Zbigniew Stawicki

Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Finansów, Zastępca Szefa Krajowej Administracji Skarbowej Zbigniew Stawicki: Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Zanim przejdę do przybliżenia zasad i systemu mierników obowiązujących w Krajowej Administracji Skarbowej, może jednak powtórzę to, co już wcześniej powiedziałem o tajemnicy skarbowej, która nie pozwala ani mnie, ani moim kolegom omówić szczegółów żadnej sprawy i nie pozwala się bronić przed zarzutami, które pojawiają się w mediach, pojawiają się też niestety w tej Izbie. Natomiast chciałbym do państwa, do wszystkich za tym pośrednictwem zaapelować, poprosić o pewną refleksję. Eksploatując pewne tematy, uruchamiamy w sposób często bardzo populistyczny pewną lawinę w pogoni za lajkami, za popularnością, wszystko jedno. Uruchamiamy pewną lawinę zdarzeń, która może przynieść skutki zupełnie nieprzewidywalne. Mówię tutaj o kwestii moich koleżanek i kolegów, bo to się odbija na całym środowisku, że rozpętana burza o niewiadomym podłożu po prostu może przynieść zupełnie nieobliczalne skutki. Proszę o odpowiedzialne podnoszenie pewnych kwestii. Może teraz przejdę do przybliżenia systemu mierników. W celu zapewnienia skutecznej i efektywnej realizacji zadań Krajowej Administracji Skarbowej i jakości jej działania obowiązkiem ustawowym ministra właściwego do spraw finansów publicznych, który wynika z art. 7 ust. 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, jest określenie w drodze zarządzenia 4-letnich kierunków działania i rozwoju KAS - pozwólcie państwo, że będę się posługiwał skrótem - ze wskazaniem w nich celów do osiągnięcia wskaźników pomiaru oraz zasad składania raportów, ponieważ ten system jest na bieżąco monitorowany poprzez system kwartalnych informacji, raportów. Szef KAS, jako kierujący działaniami jednostek organizacyjnych KAS i nadzorujący je, zgodnie z art. 7 ust. 3 w celu zapewnienia realizacji kierunków 4-letnich, corocznie określa kierunki działania i rozwoju KAS, wskazując w nich cele do osiągnięcia, wskaźniki pomiaru oraz zasady składania przez dyrektorów i z administracji skarbowej raportów z realizacji kierunków działania i rozwoju KAS. Stopień realizacji tych kierunków jest podstawą oceny pracy kierowników jednostek organizacyjnych KAS. Tak więc szef KAS określa strategiczne kierunki, natomiast szczegółowe są do realizacji na poziomie poszczególnych izb, jak również sposób realizacji jest w gestii dyrektorów poszczególnych izb, którzy nadzorują pracę podległych im jednostek urzędów skarbowych, urzędu celno-skarbowego. Działanie szefa KAS nie ma charakteru autonomicznego w tym przypadku. Wszystkie roczne cele i mierniki efektywności podlegają bezwzględnemu zatwierdzeniu przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Obecnie KAS znajduje się w trzeciej perspektywie 4-letniej, która rozpoczęła się w roku 2025 i potrwa do końca 2028 r. Ewaluacja, czego chyba nie muszę tłumaczyć, to jest konieczność zarządcza, oczywista rzecz wynikająca z potrzeby sprawnego kierowania, nadzorowania każdej jednostki tego rodzaju. Minister finansów nakłada na szefa KAS obowiązek przygotowywania rocznych kierunków działania oraz składania okresowych raportów w cyklu kwartalnym z ich realizacji. Obowiązkiem raportowania objęci są kierownicy jednostek organizacyjnych KAS. Każdy cel ma przypisane konkretne, mierzalne wskaźniki, dzięki czemu co roku weryfikowane jest, czy KAS zbliża się do realizacji celów określonych w strategii. Zmieniające się otoczenie gospodarcze, prawno-organizacyjne, rozwój technologii, oczekiwania i potrzeby klienta KAS oraz metody stosowane przez podmioty unikające wywiązywania się z obowiązków podatkowych i celnych powodują, że KAS musi reagować na realne wyzwania i zagrożenia, aby skutecznie i efektywnie realizować zadania ustawowe oraz wspierać podatników w wywiązywaniu się z obowiązków. W każdej z dotychczasowych perspektyw corocznie weryfikowane są priorytety działania KAS pod kątem reagowania na realne wyzwania