Michał Pyrzyk

Dziękuję bardzo. Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Polskie Stronnictwo Ludowe mam zaszczyt przedstawić oświadczenie w sprawie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Zmiana tytułu nastąpiła już w trakcie prac komisji, a sam projekt był również przedmiotem szczegółowego rozpatrzenia na posiedzeniach Komisji Nadzwyczajnej do spraw działań przeciwpowodziowych i usuwania skutków powodzi z roku 2024. Od tamtego momentu minęły prawie 2 lata. Tak jak powiedział pan przewodniczący Chmielewski, projekt porządkuje sprawy związane z działaniami państwa ze zdegradowanymi gruntami rolnymi, co jest oczywiście działaniem doraźnym i interwencyjnym po powodzi z 2024 r., ale też ustala działania i procedurę systemową na przyszłość, na wypadek klęsk żywiołowych, które, mam nadzieję, nie wystąpią. Omawiany projekt ustawy określa zasady pomocy dla właścicieli gruntów rolnych i leśnych, które uległy zniszczeniu lub degradacji w wyniku tych nadzwyczajnych naturalnych zdarzeń. Nowe przepisy wprowadzają, jak słyszeliśmy, mechanizm scaleń gruntów umożliwiający poszkodowanym otrzymanie działek zamiennych z zasobów Skarbu Państwa, jeśli przywrócenie ich pierwotnych nieruchomości i pierwotnych gruntów do stanu użytkowego jest nieopłacalne. Ten projekt szczegółowo opisuje procedury rekultywacji terenów zalanych i wskazuje na możliwość finansowania tych prac, co jest szczególnie ważne, z rezerwy celowej budżetu państwa na usuwanie skutków klęsk żywiołowych. W sytuacjach gdy rekultywacja nie jest możliwa, państwo nie dysponuje gruntami zamiennymi czy nie ma możliwości wydzielenia gruntów zamiennych, przewidziano - już na samym końcu tego trybu naprawy sytuacji po klęsce żywiołowej - proces wykupu zniszczonych nieruchomości. Do kluczowych rozwiązań tego projektu należą przede wszystkim, tak jak mówił pan przewodniczący Chmielewski, pewna kolejność, usystematyzowanie tych działań naprawczych oraz ich hierarchia. Jest to również specjalny tryb postępowania scaleniowego, który umożliwia przeprowadzenie scalenia gruntów z wykorzystaniem zasobów nieruchomości Skarbu Państwa. Ma to przede wszystkim pozwolić rolnikom na zamianę zniszczonych, zdegradowanych działek, gruntów na pełnowartościowe grunty w bezpieczniejszych lokalizacjach. W sytuacjach gdy rekultywacja jest zbyt kosztowna, nieopłacalna, a nie można zaproponować gruntów zamiennych, rolnik, tak jak słyszeliśmy, będzie mógł wnioskować o wykup ziemi przez Skarb Państwa, ale to już na samym końcu tego procesu. Tak jak powiedziałem wcześniej, prace scaleniowe, rekultywacyjne, które dotąd obciążały budżety samorządów województw, mają być finansowane ze środków budżetu centralnego, w tym oczywiście rezerwy celowej związanej z usuwaniem skutków klęsk żywiołowych. Projekt wprowadza też liczne uproszczenia administracyjne w tej procedurze, ale nie wyłącza całkowicie chociażby przepisów środowiskowych. Podczas prac komisji pozostawiliśmy obowiązek uwzględnienia w analizie przed wszczęciem scalenia wpływu prac na środowisko, w tym na obszary Natura 2000. Do oceny szkód i ustalenia kierunku rekultywacji wystarczy jedna opinia rzeczoznawcy, ale takiego, który posiada konkretną wiedzę i doświadczenie z zakresu gleboznawstwa, klasyfikacji gruntów oraz bonitacji gleb. Całość regulacji ma na celu wsparcie rolników, całego sektora rolnego i ochrony bezpieczeństwa żywnościowego po katastrofie naturalnej, która nastąpiła 2 lata temu. Tak jak powiedziałem, nie jest to tylko i wyłącznie ustawa incydentalna. Będzie też działać - choć miejmy nadzieję, że nie - w przyszłości. Jeżeli takie katastrofy w przyszłości nastąpią, będziemy już na nie przygotowani, dlatego klub Polskie Stronnictwo Ludowe poprze ten projekt ustawy. Dziękuję bardzo.