Adam Nowak

Dziękuję bardzo. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Odpowiadając na pytania poszczególnych państwa posłów po kolei, chciałbym powiedzieć, po pierwsze, że mam wrażenie, że u niektórych z państwa nie nastąpiło pełne zrozumienie tych intencji i tego, po co ten projekt w ogóle jest wprowadzany. Otóż jest po to, że jeżeli chodzi o środki finansowe w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, dla których okres kwalifikowalności minął z końcem roku 2025, a były zgodnie z tym, co przedstawił pan minister Krzysztof Ardanowski, przeznaczone na instrumenty finansowe w ramach Funduszu Gwarancji Rolnych, to po zwrocie tych środków na gwarancje, które zostały udzielone, mogły one być wykorzystane szerzej, niż regulowały to dotychczasowe przepisy prawa. Czyli nie poprzez Krajowy Fundusz Gwarancyjny, nie poprzez wykorzystanie Banku Gospodarstwa Krajowego tylko do zapewnienia gwarancji kredytów, ale również poprzez dopłatę do odsetek, czyli udzielenie taniego kredytu dla gospodarstw rolnych, czy też ten mechanizm plus gwarantujący rolnikom jednocześnie udzielenie gwarancji kredytowych z dopłatą do odsetek. Jaka to będzie dopłata, to jest kwestia do ustalenia na podstawie szczegółowych zapisów, szczegółowego kształtu tej regulacji. Dlatego dziękuję bardzo tym z państwa posłów, którzy wyrazili pozytywną opinię i poparcie dla tego projektu, bo jest to projekt, który umożliwia dobre lewarowanie, dobrą dźwignię na środkach, które wrócą, i zgodnie z opisem, który został przedstawiony, nie będą już środkami europejskimi, tylko będą stanowiły w budżecie państwa odrębną kategorię. Czyli te 500 mln, tj. 0,5 mld zł, umożliwi nam przeprowadzenie, udzielenie akcji kredytowej na poziomie ok. 2,5 mld zł dla rolników. O tym, czy to rozwiązanie dobre, czy złe, najlepiej świadczy ostatni kwartał roku 2025. Dzięki przesunięciu niewykorzystanych środków z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 właśnie na rzecz Funduszu Gwarancji Rolnych na kredyty z dopłatą do odsetek poziom wykorzystania PROW-u w latach 2014-2020 wyniósł 99,72%. O tym, że to jest działanie potrzebne, najlepiej świadczą liczby, świadczą fakty, bo najlepiej rozmawiać o faktach. Ponad 5 mld zł zainteresowania, zapotrzebowania ze strony rolników. Środków finansowych po dwukrotnym czy nawet trzykrotnym zwiększeniu wystarczyło na przeprowadzenie akcji kredytowej na poziomie 3 mld zł. Blisko 15 tys. zainteresowanych rolników skorzystało z tego rozwiązania. Dlatego proponujemy mechanizm plus, żeby gospodarstwa rolne, które mają problem z udzieleniem gwarancji, mogły jednocześnie skorzystać z dopłaty do odsetek oraz uzyskać gwarancję, czyli to jest zapewnienie dostępu gospodarstwom, rolnikom i przedsiębiorcom, co ważne, w sektorze rolno-spożywczym, którzy są w trudniejszej sytuacji finansowej. Szanowni Państwo! Jeśli popatrzymy na te regulacje, na to, co dzieje się na rynku, to rolników również w dużym stopniu dotykają stopy procentowe, które obowiązują w naszym kraju. Dlatego chcę zwrócić uwagę, że dopłata do odsetek jest w zależności od roku na poziomie 4-5% i jest również bardzo uzależniona, jeśli chodzi o koszty kredytu, które ponosi na koniec rolnik, od tego, ile wynoszą stopy procentowe. Jest to sprawa oczywista, ale mówię to tylko dla przypomnienia. Szanowni Państwo! Postaram się teraz odpowiedzieć na pytania, które państwo posłowie zadawali - ci z państwa posłów, którzy wyrażali pozytywną opinię, rekomendacje dla tego projektu, i ci z państwa posłów, którzy wyrażali pewne wątpliwości. Idąc po kolei... Dziękuję panu posłowi Witoldowi Tumanowiczowi za pytanie dotyczące tego, od kiedy jest liczony okres 8 lat. Otóż będzie liczony od 1 stycznia 2026 r., bo okres kwalifikowalności dla tych kosztów z PROW-u na lata 2014-2020 minął 31 grudnia 2025, więc od 1 stycznia te pieniądze są na nowo wprowadzone. I od tego terminu, od tej daty liczy się 8-letni okres, w którym te środki muszą być przeznaczone na cele wskazane w projekcie ustawy. Pani poseł Bożena Lisowska pytała, kiedy możemy uruchomić ten mechanizm, to rozwiązanie. Jesteśmy na etapie przygotowań odpowiednich rozwiązań, regulacji. To pytanie później powtarzało się