i zagrożenia. Ewaluacja strategii określonej na lata 2021-2024 jasno pokazała, że Krajowa Administracja Skarbowa, mając na uwadze potrzeby zarówno organizacji, jak i klientów oraz konieczność racjonalnego wydatkowania środków publicznych na swoje funkcjonowanie, powinna zmienić podejście ukierunkowane do tej pory na liczbę działań na podejście ukierunkowane raczej na efektywność prowadzonych działań. W szczególności dotyczy to obszaru kontrolnego i analityki, o czym już wcześniej mówiłem przy okazji odpowiedzi na pytanie. Szef KAS, mając na uwadze charakter jednostek organizacyjnych i obszar działania, dostrzega też konieczność zaangażowania jednostek terenowych w tworzenie planów rocznych KAS. Dlatego działa powołany zarządzeniem szefa KAS zespół złożony z ekspertów z jednostek terenowych, który jest organem pomocniczym dla szefa KAS przy określaniu wskaźników. To gwarantuje pełną wiedzę, pełny przepływ doświadczeń terenu i centrali. Obecnie w ramach kierunków działania i rozwoju KAS na rok 2026 określono łącznie 24 wskaźniki przypisane do trzech kierunków działania i rozwoju KAS oraz dziewięć celów. Kierunek generalny to wyraźne oddzielenie zadań i celów związanych z obsługą uczciwych przedsiębiorców, zadań analityczno-kontrolnych i zwalczania przestępczości, które wiążą się z pierwszym celem, ale mają zapewnić uczciwym przedsiębiorcom bezpieczne otoczenie do prowadzenia działalności. Tych sfer nie chcemy mieszać. Ważne jest wyraźne oddzielenie działań o charakterze kontrolno-śledczym i obsługowo-pomocniczym. Pierwszy kierunek określony dla roku 2026 to transparentne i bezpieczne finanse publiczne, którym przypisano dwa podstawowe cele. Istotne działania KAS w tym kierunku mają zapewnić wzrost efektywności poboru należności podatkowych i niepodatkowych, bezpieczny i skuteczny system ochrony granic przepływu towarów oraz efektywne i przejrzyste zarządzanie środkami publicznymi. Drugi kierunek to zrównoważony rozwój systemu podatkowego oraz profesjonalna, nowoczesna obsługa klienta. Trzy cele podstawowe to wsparcie klientów w wykonywaniu obowiązków podatkowych i celnych, skrócenie czasu załatwiania spraw i prawidłowość wydawanych rozstrzygnięć w zakresie interpretacji indywidualnych i wiążących informacji stawkowych i akcyzowych. Trzecim kierunkiem jest wzmocnienie zdolności organizacji do skutecznej realizacji zadań. Cztery cele w tym zakresie to wzmocnienie kompetencji kadr, wdrożenie i rozbudowa nowoczesnych metod i narzędzi rozwojowych, zwiększenie skuteczności korzystania z usług w e-Urzędzie Skarbowym, a także poprawa skuteczności i efektywności działania pionu kontroli KAS, co się również wiąże z zadaniami w zakresie kompetencji kadr. Zmiany w podejściu do pomiaru działań KAS rozpoczęto od 2025 r. Był to kluczowy moment z uwagi na rozpoczęcie nowej perspektywy strategicznej na lata 2025-2028. Tak jak mówiłem, do końca 2024 r. efekty działań były mierzone przede wszystkim i co do zasady na podstawie liczby czynności, przy czym te wskaźniki były przyjęte przed objęciem stanowisk przez obecne kierownictwo KAS. Od 2025 r. zmieniono podejście i postawiono na badanie efektywności i jakości działań KAS. Dotyczyło to w szczególności działań w zakresie kontroli, weryfikacji i analityki, przy czym celem podstawowym jest odciążenie naszych klientów, przedsiębiorców od absorbowania naszymi czynnościami, czego nie gwarantował miernik czy wskaźnik ilościowy. Wręcz przeciwnie, zachęcał on do mnożenia liczby czynności. To jest chyba oczywiste. W odniesieniu do dokonanych zmian w systemie pomiaru realizacji celów KAS informuję, czego dotyczyły w szczególności zmiany. Do 2024 r. do pomiaru realizacji zadań w obszarze weryfikacji i realizacji obowiązków ewidencjonowania obrotu za pomocą kasy rejestrującej służyły trzy odrębne wskaźniki dotyczące liczby weryfikacji punktów. W 2025 r. te trzy wskaźniki zastąpiono jednym wskaźnikiem dotyczącym wyłącznie nabycia sprawdzającego, mierzonym jako liczba weryfikacji, które potwierdziły nieprawidłowości - nie ma tu