Marcin Łoboda
Pełna wypowiedź
8 min czytania · podświetlone fragmenty wybrał model jako kluczowe
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Finansów, Szef Krajowej Administracji Skarbowej Marcin Łoboda: Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Pogrupowałem sobie pytania, które tutaj padły, plus sformułowania. Bardzo dziękuję panu posłowi Kowalskiemu, który dba o moją karierę w Ministerstwie Finansów i o pana ministra Domańskiego. Na początku padł zarzut odnośnie do luki VAT-owskiej. To luka VAT-owska na poziomie 13,5%, a za waszych czasów było chyba 23%. Natomiast luka VAT-owska, jeżeli chodzi o 2024 r., wynosiła 6,9%. W związku z tym jest drastyczny spadek luki VAT-owskiej za czasów koalicji 15 października. Przechodząc do części dotyczącej KSeF-u, wyjaśnię, że harmonogram poszczególnych komponentów, które się miały pokazywać, wszelkiego rodzaju daty były ustalane, również data wejścia w życie, ale również harmonogram dostarczania poszczególnych komponentów informatycznych. I tak w czerwcu 2025 r. opublikowaliśmy dokumentację techniczną API KSeF 2.0, tak aby firmy mogły się przygotować informatycznie do tego. To jest 6 miesięcy plus jeden cały miesiąc, styczeń, na testowanie. 30 września udostępniliśmy środowisko testowe API KSeF 2.0, 15 października środowisko produkcyjne i tak samo od 3 listopada aplikacje przedprodukcyjne. Właściwie jest to 1:1 w stosunku do tego, co wejdzie 1 lutego. Ale co jest najważniejsze? Przyjęliśmy pewną zasadę, że to oprogramowanie będzie udostępnione jak najszybciej - co potwierdzają te daty - i będzie właściwie jednym produkcyjnym od 1 lutego. Właśnie po to, żeby wyeliminować błędy, żeby one się nie pokazywały w momencie, kiedy wchodzi w życie ustawa, czyli 1 lutego 2026 r. Faktem jest, że te testy były dosyć obszerne. Podam tylko jedną liczbę. W trakcie 3-miesięcznego testowania tych systemów informatycznych wpłynęło czterokrotnie więcej faktur niż w okresie wprowadzonego przez Prawo i Sprawiedliwość od 2022 r. fakultatywnego działania KSeF-u. To pozwoliło wydać i przetestować 6,5 mln naszych wejść do tego systemu. Kolejną rzeczą, która jest dosyć istotna, jest bezpieczeństwo. To jest najważniejsza rzecz, którą zrobiliśmy i w sferze informatycznej, i przede wszystkim w sferze administracyjnej. Są trzy poziomy: bezpieczeństwo systemu, bezpieczeństwo danych w systemie i bezpieczeństwo przedsiębiorcy. Bezpieczeństwo danych i systemu to jest ograniczona liczba osób, które będą miały całkowity dostęp do KSeF-u. W przypadku gdy będą prowadzone czynności sprawdzające, kontrola podatkowa czy kontrola celno-skarbowa, każdy z pracowników będzie musiał dostać indywidualną zgodę na dostęp tylko i wyłącznie do tych konkretnych danych, które są zebrane. Co jest jeszcze istotne? Te osoby, które będą miały dostęp do wszystkich danych pod względem analitycznym, jest ich kilkanaście, kilkadziesiąt w całym kraju, muszą dostać certyfikat przynajmniej do klauzuli tajnej. Każdy ruch, każde wejście, ilość czasu, który spędza, jakie informacje wyciąga, jakie informacje sprawdza - to wszystko musi być związane ze sprawą, którą taka osoba prowadzi. Jeżeli będzie jakiekolwiek odstępstwo od tego tytułu, to jest u nas kontrola wewnętrzna, która z całą pewnością będzie to eliminować. To bezpieczeństwo jest kilkufazowe. Jeżeli chodzi o całe zabezpieczenie systemu, to jeżeli mówimy o takim bezpieczeństwie, to lepiej o tym nie mówić w ogóle, dlatego że czym więcej informacji uzyskają czy hakerzy, czy służby specjalne innych krajów, tym większe prawdopodobieństwo ataku