Krzysztof Bolesta

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Dziękuję bardzo za bardziej i mniej konstruktywne pytania. Zacznę może od odpowiedzi na pytania zawarte w wystąpieniach w imieniu klubów, bo tam się przewijała taka kwestia, dlaczego praca nad tym mechanizmem trwała tak długo, dlaczego on zaangażuje konkretne instytucje. Szanowni państwo, praca nad tym mechanizmem musiała trwać długo, dlatego że chcieliśmy zrobić wszystko, żeby ten system był jak najbardziej przyjazny dla przedsiębiorców. On jest tak zbudowany, żeby przedsiębiorcy rzeczywiście wkładali jak najmniej wysiłku w wypełnianie wymogów tego mechanizmu. Zdaje się, że pan poseł Grzyb zapytał o to, dlaczego jest tylko jedna instytucja w województwie mazowieckim. Oczywiście mogłoby ich być więcej, natomiast byłoby to bardziej skomplikowane, byłoby to więcej biurokracji, byłby to większy koszt dla budżetu państwa, więc ten system jest obmyślony tak, żeby był przyjazny dla przedsiębiorców i żeby był to minimalny koszt dla budżetu państwa. Teraz będę się odnosił do wystąpień państwa posłów i zacznę od posła Tumanowicza z Konfederacji, który mówił o rynku nawozu. Jak to wpłynie na rynek nawozu? Szanowni państwo, to jest tak, że jeżeli nie wprowadzimy ochrony celnej, czy w tym przypadku podatku granicznego, dla naszego sektora produkcji nawozowej, to za chwilę zbankrutują nam zakłady produkujące nawozy, głównie Grupa Azoty. To byłby prawdziwy cios. To nie byłaby tylko utrata miejsc pracy, utrata tego konkretnego przemysłu i wzrost cen, ale też utrata bezpieczeństwa żywnościowego. Jeżeli nie będziemy chronić swojego przemysłu, to tego przemysłu po prostu nie będzie. Jedna z posłanek z PiS-u zapytała, czy też zarzuciła, że CBAM będzie podwyższał koszty dla np. Azotów. Właśnie nie, dlatego że Azoty nie są importerem, tylko producentem. Opłata graniczna będzie bronić zakładów azotowych w taki sposób, że będzie podwyższać koszty importu, np. tego wciąż nieuczciwego importu m.in. z Rosji. W związku z tym tak naprawdę ten mechanizm chroni nasz sektor nawozowy i poprawia nasze bezpieczeństwo żywnościowe. Jeżeli chodzi o pytania pana posła Sałka, to wszystkie produkty są wymienione w załączniku do rozporządzenia, a więc to tam importerzy będą mogli się zorientować, które produkty są objęte CBAM-em. Opłata graniczna to nie jest cło, to jest opłata graniczna, dlatego robimy to w ten sposób, żeby pozostawać w zgodzie z międzynarodową polityką handlową. To nie jest cło, bo inaczej musielibyśmy to wszystko uzgadniać ze Światową Organizacją Handlu. To jest nałożona jednostronnie przez Unię Europejską opłata. Jeżeli chodzi o to, gdzie wpływają przychody z CBAM, to, tak jak wiemy, wszystkie cła wpływają do budżetu Unii Europejskiej, ale w przypadku tego konkretnego nowego mechanizmu jest inaczej, bo jest to zaprojektowane tak, że 75% wpływa do budżetu Unii Europejskiej, a 25% - do budżetów krajowych. Oczywiście w naszym interesie, jako państwa na granicy, jest to, aby importerzy rejestrowali się u nas, bo wtedy więcej tych pieniędzy będzie zostawać w Polsce. Pan poseł zapytał, dlaczego ceramika nie jest objęta CBAM-em. Przyszli do nas ludzie z przemysłu ceramicznego i powiedzieli, że oni nie chcą być objęci tym podatkiem. Pan poseł Nowak zapytał, jak bronić uczciwości danych. Ta nowelizacja reguluje okres przejściowy, natomiast pracujemy z innymi państwami, również z Unii Europejskiej, nad sposobem zapewnienia w okresie docelowym kontroli stron trzecich po to, żeby można było lepiej pilnować systemu i by nie było problemów z jakością danych ani z