Jan Szyszko

Możliwość przedłożenia Wysokiej Izbie projektu ustawy o szczególnych zasadach realizacji zadań związanych z inwestycją w zakresie bezpieczeństwa i obronności realizowaną w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności jest wynikiem skutecznych negocjacji przeprowadzonych przez polski rząd z Komisją Europejską. Polska jako pierwsza w Europie przeznacza fundusze europejskie na bezpieczeństwo i obronność. Jest to pomysł, innowacja, która powstała w Warszawie. Została w marcu położona na stół Komisji Europejskiej w kontekście Krajowego Planu Odbudowy i skutecznie, w ekspresowym tempie wynegocjowana do tego stopnia, że co dziesiąta złotówka z polskiego Krajowego Planu Odbudowy trafi właśnie na ten fundusz, na bezpieczeństwo i obronność. Tak że mówimy nie tylko o tym, że robimy to po raz pierwszy, robimy to też w bardzo znaczącej skali. W efekcie tych negocjacji zostało przekierowane łącznie 5,3 mld euro, ok. 22 mld zł na działania mające na celu zwiększenie poziomu bezpieczeństwa polskiej gospodarki i obywateli. Inwestycje w tym zakresie będą realizowane w ramach właśnie Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności, który w nomenklaturze Krajowego Planu Odbudowy - dla formalności tutaj to wymienię - ma wskaźnik A2.7.1. Niniejsza ustawa tworzy podstawy dla wdrażania tego funduszu w Polsce. Należy przy tej okazji zaznaczyć, że ze względu na strukturę i konstrukcję funduszu, m.in. możliwość finansowania działań także po 2026 r. - chodzi nam o to, żeby fundusz działał jak najdłużej, jak to jest możliwe - konieczne i zasadne jest opracowanie odrębnej ustawy. Regulacje ogólne dotyczące realizacji KPO, tzn. przepisy rozdziału 2aa ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, znajdą zaś do tej inwestycji zastosowanie wyłącznie w zakresie nieuregulowanym w projektowanej ustawie. Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności będzie finansował działania w ramach następujących obszarów inwestycyjnych. Po pierwsze mówimy o rozwoju budynków ochronnych i infrastruktury ochrony ludności. To przede wszystkim schrony i pieniądze zarezerwowane dla samorządu w całej Polsce, ale poza schronami będziemy w stanie też inwestować te środki w ujęcia wody, w podłączenia wodne, czyli chodzi o zapewnienie dostępu do wszystkich tych usług, kluczowych usług dla bezpieczeństwa obywateli w całej Polsce. Po drugie jest to budowa i modernizacja infrastruktury podwójnego zastosowania. To przede wszystkim drogi, koleje, w bardzo wyjątkowych sytuacjach lądowiska. W przypadku dróg jest to o tyle istotna i ważna sprawa, że tworzy niejaki wyłom w ogóle w strukturach funduszy europejskich, zezwalając na finansowanie z funduszy europejskich budowy nowych dróg w dosyć szerokim zakresie tak długo, jak te drogi prowadzą do miejsc o znaczeniu strategicznym i są zarządzane przez samorządy. Chcielibyśmy, żeby te samorządy były właśnie beneficjentami tych inwestycji, więc będziemy mówili o drogach gminnych, o drogach powiatowych, o drogach wojewódzkich. Po trzecie, celem funduszu będą inwestycje w cyberbezpieczeństwo. Tutaj mówimy także o inwestycjach infrastrukturalnych mających na celu zapewnienie nam cyberbezpieczeństwa. Celem funduszu będzie także modernizacja przedsiębiorstw, w tym wsparcie na rzecz badań naukowych i rozwoju. W pracach nad ustawą bardzo często pojawiało się to pytanie: Czy środki dla przedsiębiorstw będą zarezerwowane tylko i wyłącznie dla spółek Skarbu Państwa? Nie, nie będą. Środki będą dostępne zarówno dla spółek Skarbu Państwa, jak i dla przedsiębiorstw prywatnych. To bardzo jasno zostało postawione jako wymóg startowy polskiego rządu, żeby wejść w dyskusję o przeznaczaniu pieniędzy na ten sektor. Chcemy, żeby one trafiły również do prywatnych przedsiębiorców w Polsce, ponieważ niechybnie sektor innowacji w dziedzinie obronności jest właśnie tym, w którym Polska i polskie firmy prywatne mają szansę na to, żeby stać się liderami w skali kontynentu. Każde środki zainwestowane w ten cel są