Michał Jaros

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Dziękuję wszystkim klubom parlamentarnym, które tak ciepło i dobrze wyraziły się o tym projekcie ustawy i pozytywnie go zaopiniowały. Mówili o tym pani posłanka Wassermann, pan poseł Masełko, pan poseł Tomczak, pan poseł Luboński, pan poseł Wieczorek. Powiedziałbym, że w tej kwestii podobnie wypowiadał się pan poseł Szymański, chociaż ma zastrzeżenia. Spróbuję je tutaj rozwiać. Jeśli chodzi o sam projekt ustawy, szanowni państwo, to ten projekt bardzo długo był procedowany w ministerstwie, tzn. był bardzo długo konsultowany. Rozmowy z przedstawicielami branży kosmicznej, przemysłu kosmicznego, który prężnie się rozwija i w najbliższej dekadzie będzie się rozwijał, były prowadzone właśnie w celu zbudowania takiej ustawy, która nie będzie przeregulowana, ale będzie dawała takie regulacje, które będą zabezpieczały interes publiczny, interes państwa polskiego, oczywiście w oparciu o standardy międzynarodowe. Padło wiele pytań i poruszono wiele kwestii związanych m.in. z ambicjami narodowymi. Czy ten projekt jest tego pozbawiony? Nie, nie jesteśmy pozbawieni ambicji narodowych. A największym przykładem, dowodem na to, że nie jesteśmy pozbawieni ambicji narodowych, jest właśnie lot polskiego astronauty Sławosza Uznańskiego-Wiśniewskiego w kosmos. I to nie był tylko lot w kosmos, ale to był udział w międzynarodowej misji kosmicznej. To był pierwszy udział Polaka w międzynarodowej misji kosmicznej. To są ambicje realizowane przez naszego astronautę, ale też realizowane przez polski rząd. To też marzenia wielu Polek i wielu Polaków, które zrealizował nasz astronauta. Dziękuję serdecznie za to, że wszyscy w tej kwestii jesteśmy zgodni. Ambicje mamy, ale też je realizujemy. Nie tylko mówimy, ale przede wszystkim robimy. Szanowni Państwo! Jeśli chodzi o kwestie związane z nadmierną regulacją albo z regulacją, która powinna jeszcze być ujęta w ustawie, chcę powiedzieć, że jako minister odpowiedzialny za obszar gospodarczy, proszę mi uwierzyć, nie podpisałbym się pod projektem ustawy, który byłby zbytnio przeregulowany. Walczymy z tymi regulacjami nie tylko w Polsce, ale również w Unii Europejskiej. W związku z tym ten projekt był skrojony na miarę. Szanowni Państwo! Co ważne, wiele osób zabierało głos w tej kwestii i pytało, czy produkcja będzie regulowana. Wielu nawet wręcz wskazywało, że to ograniczy produkcję. Nie, produkcja nie będzie regulowana w żaden sposób. Regulowani będą tylko i wyłącznie operatorzy, a także konsorcjanci, którzy uczestniczą w wynoszeniu obiektu do przestrzeni kosmicznej. W związku z tym tu przerywam, ucinam te wszelkie dywagacje na temat tego, że będziemy ograniczali start-upy, nowe przedsięwzięcia, nowe przedsiębiorstwa. Wręcz przeciwnie, pojawią się na to dodatkowe środki, o których za chwilę będę mówił, bo padły pytania w tej kwestii. Szanowni Państwo! Pani posłanka Wassermann pytała, czy ta ustawa nie jest za mało dookreślona. Właśnie jest tak zrobiona i napisana, żeby nie była za bardzo przeregulowana. Jakie są kryteria tego zezwolenia? Wytyczne będzie publikował prezes Polskiej Agencji Kosmicznej i będą one obejmowały warunki techniczne dla działalności na podstawie standardów międzynarodowych. O konsultacjach społecznych już mówiłem, były bardzo długie. Koncesji natomiast podlega tylko wyniesienie obiektu kosmicznego. Cała produkcja nie podlega jakiejkolwiek koncesji, jakiejkolwiek