Dominik Jaśkowiec

Mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie Komisji Spraw Zagranicznych oraz Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka o rządowym projekcie ustawy o wykonywaniu orzeczeń Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, to są druki nr 2271 i 2843. Głównym założeniem omawianego projektu jest zapewnienie lepszej, bardziej efektywnej współpracy podmiotów publicznych, mającej prowadzić do skuteczniejszej realizacji wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Rolę koordynatora w tym procesie ma pełnić minister spraw zagranicznych, a organem wiodącym w zależności od spraw ma być ta jednostka publiczna, którą orzeczenie Trybunału obejmuje od strony merytorycznej. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej jest najwyższym aktem prawa obowiązującym na terenie naszej ojczyzny, co oznacza, że wszystkie organy państwa muszą działać zgodnie z jej postanowieniami. Art. 9 Konstytucji RP stanowi, że Rzeczpospolita Polska przestrzega wiążącego ją prawa międzynarodowego. Przepis ten dotyczy nie tylko zawartych umów międzynarodowych, ale - szerzej - norm prawa międzynarodowego. Art. 87 konstytucji wyraźnie stanowi, że ratyfikowana umowa międzynarodowa jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego w Polsce, a art. 91 konstytucji przyznaje takiej umowie szczególne miejsce w polskim systemie źródeł prawa. Status ratyfikowanych umów międzynarodowych w trybie kwalifikowanym mają m.in. Statut Rady Europy i Europejska konwencja praw człowieka - będące podstawą prawną działania Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Oznacza to, że z mocy samej Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej organy państwa zobowiązane są do wykonywania wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Niestety, liczba orzeczeń w sprawach, w których Polska jest stroną, znajdujących się w procedurze nadzoru nad ich wykonywaniem systematycznie wzrasta. Problem związany z niekorzystnym bilansem orzeczeń pozytywnych w stosunku do orzeczeń negatywnych pogłębia długi okres pozostawania orzeczenia w procesie wykonywania. Według stanu na dzień 4 grudnia 2024 r. aż 29% wszystkich wyroków w sprawach polskich znajduje się w procedurze nadzoru dłużej niż 5 lat, a najstarsze polskie wyroki w procesie wykonywania pochodzą jeszcze z 2005 r. Dużą liczbę orzeczeń niekorzystnych dla Polski oraz długi okres ich wykonywania należy uznać za problemy nadrzędne, związane z procesem wykonywania wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w naszym kraju. Omawiany projekt ustawy stanowi niezbędny element procesu przywracania praworządności w Polsce i przedłożony został w Wysokiej Izbie przez rząd Rzeczypospolitej w celu rozwiązania problemów ze skutecznym i sprawnym wykonywaniem orzeczeń Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Marszałek Sejmu, zgodnie z art. 39 ust. 2 regulaminu Sejmu, skierował w dniu 17 kwietnia 2026 r. omawiany projekt ustawy do Komisji Spraw Zagranicznych oraz Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka w celu rozpatrzenia. Komisje po rozpatrzeniu tego projektu na posiedzeniu w dniu 31 lipca 2026 r. wnoszą, aby Wysoki Sejm raczył go uchwalić. Dziękuję.