na te dziedziny. W związku z tym bezpieczeństwo dla nas jest podstawą i ono jest zapewnione. Dlaczego w ogóle mamy przerwę serwisową? To nie jest wyłączenie z systemu. Mianowicie wiedzą państwo dobrze, że KSeF 1.0 na dzień dzisiejszy nadal funkcjonuje. On funkcjonuje od 2022 r. i konieczna jest integracja środowiska KSeF 1.0 z KSeF 2.0. Po to są te czynności serwisowe. Zawsze w każdym przypadku zmiany jakiegokolwiek oprogramowania na wyższy poziom, na wyższe funkcjonalności konieczne jest dostosowanie tego środowiska nie testowego, tylko już produkcyjnego. To jest przyczyna tych działań, które prowadzimy. Ale co ważne, w tym czasie będą działać wersje testowe pozwalające praktycznie przetestować stosowanie KSeF również naszym przedsiębiorcom. Jeżeli chodzi o tzw. akcję wystawiania faktur na polityków czy znane osoby w kraju, to, po pierwsze, certyfikacja na inną osobę uniemożliwia reklamację czy zwrot towaru. Po drugie, każda osoba, która wystawia fakturę na rzecz innego przedsiębiorcy, jest nam znana z imienia i nazwiska, dlatego że musi się uwierzytelnić. Po trzecie, jeżeli chodzi o małą kwotę, do 450 zł, to można wystawić paragon z NIP. Chodzi o te większe kwoty. Większe kwoty, reklamacja, zwrot towarów - moim zdaniem niemożliwe. Po czwarte, brak księgowania, tak jak na dzień dzisiejszy, tak jak jest z bezpieczeństwem. Jeżeli faktury są wysyłane mailem, to my nie mamy pewności, do kogo ten mail doszedł. W związku z tym to bezpieczeństwo KSeF jest dużo, dużo większe, na większym poziomie, aniżeli na dzień dzisiejszy. Po piąte, mamy system antyspamowy, który w łatwy sposób będzie eliminować takie faktury. Przypominam też złotą zasadę: jeżeli jest wydatek powyżej 15 tys. zł gotówką, nie może stanowić kosztów uzyskania przychodów i nie można odliczyć z takiej faktury podatku naliczonego. Co jest istotne z punktu widzenia wydatków każdego z naszych przedsiębiorców? Właśnie po to - to jest przygotowywane zresztą od samego początku, to nie jest tylko i wyłącznie nasz pomysł, to jest dostosowanie - w 2022 r. powstały dwie aplikacje: na laptopa czy komputer i aplikacja mobilna. Ona jest tylko i wyłącznie udoskonalona. Wszystkie rzeczy, które znajdują się w tych trzech oprogramowaniach, praktycznie się nie zmieniły. Interfejs zewnętrzny praktycznie się nie zmienił, jest to wyłącznie uzupełnione o rzeczy fakultatywne oraz te, które są związane ze zmianami przepisów prawa. Wiele pytań dotyczyło trybów off-line, czyli co się stanie, kiedy nie będzie Internetu, jeżeli system będzie miał awarię albo chwilowy przestój. To wyszło w trakcie prac legislacyjnych i szerokich konsultacji z przedsiębiorcami, aby na każdą ewentualność te przypadki eliminowały jakiekolwiek ryzyko po stronie przedsiębiorców. Są trzy: tryb off-line24, kiedy podatnik może nie mieć zasięgu, nie mieć Internetu, tryb off-line24, czyli niedostępność KSeF, i tryb awaryjny. Zawsze może się zdarzyć awaria, a w związku z tym może ona spowodować, że do tego systemu będziemy musieli dostarczyć fakturę KSeF od jednego dnia do 7 dni, w zależności od tego, który z tych trybów jest, po usunięciu trybu off-line, niedostępności czy awarii. Jeżeli chodzi o pytanie pana posła Łąckiego dotyczące tego, czy będzie abolicja do końca 2027 r. dla małych i mikroprzedsiębiorców, to z całą pewnością będziemy monitorować, czy są w ogóle błędy po stronie przedsiębiorców, jakie to są błędy i nie wykluczamy, że przedłużenie abolicji czy niekaranie przedsiębiorców za błędy związane ze stosowaniem KSeF będzie mogło być kontynuowane. Natomiast to wszystko zależy od tego, jak nasi przedsiębiorcy sobie z tym poradzą. Jeżeli chodzi o pytanie pana posła Lorka dotyczące NFZ i możliwości przesunięcia dla tych najmniejszych przedsiębiorców, czyli tej daty 1 kwietnia, to na dzień dzisiejszy nie przewidujemy przedłużenia tego terminu. 