Patryk Jaskulski

Marszałek Sejmu po zasięgnięciu opinii Prezydium Sejmu skierował w dniu 2 grudnia 2025 r. informację o istotnych problemach wynikających z działalności i orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego w 2024 r., druk nr 2036, do Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka oraz Komisji Ustawodawczej w celu zapoznania się. Komisje na wspólnym posiedzeniu w dniu 25 lutego 2026 r. zapoznały się z przedłożoną informacją oraz przeprowadziły dyskusję. Zostałem upoważniony do przedstawienia Wysokiej Izbie sprawozdania z tych prac. Przedłożony dokument stanowi oficjalne sprawozdanie Trybunału Konstytucyjnego skierowane do Sejmu Rzeczypospolitej. Zatwierdzony uchwałą Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 czerwca 2025 r. Obejmuje ono podstawy ustrojowe funkcjonowania trybunału, jego kompetencje, strukturę organizacyjną oraz statystykę spraw rozpoznanych w 2024 r., a przede wszystkim analizę najważniejszych zagadnień konstytucyjnych wynikających z wydawanych orzeczeń. W 2024 r. do trybunału wpłynęło 318 spraw, z czego 259 podlegało wstępnemu rozpoznaniu. Do merytorycznego rozpoznania przekazano m.in. 92 skargi konstytucyjne i 13 pytań prawnych. Trybunał wykonał swoje konstytucyjne kompetencje w zakresie hierarchicznej kontroli norm, zarówno w trybie kontroli następczej, jak i w trybie kontroli prewencyjnej. W dokumencie, co też podkreślał wielokrotnie prezes, zawarta jest informacja o tym, że orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Jednocześnie zwrócono uwagę na problem niepublikowanych wyroków w 2024 r. 22 orzeczenia nie zostały ogłoszone w Dzienniku Ustaw ani w Monitorze Polskim. W toku dyskusji posłowie przypomnieli osobie, która była w zastępstwie, panu sędziemu Sochańskiemu, że trybunał niestety nie mógł opublikować tych orzeczeń w związku z wyrokami Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, który orzekł, że Trybunał Konstytucyjny z dublerami narusza podstawowe zasady prawa Unii Europejskiej, w tym prawo do rzetelnego procesu. Orzeczenia wydane z udziałem osób wadliwie powołanych nie powinny być respektowane w sprawach dotyczących prawa Unii Europejskiej. Warto też podkreślić, że Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej potwierdzał także, iż obecność dublerów jest sprzeczna z polskim prawem, gdyż Trybunał Konstytucyjny wcześniej sam uznał, że wybór wcześniejszych sędziów był nielegalny. Warto podkreślić, że Trybunał Konstytucyjny w 2024 r. wydał łącznie 25 orzeczeń. Obserwujemy tym samym od 2015 r., kiedy to Prawo i Sprawiedliwość zrobiło zamach na Trybunał Konstytucyjny i powołało sędziów prawidłowo wybranych, absolutny regres w liczbie wydawanych orzeczeń. 2024 r. był też tym rokiem, w którym posłowie w dyskusji zwracali uwagę, że orzeczenia trybunału były serwowane na polityczne zamówienie. Tak naprawdę miały za zadanie bieżącą walkę polityczną, tak jak to orzeczenie w sprawie nielegalności powołania komisji śledczej do spraw Pegasusa, a także miały stanowić tarczę przeciw rozliczeniu poprzedniej władzy. Najistotniejsze zagadnienia konstytucyjne analizowane w 2024 r. dotyczyły zasady zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa, ochrony praw nabytych, w szczególności w sprawach emerytalnych, oraz ochrony interesów w toku w prawie podatkowym. Trybunał odniósł się również do zasady niedziałania prawa wstecz, proporcjonalności sankcji administracyjnych oraz ochrony autonomii informacyjnej i tajemnicy komunikowania się. Panie prezesie, mam takie pytanie, jeżeli pan prezes pozwoli, bo mamy bardzo kuriozalną sytuację. Posłowie Prawa i Sprawiedliwości, którzy do tej pory korzystali z procedury, która jest obowiązująca, i którzy nawet podczas tej kadencji Sejmu kilkukrotnie za pomocą tej procedury próbowali wysłać do Trybunału Konstytucyjnego kolejnego polityka, bezpośrednio z sali sejmowej, który by się przebrał za sędziego i działał politycznie, a nie w imię interesu obywateli... Panie prezesie, jak to jest być sędzią we własnej sprawie? Będzie pan dziś orzekał na polityczne zamówienie w sprawie... (Poseł Michał Wójcik: Doczytaj orzeczenia trybunału.) Panie pośle Wójcik, niech się pan nie denerwuje. (Poseł Michał Wójcik: Orzeczenia trybunału doczytaj. Ty nie masz wiedzy w ogóle.) Będzie pan miał pewnie za chwilę czas, żeby się wypowiedzieć. (Poseł Michał Wójcik: Tak trybunał orzekł, tak że może. Z orzecznictwa to wynika.) Mam pytanie do pana prezesa, czy nie czuje się pan zdradzony, że posłowie Prawa i Sprawiedliwości podważają sposób pana wyboru na funkcję członka Trybunału Konstytucyjnego. (Poseł Michał Wójcik: Kto tak powiedział?) Państwo złożyli taki wniosek do Trybunału Konstytucyjnego. (Poseł Michał Wójcik: Co?) Zresztą pan też potrafi połykać swój język, niejednokrotnie pan to robił, chociażby w sprawie wniosku o sposób wyłaniania członków KRS-u. (Poseł Michał Wójcik: Trzeba, żeby zablokować zamach.) Marszałek: Dobra, będzie pan miał zaraz możliwość mówienia, naprawdę. Poseł Sprawozdawca Patryk Jaskulski: Tak, bardzo dziękuję, panie marszałku, za to, że przywołuje pan pana Wójcika do porządku. Chciałbym też zwrócić panu prezesowi uwagę, żeby pan się nie wyrażał o koalicji 15 października: koalicja 13 grudnia. Obraża pan 11 mln obywateli, którzy w tych wyborach m.in. delegowali nas do tego, aby odpolitycznić Trybunał Konstytucyjny, aby przywrócić Trybunałowi Konstytucyjnemu jego konstytucyjną rolę. Sejm nie będzie głosował nad tym wnioskiem, gdyż nie przewiduje tego procedura. Komisja wysłuchała i przyjęła do wiadomości sprawozdanie za 2014 r. Bardzo dziękuję. Przebieg posiedzenia