Jarosław Sachajko

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! To jest projekt bardzo niebezpieczny ustrojowo i trzeba to powiedzieć bez żadnych ozdobników. Pod pozorem wykonywania orzeczeń Europejskiego Trybunału Praw Człowieka rząd buduje w Polsce mechanizm polityczno-administracyjnego podporządkowania państwa zewnętrznej presji. To nie jest zwykła ustawa techniczna. To jest kolejny krok w stronę oddania realnej kontroli nad polskim porządkiem prawnym poza Polskę. Rząd wprost wpisuje do ustawy, że ma ona określać zasady i tryb wykonywania orzeczeń ETPC, a centrum całego systemu czyni ministra spraw zagranicznych. To już nie jest współpraca. To jest budowanie łańcucha nacisku od Strasburga, przez MSZ, po KPRM i kolejne instytucje państwa. Idziecie jeszcze dalej. Dajecie ministrowi spraw zagranicznych prawo żądania akt albo odpisów akt spraw administracyjnych, cywilnych, sądowo-administracyjnych, a także spraw przed Trybunałem Konstytucyjnym i Sądem Najwyższym. A więc pod hasłem wykonywania wyroków tworzycie nowy kanał dostępu do dokumentów i nowy instrument oddziaływania na sfery, które powinny być chronione przed polityczną władzą rządu. Projekt przewiduje też, że w 3 miesiące ma powstać plan działania, a jeżeli potrzebna będzie zmiana prawa, to w ciągu 12 miesięcy ma być przygotowany projekt aktu normatywnego wykonującego wyrok. Czyli zewnętrzny Trybunał wydaje orzeczenie, a polskie państwo ma potem w ustawowym rytmie dostosować praktykę, przepisy i działania organów. To jest właśnie mechanizm bezrefleksyjnego narzucania prawa - nie wprost, jednym zdaniem, ale przez całą machinę wykonawczą, którą dziś chcecie tu zalegalizować. To jest ustawa ideologiczna i ustrojowa. Zakłada ona, że Polska ma coraz szybciej, coraz szerzej i coraz głębiej dostosowywać własny system do orzeczeń ETPC, Komitetu Ministrów Rady Europy i całego otoczenia instytucjonalnego, które potem będzie Polskę rozliczać, oceniać i dyscyplinować. Praw człowieka trzeba bronić, ale nie można pozwolić, by pod tym hasłem rozmontowywano polską podmiotowość prawną. Polska nie może być państwem, które na każde zewnętrzne żądanie odpowiada: tak jest, już wdrażamy, już dostosowujemy, już zmieniamy prawo. Poważne państwo samo wyznacza granice, samo broni własnej konstytucji i samo decyduje, jak chronić swoich obywateli. Ten projekt idzie w dokładnie przeciwnym kierunku, dlatego trzeba go ocenić jednoznacznie krytycznie i odrzucić w pierwszym czytaniu. Składam takowy wniosek. Dziękuję.