Zbigniew Ziejewski

Druk sejmowy nr 2669 dotyczy senackiego projektu ustawy zmieniającej ustawę o samorządzie zawodowym architektów oraz inżynierów budownictwa, a także ustawę - Prawo budowlane. Celem projektu nie jest przeprowadzenie dużej reformy Prawa budowlanego ani zmiana zasad wykonywania zawodu architekta lub inżyniera, lecz przede wszystkim uporządkowanie przepisów oraz usunięcie wątpliwości interpretacyjnych, które ujawniły się w praktyce funkcjonowania samorządów zawodowych. Autorzy projektu wskazują, że obecne przepisy nie określają jednoznacznie charakteru prawnego uchwał podejmowanych przez okręgowe rady izb w sprawach skreślenia z listy członków izby lub zawieszenia kogoś w prawach członka. Powoduje to rozbieżności w orzecznictwie oraz trudności w ustaleniu właściwego trybu odwoławczego. W praktyce prowadzi to do niepotrzebnych sporów proceduralnych, wydłużania postępowań oraz niepewności zarówno po stronie członków samorządu zawodowego, jak i organów izb. Projekt ustawy ma jednoznacznie doprecyzować przepisy, tak aby było jasne, jaki charakter mają uchwały oraz jakie środki prawne przysługują osobom, których dotyczą. Dzięki temu postępowania mają stać się bardziej przejrzyste i jednolite w całym kraju. Zmniejszy się również ryzyko wydawania sprzecznych rozstrzygnięć przez różne organy oraz sądy administracyjne. Proponowane zmiany obejmują zarówno ustawę regulującą funkcjonowanie samorządów zawodowych architektów i inżynierów budownictwa, jak i odpowiednie przepisy Prawa budowlanego. Celem jest zapewnienie spójności pomiędzy tymi aktami prawnymi oraz dostosowanie ich do aktualnego orzecznictwa i praktyki stosowania prawa. Istotne jest to, że projekt nie zmienia zasad funkcjonowania uprawnień budowlanych, kompetencji projektantów, kierowników budów ani procedur związanych z uzyskiwaniem pozwoleń na budowę. Nie wprowadza również nowych obowiązków dla inwestorów czy przedsiębiorców z branży budowlanej. Oddziałuje przede wszystkim na funkcjonowanie samorządów zawodowych oraz sposób prowadzenia postępowań dotyczących ich członków. W dłuższej perspektywie projekt ma zwiększyć bezpieczeństwo prawne i przewidywalność działania samorządów zawodowych. Jasne określenie procedur ograniczy liczbę sporów sądowych, usprawni rozpoznawanie spraw oraz zapewni członkom izb większą pewność co do przysługujących im praw. Korzyści odniosą również organy administracji publicznej oraz sądy, które będą stosować jednoznaczne przepisy, zamiast opierać się na rozbieżnych interpretacjach. Podsumowując: druk nr 2669 ma charakter przede wszystkim porządkujący i doprecyzowujący. Nie zmienia zasad prowadzenia procesu budowlanego, lecz usuwa luki prawne dotyczące funkcjonowania samorządów zawodowych, architektów i inżynierów budownictwa. Jego głównym celem jest zwiększenie przejrzystości przepisów, ujednolicenie procedur oraz poprawa bezpieczeństwa prawnego wszystkich uczestników postępowań prowadzonych przez samorządy zawodowe. Projekt będzie bezpośrednio oddziaływał na samorządy zawodowe architektów i inżynierów budownictwa. Z uwagi na to, że zrzeszają one osoby wykonujące zawody regulowane związane z samodzielnym pełnieniem funkcji technicznych w budownictwie, liczba ich członków podlega ewidencji i może zostać precyzyjnie określona. W Polsce działają dwa samorządy zawodowe reprezentujące te grupy: Izba Architektów Rzeczypospolitej Polskiej w liczbie 14 300 członków oraz Polska Izba Inżynierów Budownictwa, których reprezentuje 118 668 członków. Wśród nich dominuje specjalizacja ogólnobudowlana - 52%. Projekt wzmacnia mechanizm szybkiego wykonywania prawomocnych kar dyscyplinarnych poprzez przekazywanie orzeczeń sądu dyscyplinarnego i dokonywanie odpowiednich wpisów w rejestrach. W 2025 r. odnotowano siedem decyzji skutkujących zawieszeniem i skreśleniem, co przy 118 tys. członków stanowi mniej niż 1‰ przypadków. Zjawisko to w ostatnich latach miało tendencję spadkową. Dla przypomnienia, w roku 2020 było 17 takich przypadków, a w roku 2025 - 7. Polskie Stronnictwo Ludowe poprze projekt tej ustawy. Dziękuję bardzo.