ze strony kolejnych państwa posłów. Czekamy, aż te 0,5 mld zł z gwarancji wróci do obiegu. Bo to nie są pieniądze, które już są na lokatach i czekają. One systematycznie będą wracały i wtedy będą uruchamiane. Szacujemy, że będzie to I połowa II półrocza tego roku. Kiedy dokładnie, to będzie zależało właśnie od tego, jak te środki wrócą. Pani poseł Jazłowiecka pytała o to, że te propozycje są wskazane tylko na 2 lata, na 24 miesiące. Chcę zwrócić uwagę na to, że termin, w którym obowiązuje dopłata do odsetek, jest ściśle uwarunkowany kwotą, pulą, którą mamy do dyspozycji. Jeśli udzielimy dopłaty na dłuższy okres niż 12 miesięcy czy 24 miesiące, to oczywiste jest, że będziemy mogli obdarować mniejszą liczbę beneficjentów, mniejszą liczbę rolników, mniejsza liczba kredytobiorców otrzyma to wsparcie. Pan poseł Grzegorz Lorek z regionu piotrkowskiego wyraził zaniepokojenie sytuacją w sektorze wieprzowiny, również dotyczącą ASF-u. Co do sytuacji z ASF-em, chcę przypomnieć, panie pośle, że od stycznia Polska jest wolna od ASF w stadach trzody chlewnej. Obecnie nie ma w tym zakresie ograniczeń. A nawet jeszcze dziś w ławach rządowych pytałem przedsiębiorców, którzy skupują trzodę chlewną, skupują żywiec. Mówią, że cena, którą dzisiaj rolnikom oferują, to jest 6,10-6,20 zł za 1 kg. Oczywiście zależy to od regionu, ale to już jest pytanie o sposób, w jaki rolnik prowadzi produkcję trzody chlewnej. W cyklu zamkniętym to może być cena wystarczająca, a w cyklu otwartym to zależy, po ile kupił prosięta, jaki ma sposób dostarczania pasz. To zależy od modelu gospodarstwa. Natomiast nie ulega wątpliwości, że trzoda chlewna jest obszarem, który musi zostać wsparty. W tym zakresie pracujemy również z radą sektora wieprzowiny nad odpowiednimi regulacjami wspierającymi producentów krajowych prosiąt, tych, którzy hodują lochy w swoich gospodarstwach. Odpowiadam na pytanie pana posła Patryka Wichra. Nad właściwością przyznawania tych środków czuwają odpowiednie organy państwa, chociażby Komisja Nadzoru Finansowego, która w pełny sposób kontroluje banki spółdzielcze. Nie wiem czemu, ale jestem dużo spokojniejszy o to, jak pieniądze wydają banki spółdzielcze w Polsce podlegające pełnej kontroli, pełnemu nadzorowi KNF-u, posiadające organy, które muszą mieć akceptację, a nie SKOK-i, przez które wypływały pieniądze w sposób niekontrolowany. Ale oczywiste jest, że korzystanie z dopłaty do odsetek i gwarancji poszerza to grono rolników, którzy będą mogli z tych rozwiązań skorzystać: tych małych rolników, tych mniejszych i tych gospodarstw rolnych, które prowadzą dużą produkcję. Pani poseł Katarzyna Czochara zwróciła uwagę na ceny w rolnictwie, ceny zbóż i na to, co robi minister Stefan Krajewski. Otóż, pani poseł, zarówno pan minister Krajewski, jak i całe kierownictwo resortu podejmują działania, aby promować, zwiększać eksport polskich produktów rolno-spożywczych. Te informacje z wczoraj o otwarciu rynku japońskiego na polską wołowinę dotyczą również możliwości eksportu przetworzonego termicznie mięsa. To jeden z przykładów działań resortu rolnictwa. Bo ponad 40% polskich artykułów rolno-spożywczych jest eksportowanych. Bez promocji eksportu i otwierania nowych rynków wiele nie zrobimy. Co do cen - według mojej wiedzy minister nie ma wpływu na ustalanie cen tak odgórnie. Nie są te ceny tak odgórnie wprowadzane, regulowane. Natomiast może wprowadzić pewne mechanizmy wsparcia i w ramach dostępnych narzędzi, chociażby przy wspólnej polityce rolnej, te działania podejmuje. Dziękuję bardzo panu posłowi Jerzemu Meysztowiczowi za pytanie i zwrócenie uwagi na to, że w ramach gwarancji rolnych i kredytów z dopłatą do odsetek możliwe jest również wspieranie przedsiębiorców, przetwórców, bo wiemy, że bez wsparcia przetwórców i kolejnych ogniw w łańcuchu dostaw żywności niestety tych parametrów polskiego eksportu byśmy nie osiągnęli, a to jest kwota 58,6 mld euro za rok 2025. Pan poseł Marcin Skonieczka również pytał, kiedy nastąpi uruchomienie tych działań. Odpowiedziałem: II półrocze tego roku. Tutaj dziękuję bardzo panu posłowi, panu ministrowi Ardanowskiemu za wyrażenie poparcia, podobnie jak panu posłowi, byłemu ministrowi