Krzysztof Truskolaski

Bardzo dziękuję. Szanowna Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Chciałbym przedstawić sprawozdanie komisji dotyczące rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o publicznym transporcie zbiorowym oraz niektórych innych ustaw. To ważny dzień dla Polek i Polaków, ponieważ po raz pierwszy od wielu lat procedowana jest tak kompleksowa reforma publicznego transportu zbiorowego. Reforma, na którą od dawna czekali pasażerowie. Szanowni Państwo! Ale nie tylko pasażerowie, bo na tę reformę czekają również samorządy oraz całe środowisko związane z transportem publicznym. Wczoraj właśnie w komisji mieliśmy tego wydźwięk. Strona społeczna mogła wypowiedzieć się na temat ustawy i zgłaszać swoje uwagi. Projekt odpowiada na realny i narastający problem wykluczenia komunikacyjnego. W wielu regionach Polski, szczególnie na obszarach wiejskich i w małych miejscowościach, transport publiczny funkcjonuje w ograniczonym zakresie albo nie funkcjonuje w ogóle. Brak połączeń oznacza ograniczony dostęp do pracy, edukacji, ochrony zdrowia, administracji publicznej czy innych podstawowych usług. Problem ten szczególnie dotyka dzieci i młodzież, seniorów oraz osoby znajdujące się w trudnej sytuacji społecznej. W praktyce miejsce zamieszkania może decydować o możliwości podjęcia pracy, wyborze szkoły, dostępie do leczenia czy uczestnictwie w życiu społecznym. Projekt ustawy jest odpowiedzią na te wyzwania. Powstał w wyniku szerokich konsultacji społecznych. Prace nad tą ustawą trwały ponad 2 lata, tak jak pan minister Bukowiec mówił wczoraj w trakcie posiedzenia komisji. Projekt ten uwzględnia potrzeby pasażerów, postulaty branży, doświadczenia samorządów oraz wyniki badań naukowych. Istotną rolę w przygotowaniu reformy odegrał zespół ekspercki do spraw przeciwdziałania wykluczeniu komunikacyjnemu powołany przez pana ministra Dariusza Klimczaka. Zespół przeprowadził kompleksową diagnozę funkcjonowania transportu publicznego w Polsce, wskazał najważniejsze bariery i określił kluczowe potrzeby mieszkańców. Na tej podstawie Ministerstwo Infrastruktury przygotowało rozwiązania, których celem jest stworzenie bardziej dostępnego, spójnego i efektywnego systemu transportu publicznego przeciwdziałającego wykluczeniu komunikacyjnemu i zapewniającego mieszkańcom bardziej równe szanse, niezależnie od miejsca zamieszkania. Projekt przewiduje szereg istotnych i wzajemnie uzupełniających się zmian. Wprowadzona zostaje m.in. ustawowa definicja wykluczenia transportowego. Dotychczas pojęcie to nie było jednoznacznie zdefiniowane w polskim prawie. Projekt określa wykluczenie transportowe jako brak dostępu do minimalnych usług publicznego transportu zbiorowego albo brak możliwości skorzystania z przejazdu na żądanie. Wprowadzone zostają również minimalne standardy publicznego transportu zbiorowego. Jest to jedna z najważniejszych zmian zawartych w projekcie. Organizatorzy transportu zostaną zobowiązani do zapewnienia podstawowej sieci połączeń pomiędzy najważniejszymi ośrodkami administracyjnymi. Zostaną wprowadzone minimalne standardy na trzech poziomach: wojewódzkim, powiatowym i gminnym. Projekt wprowadza również przejazd na żądanie. Jest to nowe, elastyczne rozwiązanie, które może być uruchamiane przez gminy wiejskie i miejsko-wiejskie. Projekt wyłącza jego wykonywanie na terenach wyłącznie miejskich z zastrzeżeniem przejazdów, których punkt rozpoczęcia lub zakończenia znajduje się poza obszarem miast. Rozszerzone zostaną możliwości organizowania przewozu do siedzib gmin i powiatów znajdujących się poza ich granicami administracyjnymi. W Polsce występują przypadki, w których siedziba gminy albo powiatu znajduje się na terenie sąsiednej jednostki samorządu terytorialnego. Obecne przepisy nie zawsze pozwalają na sprawne organizowanie takich połączeń. Marszałek województwa otrzyma rolę integratora przewozów. Obecny system transportu zbiorowego jest silnie