Bartosz Romowicz

Poseł Bartosz Romowicz (tekst niewygłoszony): Stanowisko Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Klub Parlamentarny Polska 2050 pozytywnie ocenia projekt ustawy z druku nr 3011. To jest przykład deregulacji, która ma sens, ponieważ nie polega na tworzeniu kolejnych procedur, ale na usuwaniu przeszkód, które dzisiaj wydłużają drogę obywatela do sprawiedliwego rozstrzygnięcia. Mówimy o sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, czyli o sprawach, które dla konkretnych ludzi często oznaczają pytanie o emeryturę, rentę, zasiłek albo obowiązek zapłaty składek. To nie są abstrakcyjne spory prawne. Za każdą taką sprawą stoi człowiek, jego pieniądze i jego bezpieczeństwo. Dzisiaj sąd pierwszej instancji ma bardzo ograniczone możliwości reagowania na poważne błędy popełnione przez organ rentowy. W wielu sytuacjach, nawet jeżeli decyzja została wydana z poważnymi uchybieniami proceduralnymi, sąd nie ma prostego narzędzia, żeby uchylić ją i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania. Ten projekt to zmienia. Po wejściu ustawy w życie sąd będzie mógł uchylić decyzję organu rentowego i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania m.in. wtedy, gdy decyzja została wydana z rażącym naruszeniem przepisów postępowania. Co ważne, rozwiązanie będzie dotyczyć znacznie szerszego katalogu decyzji niż obecnie. To oznacza mniej fikcji proceduralnej, a więcej realnej odpowiedzialności organu rentowego. Jeżeli organ popełni poważny błąd, to nie powinno być tak, że obywatel przez kolejne miesiące albo lata musi ten błąd ˝naprawiać˝ przed sądem. Państwo ma działać sprawnie już na pierwszym etapie. Projekt jest również ważny dlatego, że wyrównuje prawa procesowe różnych uczestników postępowania. Możliwość uchylenia decyzji nie będzie już uzależniona od tego, czy jej adresatem jest wyłącznie ubezpieczony. Rozwiązanie obejmie również m.in. świadczeniobiorców, płatników składek, osoby trzecie czy następców prawnych. To jest właśnie deregulacja rozumiana po ludzku. Nie chodzi o to, żeby obywatel znał wszystkie przepisy i potrafił poruszać się po skomplikowanym systemie. To państwo powinno mieć procedury, które pozwalają szybko naprawiać własne błędy. Projekt wprowadza również możliwość uchylenia decyzji formalnej, która nie rozstrzyga sprawy co do istoty, ale kończy postępowanie, np. przykład w przypadku odmowy wszczęcia postępowania czy jego umorzenia. Co więcej, jeżeli sąd zdecyduje się przekazać sprawę organowi rentowemu, będzie musiał wskazać okoliczności i kierunek dalszego postępowania. Ma to ograniczyć ryzyko ponownego popełnienia tego samego błędu i dalszego przeciągania sprawy. I to jest dla nas kluczowe. Sąd nie będzie musiał wybierać między bezrefleksyjnym prowadzeniem długiego postępowania a rozwiązaniem, które nie odpowiada rzeczywistej sytuacji. Dostanie narzędzie pozwalające adekwatnie zareagować na błąd organu. Musimy jednak pamiętać o jednej rzeczy: sama zmiana przepisów nie rozwiąże wszystkich problemów sądownictwa i organów rentowych. NIK wskazywała na znaczące wydłużenie postępowań w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych - w latach 2018-2023 średni czas postępowania wzrósł z 8,8 do 12,8 miesiąca w sądach okręgowych oraz z 10,7 do 13 miesięcy w sądach rejonowych. Dlatego Polska 2050 będzie wspierać rozwiązania, które upraszczają procedury, wzmacniają prawa obywatela i wymuszają większą staranność po stronie administracji. Bo państwo nie może być sprawne tylko wtedy, kiedy obywatel niczego od niego nie potrzebuje. Sprawne państwo poznajemy po tym, jak szybko potrafi naprawić własny błąd. Dlatego Klub Parlamentarny Polska 2050 opowiada się za dalszym procedowaniem nad tym projektem. Dziękuję. Przebieg posiedzenia