Zbigniew Ziejewski

Przedmiotem dzisiejszych obrad jest rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o transporcie publicznym oraz niektórych innych ustaw. Głównym celem projektu jest przeciwdziałanie wykluczeniu transportowemu oraz zapewnienie mieszkańcom całego kraju, zwłaszcza terenów wiejskich i małych miejscowości, lepszego dostępu do komunikacji publicznej. Projekt zakłada odejście od dotychczasowego modelu, w którym organizacja transportu była w dużej mierze uzależniona od decyzji poszczególnych samorządów. W jego miejsce ma zostać wprowadzony system gwarantujący minimalny poziom dostępności komunikacji publicznej na terenie całego kraju. Jednym z ważniejszych elementów reformy jest ustanowienie ogólnopolskiego standardu dostępności transportu. Oznacza to określenie minimalnej liczby połączeń pomiędzy stolicami województw, miastami powiatowymi i gminami. Dzięki temu mieszkańcy mają mieć zapewniony podstawowy dostęp do pracy, edukacji, ochrony zdrowia i usług publicznych niezależnie od miejsca zamieszkania. Projekt przewiduje również większą rolę samorządów województw w planowaniu i koordynowaniu przewozów. Marszałkowie województw mają odpowiadać za lepszą integrację transportu autobusowego i kolejowego oraz przygotowanie spójnych planów komunikacyjnych. Ma to ułatwić przesiadki i ograniczyć sytuacje, w których poszczególni przewoźnicy działają niezależnie od siebie. Istotnym elementem reformy jest także cyfryzacja systemu. Zakłada się stworzenie jednolitych i łatwo dostępnych informacji o rozkładach jazdy, co ma ułatwić planowanie podróży oraz zwiększyć atrakcyjność transportu publicznego. Projekt wprowadza również definicję wykluczenia komunikacyjnego oraz wskazuje, że przeciwdziałanie temu zjawisku stanie się jednym z ustawowych obowiązków jednostek samorządu terytorialnego. Ma to zapewnić bardziej systemowe podejście do organizacji transportu. Podczas dalszych prac warto jednak zwrócić uwagę, że w kwestii finansowania nowych obowiązków samorządnych podnoszą, że realizacja nowych standardów będzie wymagała odpowiednich środków finansowych oraz jasnego podziału odpowiedzialności między administrację rządową i samorządową. Równie ważne będzie zapewnienie odpowiedniej liczby przewoźników oraz kierowców zdolnych do realizacji nowych połączeń. Ważnym elementem tej ustawy jest przejazd na żądanie. Przejazd na żądanie może być wykonywany samochodem osobowym, po pierwsze, pozostającym w dyspozycji gminy wiejskiej lub gminy miejsko-wiejskiej lub, po drugie, gdy taki samochód ma przedsiębiorca posiadający licencję, o której mowa jest w art. 5b ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Należy zwrócić uwagę, że przewozy autobusowe o charakterze użyteczności publicznej na liniach komunikacyjnych objętych dopłatą z funduszu będą realizowane, co już mówili poprzednicy, od 2028 r. Od tego roku będzie można jeździć autobusem, który jest niestarszy niż 20 lat, a od 2036 r. - autobusem, który w roku świadczenia usługi jest niestarszy niż 15 lat. Ważna jest rola operatora, który na całej trasie przewozu objętego dopłatą ze środków funduszu na realizację zadań, o których mowa w art. 6 pkt 1, w zakresie przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej jest obowiązany zapewnić gromadzenie aktualnych danych geolokacyjnych autobusu przy użyciu lokalizatora. Chciałbym zwrócić jeszcze uwagę, że proponowany projekt stanowi jedną z największych reform publicznego transportu zbiorowego od wielu lat. Jeżeli zostanie właściwie wdrożony, odpowiednio sfinansowany, może znacząco poprawić dostępność komunikacji publicznej, w szczególności na terenach najbardziej zagrożonych wykluczeniem transportowym. Dziękuję bardzo.