obchodzeniem tego systemu. Pan poseł wspomniał też o tym, że obecnie systemem jest objętych 10 tys. podmiotów. Chciałbym wykorzystać to pytanie do tego, aby poinformować, że już nastąpiło uproszczenie tego systemu i obowiązki nałożone na małe i średnie firmy radykalnie zostały ograniczone. Względem oryginalnego zasięgu mechanizm CBAM został ograniczony o 90%, czyli 90% małych i średnich firm jest z niego wyłączonych. W ujęciu liczbowym w Polsce nie będzie to już 10 tys., tylko będzie mniej więcej o tysiąc mniej. Pan poseł Grzegorz Lorek z PiS, pytał, jak to wpłynie np. na zakupy czołgów ze Stanów Zjednoczonych i mówił też, że CBAM-u nie będzie ze względu na to, że Stany na to się nie zgodzą. Czołgi czy produkty gotowe nie są objęte mechanizmem CBAM, więc to nie będzie miało żadnego wpływu. Natomiast nie zakładam z góry, że jakieś państwa jednostronnie będą nakładać na Unię Europejską sankcje z powodu CBAM. Pan poseł Wilk z Konfederacji postraszył nas skansenem w związku z tym, że Unia prowadzi politykę klimatyczną. Proszę państwa, trzeba pamiętać, że od 1988 r., jeżeli dobrze pamiętam, Polska zredukowała swój poziom emisji o prawie 40%. W tym czasie nasz PKB wzrósł mniej więcej o 1400%. Pamiętajmy więc o tym, że to nie jest tak, że polityka klimatyczna wpływa na to, że nasza gospodarka nie rośnie. Pani poseł Paluch z PiS mówiła o tym - mam listę posłanek i posłów, którzy mówili w ten sposób - że ETS to droga donikąd i żebyśmy jednostronnie wyszli z ETS. Szanowni państwo, gdzie byliście przez 8 lat, kiedy rządziliście Polską? Dlaczego wtedy nie wyszliście z ETS? Przecież to jest tak samo możliwe teraz, jak było wtedy. Nie mam pojęcia, jak można mówić w ten sposób, bez konsekwencji, o tym, że można wyjść z ETS-u. To jest element rynku jednolitego. Jeżeli polskie firmy nie będą ponosić opłat, nie będą się rozliczać z emisji, to dotkną je sankcje, nie będą mogły poruszać się na jednolitym rynku. Zresztą wy o tym doskonale wiecie. Przez 8 lat mogliście to zrobić i co? Pan poseł Wieczorek z PiS też mówił o zrezygnowaniu z ETS, ETS 2. Mówił jeszcze ciekawiej: że my przyjęliśmy ETS 2. Proszę państwa, ETS 2 był przyjęty w maju 2023 r. Kto wtedy rządził? No chyba to był rząd Zjednoczonej Prawicy. Co ciekawe, w tym tygodniu udało nam się odsunąć ETS 2 w czasie, czyli coś, co wam wcześniej się nie udało. Nawet nie udało wam się załatwić okresu przejściowego. Jeśli coś się mówi, to trzeba uważać, jakie są tego konsekwencje. Ważne pytanie zadała pani posłanka Kwiecień z PiS. Czy CBAM obejmuje import z Ukrainy? Tak, obejmuje. Umowa z Ukrainą oczywiście jest, ale nie zwalnia to produktów importowanych z Ukrainy z CBAM, czyli np. import stali czy nawozów z Ukrainy będzie oczywiście objęty CBAM-em. I na koniec pytanie pana posła Zyski, dotyczące ETS 1, ETS 2, przyjęcia tego mechanizmu i zrezygnowania z niego. Naprawdę, jak coś proponujecie czy o czymś mówicie, to pamiętajcie, że wszystko można sprawdzić w Google, już nie mówiąc o sztucznej inteligencji, wszystko po prostu jest w sieci. W czasie funkcjonowania rządu Mateusza Morawieckiego został przyjęty ETS 2, zostało przyjęte europejskie prawo klimatyczne, które nas pcha do neutralności klimatycznej w 2050 r. Co więcej, wasz minister zagłosował za tym w Brukseli. A więc jeżeli mówimy o tej kwestii, jeżeli nie chcecie rozmawiać konstruktywnie o tym, jak można tę regulację zmienić, poprawić, tylko zadajecie pytania o to, dlaczego jeszcze nie wyszliśmy z systemu ETS 1, to posłuchajcie: staramy się naprawiać wasze błędy, ale nie wszystko się da. Dziękuję bardzo. Przebieg posiedzenia