Dariusz Matecki

Poseł Dariusz Matecki (tekst niewygłoszony): Oświadczenie poselskie w sprawie aktualnego stanu wdrożenia Krajowego Systemu e-Faktur, KSeF Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Wysłuchujemy dziś informacji ministra finansów i gospodarki na temat aktualnego stanu wdrożenia Krajowego Systemu e-Faktur. Trzeba powiedzieć wprost: w przypadku KSeF mamy do czynienia z podręcznikowym przykładem chaosu wdrożeniowego i braku elementarnej odpowiedzialności państwa wobec przedsiębiorców. Ministerstwo Finansów ogłosiło przesunięcie wdrożenia w lutym 2024 r., a obowiązkowy KSeF ma wystartować 1 lutego 2026 r. To były 2 lata, które miały zostać wykorzystane na spokojne dopracowanie prawa, technologii i wsparcia dla podatników. Dziś, na kilka dni przed startem, zamiast mieć system zapięty na ostatni guzik, słyszymy zapewnienia, uspokajanie emocji i gaszenie pożarów, które w ogóle nie powinny się pojawić. Po pierwsze, legislacja. Było bardzo dużo czasu na przygotowanie przepisów, tymczasem kluczowe akty prawne publikowano na ostatnią chwilę: ustawę o KSeF 2.0 dopiero we wrześniu 2025 r., a rozporządzenia - techniczne i dotyczące wyłączeń - dopiero w grudniu 2025 r. W praktyce oznaczało to, że przedsiębiorcy i dostawcy oprogramowania byli zmuszeni pracować na materiałach roboczych z ksef.gov.pl, na dokumentacji technicznej, która nie jest źródłem prawa, oraz na projektach przepisów. To nie jest standard poważnego państwa, ale to jest przerzucenie ryzyka i kosztów niepewności na obywateli. Po drugie, przygotowanie systemu i testy. Środowisko testowe KSeF 1.0 wyłączono 1 września 2025 r., a API KSeF 2.0 udostępniono na środowisku przedprodukcyjnym dopiero 15 października 2025 r. W tym krótkim okresie testowym co chwila wprowadzano kolejne zmiany w dokumentacji, pojawiały się niestabilne połączenia, częste błędy, także krytyczne, jak sytuacje, gdy faktury z nadanym numerem KSeF nie pojawiały się u nabywcy. Najbardziej bulwersujące jest jednak to, że Ministerstwo Finansów nie zadeklarowało żadnych gwarancji jakości działania systemu: brak kontraktu SLA z podatnikami, brak parametrów opisujących podstawy funkcjonowania KSeF, choćby tego, po jakim czasie system ma nadać numer KSeF, kiedy faktura ma być widoczna u nabywcy czy po jakim czasie od wysłania dokument ma zostać przyjęty przez bramkę. Jednocześnie środowisko produkcyjne ma zostać uruchomione 1 lutego 2026 r., przy zerowej liczbie dni na testowanie działania przez podatników. Innymi słowy, państwo planuje testy na żywo, bez bufora bezpieczeństwa, na gospodarce i na płynności firm. Po trzecie, utrata zaufania. W ciągu tych 2 lat system KSeF całkowicie utracił wiarygodność: z ok. 2,7 mln zobowiązanych zalogowało się do MCU tylko ok. 800 tys., czyli ok. 30%. Certyfikaty - niezbędne do integracji systemów finansowo-księgowych z KSeF - pobrało jedynie ok. 200 tys. podatników, czyli ok. 7%. Przedsiębiorcy nie wierzą, że system wystartuje stabilnie i przyjmie zakładane wolumeny faktur. Dominują obawy o awarie, o możliwość wystawiania faktur i o zatory płatnicze. Po czwarte, komunikacja i bezkarność zamiast zarządzania ryzykiem. Po konferencji prasowej w Ministerstwie Finansów 16 stycznia 2026 r. wybrzmiała konkluzja szefa KAS i zastępcy szefa KAS, że w 2026 r. żaden przedsiębiorca nie zostanie ukarany za błędy w KSeF. Podkreślanie całkowitej bezkarności można odczytywać jako przyzwolenie na to, by nie wszyscy wdrażali KSeF i by obowiązek stał się w praktyce dobrowolny. To destabilizuje system i grozi w 2026 r. kompletnym chaosem: utrzymywaniem równolegle starego i nowego obiegu faktur oraz niepewnością co do dokumentów od podmiotów zobowiązanych, które nie będą chciały wystawiać faktur w KSeF. Po piąte, narzędzia i wsparcie. Aplikacja webowa KSeF 2.0 jest niedopracowana: nie uzupełniają się dane sprzedawcy, korekty wymagają ręcznego przepisywania informacji, mimo że system nimi dysponuje, opisy pól są niejasne, a lista stawek VAT zwiększa ryzyko pomyłek. Do tego narzędzie nie pilnuje nawet podstawowej poprawności długości rachunku bankowego. Równocześnie Ministerstwo Finansów jest pasywne w wyjaśnianiu fundamentalnych wątpliwości prawnych: co w trakcie awarii, jak przesyłać faktury podczas awarii, jaka jest data odebrania lub wystawienia, jak relacjonować postanowienia umowne do ustawy. Wydano co prawda cztery części ˝podręcznika˝ o KSeF, ale nie mają one mocy prawnej ani ochronnej. Powinny one przyjąć formę objaśnień podatkowych, a nie materiałów informacyjnych. Jedyne objaśnienia dotyczyły tematu niszowego. Wysoka Izbo! Państwo może wymagać od przedsiębiorców cyfryzacji i nowych obowiązków tylko wtedy, gdy samo działa profesjonalnie: zapewnia stabilne prawo, przewidywalną technologię, jasne procedury na czas awarii, realne wsparcie i standardy jakości w postaci SLA. Dziś zamiast gotowego systemu dostaliśmy pośpiech, niepewność i politykę bezkarności, która - jak zwykle - uderzy w uczciwych i rzetelnych podatników, bo to oni poniosą koszty dublowania procesów i ratowania obiegu faktur w razie problemów. Rząd Donalda Tuska miał 2 lata, by przygotować KSeF odpowiedzialnie. Te 2 lata zostały zmarnowane, a cenę mogą zapłacić polskie firmy i cała gospodarka. Przebieg posiedzenia