Bartłomiej Dorywalski

24 lutego 1863 r. Małogoszcz stał się miejscem jednej z największych i najważniejszych bitew powstania styczniowego - zrywu, który na trwałe wpisał się w dzieje polskiej walki o niepodległość. Oddziały powstańcze dowodzone przez gen. Mariana Langiewicza zostały w mieście przyjęte z powszechnym wsparciem lokalnej społeczności. Mieszkańcy Małogoszcza udzielali schronienia, zaopatrzenia, pomocy organizacyjnej, tworząc realne zaplecze logistyczne dla ruchu niepodległościowego. Świadczy to o głębokim społecznym poparciu dla idei wolnej Polski oraz masowym charakterze powstańczego zrywu. Rankiem tego pamiętnego dnia powstańcze oddziały zostały zaskoczone przez znacznie liczniejsze siły Imperium Rosyjskiego, które dokonały skoordynowanego okrążenia miasta. Doszło do wielogodzinnej bitwy, w której powstańcy mimo przewagi liczebnej i artyleryjskiej przeciwnika podjęli zorganizowaną obronę na okolicznych wzgórzach, prowadząc walkę w skrajnie nierównych warunkach. Starcie to miało charakter nie tylko militarny, ale również symboliczny. W jego trakcie zniszczeniu uległa znaczna część Małogoszcza, a pożary, które wybuchły podczas walk, doprowadziły do niemal całkowitego spalenia rynku. Miasto stało się ofiarą represyjnej polityki zaborcy, wymierzonej zarówno w struktury powstańcze, jak i w ludność cywilną. Wysoka Izbo! Bitwa pod Małogoszczem jest świadectwem, że polska niepodległość nie była darem historii, lecz efektem ofiar tysięcy ludzi, często anonimowych, którzy ponieśli najwyższą cenę w imię wolności naszej ojczyzny. Naszym obowiązkiem jest pielęgnowanie tej pamięci oraz troska o obecność tych wydarzeń w edukacji historycznej młodego pokolenia. Bo państwo silne swoją historią to państwo silne swoją przyszłością, a pamięć o Małogoszczu jest częścią fundamentu suwerennej, najjaśniejszej Rzeczypospolitej. Dziękuję bardzo. Przebieg posiedzenia