na wagę złota. Zgodnie z treścią KPO działania będą realizowane z udziałem spółki specjalnego przeznaczenia utworzonej przez Bank Gospodarstwa Krajowego, która będzie dokonywała inwestycji kapitałowych w polskie przedsiębiorstwa, zgodnie ze szczegółową polityką inwestycyjną określoną właśnie przez Bank Gospodarstwa Krajowego. Działanie związane z udziałem pożyczek ze środków Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności zostaną w całości powierzone BGK-owi, a odbiorcami pożyczek będą zarówno jednostki samorządu terytorialnego, jak i przedsiębiorcy. Zdajemy sobie też sprawę z tego, jak bardzo ważne mogą być te inwestycje dla samorządów. Dlatego w ramach funduszu przewidziane są specjalne zastosowania, które właśnie dla samorządów stworzą wysokie progi i możliwości umarzalności tychże pożyczek. Chodzi po prostu o przekształcanie ich w granty i w ten sposób maksymalizację korzyści, zwłaszcza dla mniejszych samorządów, w których budowa schronów może być po prostu ogromnym przedsięwzięciem, mogącym przerastać ich możliwości finansowe nawet przy zeroprocentowych pożyczkach. Stąd to zabieganie przez rząd o to, by umarzalność była skierowana właśnie do samorządów. Projektowana ustawa określa strukturę organów wewnętrznych spółki specjalnego przeznaczenia, obejmującą walne zgromadzenie, radę nadzorczą oraz zarząd. Jedynym akcjonariuszem reprezentowanym na walnym zgromadzeniu spółki będzie Bank Gospodarstwa Krajowego, który wyznaczy oraz powoła członków rady nadzorczej spółki. Rada nadzorcza będzie wyłącznie uprawniona do powoływania oraz odwoływania zarządu, który zgodnie z projektowanym art. 13 będzie podejmował decyzje inwestycyjne w sposób niezależny od innych organów spółki oraz od jakichkolwiek podmiotów zewnętrznych. W ramach przepisów zmieniających projektowana ustawa wprowadza punktowe zmiany w ustawie o zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz ustawie o finansach publicznych, służące zwiększeniu płynności środków w części grantowej oraz w części pożyczkowej KPO. W celu umożliwienia skutecznego zamknięcia finansowej realizacji KPO w 2026 r. ustawa wprowadza również wstępne rozwiązania prawne umożliwiające podjęcie po stronie polskiej prac przygotowujących projekt planu partnerstwa krajowego i regionalnego na lata 2028-2034. Jest to więc wybieg czy pierwszy krok w kierunku przygotowania korzystnego, dobrego dla Polski nowego budżetu unijnego, bo tym są wspomniane przeze mnie plany partnerstwa krajowego i regionalnego na lata 2028-2034. Uprzejmie prosząc o poparcie przedłożonego projektu ustawy, podkreślę, że to będą pierwsze środki europejskie, które trafią do Polski właśnie na bezpieczeństwo. To są pieniądze, które będą w kraju przed mechanizmem SAFE. Dlatego bardzo ważne jest sprawne procedowanie nad nim ścieżką rządową, co już się wydarzyło i za co bardzo dziękuję wszystkim koalicjantom koalicji 15 października, a także procedowanie w parlamencie, a później rychłe podpisanie tego bezsprzecznie dobrego dla Polski, dobrego dla rozwoju polskich firm i regionów projektu ustawy przez prezydenta. Jako że reprezentuję Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej, nie mogę też nie zauważyć, że jest to bardzo ważna ustawa pod kątem rozwoju. Tak jak wspominałem, jedną z grupy beneficjentów tego właśnie funduszu są przedsiębiorstwa zbrojeniowe, polskie przedsiębiorstwa z branży przemysłu ciężkiego, które bardzo często, jeżeli nie głównie sytuują się, mają swoje zakłady i tworzą miejsca pracy w mniejszych miastach. Tak że dokapitalizowanie tych spółek, wprowadzenie funduszu i zwiększenie liczby miejsc pracy, zwiększenie produkcji w tych zakładach jest realizacją zrównoważonego rozwoju oraz przejawem dbania o mniejsze ośrodki i o to, by tempo rozwoju i idąca za nim jakość życia były w nich takie same jak w największych aglomeracjach w naszym kraju lub porównywalne do nich. Dziękuję bardzo. Jeszcze raz uprzejmie proszę o poparcie przede wszystkim projektu ustawy. Dziękuję. Przebieg posiedzenia