rozproszony. Poszczególne gminy, powiaty, związki samorządowe i województwa często organizują przewozy niezależnie od siebie. Zostaną też utworzone schematy sieci komunikacyjnych, a plany transportowe będą uporządkowane. Szanowni Państwo! Wysoka Izbo! Ten projekt wprowadza również zmianę w Funduszu Przeciwdziałania Wykluczeniu Transportowemu. Wcześniej nazywał się Funduszem Rozwoju Przewozów Autobusowych. Jego zakres i działanie zostaną rozszerzone. To nie tylko nowa nazwa, ale również nowe funkcje. Środki mają być kierowane nie tylko na utrzymanie określonych linii autobusowych, lecz szerzej na przeciwdziałanie wykluczeniu transportowemu. Fundusz będzie mógł wspierać zarówno przewozy autobusowe o charakterze użyteczności publicznej, jak i przejazdy na żądanie. Finansowanie będzie powiązane ze schematami sieci komunikacyjnych, co ma zapewnić, że środki zostaną skierowane przede wszystkim na połączenia rzeczywiście potrzebne mieszkańcom. Wysoka Izbo! Przedłożony projekt nie jest wyłącznie techniczną zmianą przepisów dotyczących transportu. Jego celem jest zbudowanie systemu, w którym mieszkaniec małej miejscowości będzie miał realną możliwość dojazdu do siedziby gminy, miasta powiatowego i ośrodka wojewódzkiego. Chodzi o system przewidywalny, skoordynowany i oparty na rzeczywistych potrzebach mieszkańców. Transport publiczny jest jednym z podstawowych warunków równości szans. Bez możliwości dojazdu trudno mówić o równym dostępie do pracy, edukacji, ochrony zdrowia czy usług publicznych. Przeciwdziałanie wykluczeniu transportowemu jest więc jednocześnie przeciwdziałaniem wykluczeniu społecznemu, ubóstwu oraz pogłębianiu różnic rozwojowych pomiędzy dużymi miastami a mniejszymi jednostkami. Projekt wzmacnia odpowiedzialność organizatorów transportu, poprawia współpracę pomiędzy samorządami, umożliwia elastyczne organizowanie przewozów oraz wiąże finansowanie publiczne z rzeczywistą realizacją połączeń potrzebnych mieszkańcom. Szanowni Państwo! Wysoka Izbo! Wczoraj odbyło się posiedzenie Komisji Infrastruktury. Trwało ok. 5 godzin. To naprawdę była dobra dyskusja. Pan poseł Mirosław Suchoń zgłosił 22 poprawki, które uzyskały poparcie. Grupa posłów Prawa i Sprawiedliwości złożyła 12 poprawek. Jedna z nich uzyskała poparcie. (Poseł Andrzej Adamczyk: Dwie.) Przepraszam, dwie uzyskały poparcie. Pani posłanka Matysiak złożyła trzy poprawki. Te poprawki nie uzyskały poparcia, ale będą rozpatrywane jako wnioski mniejszości. Jeżeli chodzi o grupę posłów PiS-u, to niektóre z tych poprawek też zostały zgłoszone przez państwa jako wnioski mniejszości. Wysoka Izbo! Komisja na koniec zarekomendowała Wysokiemu Sejmowi, aby przyjął ten projekt ustawy. Ja już dzisiaj apeluję do państwa o to, abyśmy przyjęli ten dobry projekt ustawy, który będzie początkiem likwidacji wykluczenia komunikacyjnego w naszym kraju. Mam również nadzieję, że pan prezydent nie będzie mieć żadnych wątpliwości i podpiszę tę dobrą ustawę, która będzie poprawiała życie tysięcy Polek i Polaków. Liczę na to, że posłowie PiS-u, którzy wczoraj na posiedzeniu komisji mówili o tym, że będą rozmawiali z prezydentem, aby tej ustawy nie podpisywał, jednak zmienią zdanie i będą namawiali pana prezydenta do tego, aby ją podpisał. To jest dobra ustawa i, jak widzicie, dwie z waszych poprawek również zostały przez wysoką komisję przyjęte. Chcemy pracować w konsensusie. Chcemy, żeby ta ustawa weszła w życie jak najszybciej, żeby pomóc tysiącom mieszkańców. (Poseł Andrzej Adamczyk: Pan prezydent niecierpliwie czeka.) Panie Pośle Adamczyk! Mam nadzieję, że właśnie pan prezydent czeka na tę ustawę, żeby jak najszybciej ją podpisać. (Poseł Andrzej Adamczyk: Niecierpliwie.) Tak, bo to jest dobra ustawa, przygotowywana przez ponad 2 lata przez zespół kierowany przez pana ministra infrastruktury. Cieszę się, że mogłem być sprawozdawcą komisji, bo to jest naprawdę dobry projekt, który jak najszybciej powinien wejść w życie. Dziękuję bardzo.