi. Dziękuję bardzo. Przebieg posiedzenia