regulacji. Jeśli chodzi o pytania pana posła Sachajki, to o zezwolenie wnioskuje operator i konsorcjanci, producenci nie są objęci zezwoleniami. Jeśli chodzi o pytania pana posła Ściebiorowskiego o zabezpieczenie Skarbu Państwa, to w przypadku pojawienia się szkód jest to obowiązek ubezpieczenia dla operatorów. Operatorzy mają obowiązkowe ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej. Jeśli chodzi o pytanie pana posła Lorka o strategię, to drogi panie pośle, strategia została napisana w 2017 r. Oczywiście będzie nowelizowana i to będzie miało miejsce m.in. w tym roku - o tym też za chwilę powiem. Jeśli chodzi o kosmodrom, to raczej nazywałbym to miejscem startowym. Kosmodrom kojarzy się z wiadomo czym: z tymi czasami, które dały nam pierwszego kosmonautę, a mogę powiedzieć, że teraz mamy astronautę. Chcę powiedzieć, że w Polsce ze względu na warunki geograficzne, m.in. w Ustce, nie ma możliwości technicznych, by wynosić duże obiekty, ale jest możliwość dokonywania lotów suborbitalnych i to będzie możliwe w Ustce. Czy ustawa jest przeregulowana? Uważam, że nie. Uważam, że ustawa jest napisana w sam raz, tak żeby nie była przeregulowana i nie regulowała działalności produkcyjnej. Pytanie pani Lidii Czechak: Kto poniesie odpowiedzialność za brak pewnych dokumentów? Nasi poprzednicy. Niech pani zapyta te osoby, które były odpowiedzialne za tę kwestię kosmiczną. Jeśli chodzi o pytanie pani posłanki Polak, to najpierw strategia kosmiczna, a z niej będzie wynikał Krajowy Program Kosmiczny. Pytania posła Józefaciuka dotyczyły m.in. regulacji. Co do pozostałych pytań, szanowni państwo, to jeśli na nie teraz nie odpowiem, to odpowiemy na nie na piśmie. Jeśli chodzi o regulacje, to tak jak powiedziałem wcześniej, zależało nam na tym, żeby nie było zbyt dużo regulacji, żeby one nie ograniczały działalności kosmicznej, zwłaszcza działalności takich osób, jak innowatorzy, inżynierowie, młodzi ludzie, którzy mają ambicje, ochotę, pomysł, wiedzę i chcą się podjąć takiej działalności. Ta działalność producenta nie jest w żaden sposób ograniczona tą ustawą. Jeśli chodzi o kolejne pytanie pani posłanki Wassermann, to postępowanie odwoławcze będzie u nas w ministerstwie, w ministerstwie odpowiedzialnym za gospodarkę. Jeśli chodzi o pytanie pani posłanki Pępek o krótkie vacatio legis, to szanowna pani posłanko, prowadziliśmy długie konsultacje, rozmowy, nawet powiedziałbym, że za długie. To daje wszystkim firmom długi czas na przygotowanie się do wprowadzenia w życie tych przepisów. Zresztą jesteśmy w trakcie procesu legislacyjnego. Nie wiem, ile on będzie trwał, ale zależy nam na tym, żeby ten proces w miarę szybko się zakończył i żeby ta ustawa w miarę szybko zaczęła obowiązywać. Jeśli chodzi o takie historyczne podejście pana posła Tomaszewskiego w kwestii pana posła Wontora, to należy się szacunek za to, co robił poseł Wontor i za to, co robili posłowie tamtej kadencji oraz wszyscy ci, którzy widzieli, że Polska musi być obecna w kosmosie, że obecność Polski jest nie tylko mile widziana, ale przede wszystkim potrzebna i że będzie potrzebna w nowych czasach. Przejdę do pytań, które dotyczyły współczesnego pola walki, tego, jak wykorzystywane są obiekty w przestrzeni kosmicznej, żeby usprawnić komunikację i przede wszystkim obrazowanie, które jest dosyć istotne dla różnego rodzaju działań, które w tej chwili są prowadzone na polu walki na Ukrainie. Wiemy doskonale, jak zmienia się to pole