1 kwietnia wchodzą wszyscy poniżej 200 mln zł za 2024 r., oprócz tych, które mają od 1 stycznia 2027 r., czyli sprzedaż do 10 tys. miesięcznie. Jeżeli chodzi o NFZ, nic się nie zmieniło, nadal to funkcjonuje. Tu się zmienił tylko i wyłącznie system wystawiania i odbioru faktur. To jest wszystko ustalone i ze środowiskiem lekarzy, i ze środowiskiem branżowym w ogóle służby zdrowia, ale również z NFZ, tak aby NFZ nie miał możliwości i nie kwestionował działalności gospodarczej lekarzy czy pielęgniarek. Chciałbym jeszcze powiedzieć, czy system jest gotowy. Tak, jest gotowy. De facto moglibyśmy dzisiaj wprowadzić ten system po przeprowadzeniu migracji danych. Na koniec, jeżeli chodzi o pytanie pani poseł Koc, czyli ile jest wniosków złożonych w trybie art. 51 konstytucji, to nie mam takich danych, ale jesteśmy w stanie odpowiedzieć pisemnie. Natomiast pamiętajmy, że art. 51 konstytucji jest przepisem ogólnym. Przepisy szczególne znajdują się właśnie w Ordynacji podatkowej. Jest taki dobry artykuł Ordynacji podatkowej, art. 165a, który mówi, że jeżeli nie ma instytucji prawnej, czyli odroczenia, właściwie odroczenia terminu prawa materialnego, to takie postanowienia się wydaje. Z tego, co wiem, jestem pewien tego, że organy podatkowe stosują ten przepis art. 165a Ordynacji podatkowej jednakowo. Na sam koniec chciałbym jeszcze raz powiedzieć, żeby to wybrzmiało: te wszystkie zmiany legislacyjne, ten harmonogram plus wiele rzeczy, wiele rozwiązań przede wszystkim informatycznych, to wszystko było konsultowane z szerokim gremium. Było 10 tur, ponad 10 tys. osób, które uczestniczyły w tych konsultacjach. I co jest najważniejsze? 98% wszystkich uwag, które były złożone, propozycji zostało przez Ministerstwo Finansów, jak również przez parlament, który później przegłosował te przepisy, uwzględnionych w przepisach prawnych i w rozwiązaniach informatycznych. Odnośnie jeszcze do naszych dni otwartych w urzędach skarbowych i informacji, które przekazują pracownicy urzędów skarbowych, to wyszkoliliśmy, czego niestety nie było w przypadku przygotowania wprowadzania w pierwotnym terminie, czyli 1 lipca 2024 r., 158 osób - to jest sama Krajowa Informacja Skarbowa. Jest infolinia, która funkcjonuje od 1 stycznia 2025 r., a od 26 stycznia będzie całodobowa. Oprócz tego jest ponad 1 tys. osób przygotowanych do odpowiedzi telefonicznych. Ponad 80% pracowników już zostało przeszkolonych w zakresie Krajowego Systemu e-Faktur. W związku z tym Krajowa Administracja Skarbowa jest przygotowana i wystarczy tylko i wyłącznie sięgnąć po informacje na stronie internetowej czy przyjść do urzędu skarbowego. Do tego zachęcam. Zapraszam do urzędów skarbowych w czasie dni otwartych, zapraszam do urzędów skarbowych w dniach ich funkcjonowania i w godzinach funkcjonowania. Po to są pracownicy Krajowej Administracji Skarbowej, aby do nich pójść i przejść tę zmianę systemu, czyli wystawiania, przesyłania i odbierania faktur, razem z administracją skarbową. Są udostępnione stanowiska komputerowe, gdzie można przećwiczyć również testowe wystawianie faktur. Krajowa Administracja Skarbowa jest dla podatników, dla naszych przedsiębiorców i organizacji, które wchodzą w Krajowy System e-Faktur. Bardzo dziękuję, pani marszałek. Bardzo dziękuję Wysokiej Izbie. Przebieg posiedzenia