Dorota Olko

Będę mieć większą tremę, jak będę mówić przed młodzieżową radą miasta z mojego rodzinnego miasta. Jak już wiele razy padało na tej sali, ten projekt ustawy dotyczy de facto przywrócenia doktorantom możliwości ubiegania się o zapomogę. Bo ta możliwość znikła po zmianach wprowadzonych w 2019 r., które z jednej strony wprowadziły zasadę, że stypendia dla doktorantów są powszechne i obowiązują wszystkie osoby, ale z drugiej strony wiązały się z likwidacją możliwości ubiegania się o świadczenia z funduszu pomocy materialnej w przypadku doktorantów. Teraz, po kilku latach obowiązywania tych przepisów, przedstawiciele doktorantów, ale też całej społeczności akademickiej coraz częściej zwracają uwagę, że ten system zapewniający powszechne stypendia, ale nieuwzględniający innej pomocy materialnej okazał się mało elastyczny, mało odporny na różne zdarzenia i wypadki losowe, które mogą w błyskawiczny sposób zrujnować karierę naukową, negatywnie wpłynąć na sytuację życiową, a co za tym idzie, na pracę w nauce młodych naukowców. Przywrócenie doktorantom możliwości ubiegania się o zapomogi jest niewątpliwie wyjściem naprzeciw tym głosom o nieprzewidywanych sytuacjach losowych. Chociaż pewnie niewielu doktorantów z tych zapomóg w ogóle będzie korzystało, otrzymywało te zapomogi, to na pewno jest to coś, co wzmocni ich stabilność, stabilność życiową, stabilność w pracy naukowej. Tę możliwość ubiegania się o zapomogi jak najbardziej trzeba przywrócić. Według ustawy szczegółowe regulacje dotyczące warunków przyznawania zapomogi ustalą jednostki prowadzące szkoły doktorskie w porozumieniu z samorządami doktoranckimi. To pozwoli dostosować te zasady do potrzeb konkretnych jednostek i społeczności doktoranckich. Ale oczywiście konieczne będzie obserwowanie, ewaluowanie, jak to rozwiązanie działa w praktyce, czy doktoranci w potrzebie mają realne wsparcie finansowe w trudnych sytuacjach, no i rozważanie, czy jednak nie należy włączyć zapomóg do systemu wsparcia socjalnego, na które to wsparcie są zagwarantowane osobne środki w budżecie państwa. Ta niewielka ustawa oczywiście nie rozwiązuje wszystkich problemów związanych z niestabilnością sytuacji doktorantów, z wysokością stypendiów na czele, szczególnie w przypadku osób na początku ścieżki doktoranckiej, na początku kształcenia w szkołach doktorskich. Ale to jest niewątpliwie krok w dobrym kierunku. Myślę, że szybkie wejście w życie tych przepisów będzie ważnym wsparciem dla osób, które znalazły się w trudnej sytuacji. Mam nadzieję, że szybko i zgodnie przeprocedujemy tę ustawę i że będzie to otwarcie ruchu w stronę poprawy sytuacji socjalnej doktorantów. Dziękuję. Przebieg posiedzenia