walki, jak bardzo są i będą potrzebne w przyszłości kompetencje kosmiczne, kompetencje w obszarze obrazowania czy komunikacji, i będziemy to rozwijać. Otwieramy tę przestrzeń dla polskich przedsiębiorstw, dla polskich firm. Powoli będę kończył, pani marszałek, ale jeszcze odpowiem na te pytania, na które mam przygotowane odpowiedzi. Było to trudne, bo tych pytań było bardzo dużo. Jeśli chodzi o pytanie pani posłanki Kot, to przedstawiciele Polski aktywnie uczestniczą w pracach COPUOS. Jest to agenda ONZ, dzięki której tworzone są międzynarodowe regulacje dotyczące wykorzystywania przestrzeni kosmicznej. Jeśli chodzi o pytania pana posła Jaskulskiego o 2026 r., to po pierwsze, w tym roku będziemy przygotowywali rozporządzenie pozwalające POLSA na wsparcie realizacji działalności kosmicznej. Po drugie, utworzymy oddział ESA, który będzie takim centrum kompetencyjnym zarządzania kryzysowego. Po trzecie, będzie aktualizacja strategii kosmicznej w Polsce i wsparcie dla polskich firm ze składki dla Europejskiej Agencji Kosmicznej. Pan poseł Wicher zadał pytanie, zresztą bardzo podobne do pytania pani posłanki Skowrońskiej, chyba że jakieś pominąłem, to wtedy odpowiemy na piśmie na te pytania, o środki na naukę. Powiem tylko tyle: 730 mln euro to będzie nasza składka na program obowiązkowy i opcjonalny przez 3 lata: w 2026 r., 2027 r. i 2028 r. To są środki na naukę. Nam jednak przede wszystkim zależy na tym, żeby ta nauka była w biznesie, żeby ta nauka rozwijała polskie firmy, żeby to nie były tylko i wyłącznie kolejne projekty, które będą projektami półkowymi. Zależy nam na tym, żeby innowatorzy, inżynierowie potrafili tworzyć programy, które nie tylko są dobrze oceniane na piśmie, ale także są realnie wdrażane. Współczesna gospodarka polega dzisiaj na tym, żeby inżynierowie pracowali nad projektami, które są implementowane w gospodarce, w realnej gospodarce, a nie zastanawiali się, czy ten projekt się przyjmie, czy nie. To jest nawiązanie do słów pana posła Stracha o innowatorach i inżynierach. Szanowni Państwo! Musimy w Polsce zbudować modę na bycie inżynierem czy innowatorem. Chodzi o to, by nie bać się wdrażać swoich własnych pomysłów, żeby młodzi ludzie nie myśleli o tym, jak zostać youtuberem czy influencerem, tylko żeby mieli ochotę na to, by budować potencjał gospodarczy Polski, wdrażając swoje pomysły. Stworzymy modę. Tak zresztą jest to robione na Podkarpaciu, pani posłanko, gdzie są programy, które tworzą firmy z przemysłu lotniczego. Dzięki nim młodzi ludzie uczestniczą w programach realizowanych przez firmy z przemysłu lotniczego, a także Politechnikę Rzeszowską na rzecz właśnie przyszłych kadr, które będą pracowały w tym przemyśle. Tak chcemy robić w całej Polsce. Chcemy, żeby Polska była miejscem, w którym przemysł, gospodarka będą oparte na innowacjach, na suwerennych technologiach, niezależności technologicznej i tym, żeby to właśnie polscy inżynierowie, którzy są cenieni w wielu miejscach na świecie, którzy pracują w polskich firmach, ale też w firmach inwestujących w Polsce, tworzyli tę wartość dodaną, tworzyli i budowali też przemysł kosmiczny. Dziękuję wszystkim, którzy popierają tę ustawę. Dziękuję całemu mojemu zespołowi w Ministerstwie Rozwoju i Technologii, Polskiej Agencji Kosmicznej i wszystkim osobom, które nie boją się marzyć i realizują wielkie ambicje Polski o podboju kosmosu. Dziękuję wszystkim serdecznie. Dziękuję, Sławosz. Przebieg posiedzenia