Bartosikowi, bo faktycznie jest to działanie, które wychodzi od samych rolników, zwłaszcza rolników towarowych, bo dobry tani kredyt z dopłatą do poziomu maksymalnie 1% kosztu po stronie rolników, odsetek płaconych przez rolnika, przy dużych inwestycjach to wsparcie większe niż niskie wsparcie premiowe. To działanie wprowadzone w PROW-ie 2014-2020 kontynuujemy w planie strategicznym. Zapewniam, że również w nowej perspektywie finansowej na lata 2028-2034 te działania resort rolnictwa i rozwoju wsi będzie kontynuował. Pan poseł Janusz Kowalski z wielką troską... Dziękuję panu posłowi. Faktycznie obszar biogazu... Pan poseł Kowalski rozmawia teraz z panią poseł. Najwyżej w stenogramie przeczyta odpowiedź. Gdyby nie plany ogólne i bałagan, który zastaliśmy, to dziś łatwiej byłoby biogazownie lokować na terenach wiejskich, bo to, jak pan poseł doskonale wie, jest główna bariera rozwoju biogazowni, pomimo zwiększenia środków chociażby na program ˝Energia dla wsi˝ właśnie w Ministerstwie Klimatu i Środowiska. Pan poseł Henryk Szopiński pytał o limity, ocenę zdolności i dostęp do tych środków. Jest ona dokonywana w sposób standardowy przez odpowiednie komitety i organy banków, a są one na tyle weryfikowane przez instytucje nadzoru finansowego, że myślę, że tutaj nie mamy powodów do wątpliwości, tak jak było chociażby z instytucjami finansowymi, które były w poprzednich latach w tym zakresie nie do końca weryfikowane. Monitorujemy, przygotowujemy takie rozwiązania, żeby grono rolników, którzy dostaną negatywne, odmowne decyzje kredytowe, było jak najmniejsze. Dziękuję pani poseł Małgorzacie Pępek, która zwróciła uwagę na to, na czym polega mechanizm gwarancji+. Dotyczy tego, że będzie możliwa dopłata do odsetek przy jednoczesnym udzieleniu gwarancji, co znacznie poszerzy grono beneficjentów. Na koniec wisienka na torcie - pan poseł Jarosław Sachajko. Panie pośle, jest pan związany ze środowiskiem rolniczym. Wie pan doskonale, że rolnicy potrzebują dostępu do tanich środków finansowych, taniego kredytu. Tu mówimy o możliwości przesunięcia i większego wykorzystania dodatkowych 500 mln zł, co pozwoli na uruchomienie akcji na poziomie 2,5 mld zł. To nie są jedyne środki, które planujemy. Oczywiście poza środkami w planie strategicznym dla wspólnej polityki rolnej, które zostały zaplanowane na Fundusz Gwarancji Rolnych Plus, będziemy szukali dodatkowych rozwiązań, żeby tak jak w roku 2025 kwota dostępnych kredytów preferencyjnych dla rolników była jak największa. Natomiast jeśli chodzi o te obietnice i deklaracje PSL-u, chciałbym powiedzieć jednoznacznie: w ramach inwestycji dotyczących wspólnej polityki rolnej - wykorzystanie PROW-u 2014-2020 na poziomie 99,7%. Obiecaliśmy, dowieźliśmy. Realizacja środków z KPO - choć co do niektórych nie było zainteresowania, jak pan wie, chociażby w obszarze melioracji na obszarach wiejskich, zrównoważonej gospodarki wodnej. Zostały one zrealizowane. Dziś minister rolnictwa ogłosił przedłużenie terminów dotyczących tych inwestycji dla małych i średnich przedsiębiorstw, również w obszarze przetwórstwa, bo sytuacja tego wymaga. Do 15 czerwca te terminy zostaną wydłużone. A co do działań dotyczących ˝Aktywnego rolnika˝, dotyczących wsparcia gospodarstw, chyba o to chodzi, aby wspierać te gospodarstwa rolne, które faktycznie ponoszą koszty, które podejmują ryzyko, produkują żywność, zapewniają bezpieczeństwo żywnościowe, bo to jest odpowiedzialność państwa, i w ramach budżetu i środków krajowych, i w ramach środków europejskich. Ta dyskusja odbywała się dziś na posiedzeniu Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi i odnośnie do budżetu na lata 2028-2034 dzięki działaniom polskiej prezydencji mamy dodatkowe 10% przesunięć w ramach rural target, tj. 9 mld zł poza budżetem europejskim. Czekamy na dalsze działania na poziomie krajowym, aby wszystkie zadania i potrzeby rolników w stopniu niemniejszym niż w obecnej perspektywie finansowej były zrealizowane. Do tych zadań należy również zapewnienie rolnikom dostępu do taniego kredytu, gwarancji kredytowych i dopłaty do odsetek. Dziękuję bardzo. Uprzejmie proszę Izbę o poparcie niniejszego projektu rządowego. Przebieg posiedzenia