Andrzej Tomasz Zapałowski

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Zmiany, które tu się proponuje, niektóre są ważne, inne są kontrowersyjne. Pierwsza rzecz to objęcie uprawnieniami osób, które miały poniżej 17 lat w tamtym okresie. Szanowni Państwo! Tak naprawdę, jeżeli ktoś miał 16 lat, a ja miałem, jak zacząłem działania, i Służba Bezpieczeństwa w tym wieku rozpoczęła prace operacyjne, bo są dokumenty, to ja mogę się wykazać. A proszę mi powiedzieć, jak po 40 latach wiele osób ma to zrobić. To jest naprawdę bardzo trudne. Kolejna sprawa. Tak naprawdę, jeżeli ktoś wcześniej podjął działalność, przed 1988 r., to już był w wieku dorosłym, kiedy kontynuował tę działalność. Tak naprawdę to dotyczyłoby głównie ludzi, którzy podjęli tę działalność gdzieś w okolicach 1988 r. Tutaj chylę czoła przed też moimi kolegami z Federacji Młodzieży Walczącej, ale trzeba sobie zadać pytanie, jak potraktować np. niezależny ruch harcerski, kiedy całe drużyny harcerskie wyrzucano z ZHP, chodzi o działalność antyklerykalną. Czy traktować ich indywidualnie czy jako całe środowiska? Kolejna rzecz jest taka, jeżeli chodzi o wdowy i wdowców po działaczach i pewne wsparcie. Powiem państwu w ten sposób: ograniczyłbym to tylko i wyłącznie do współmałżonków, którzy byli współmałżonkami wtedy, kiedy to się działo. Jeżeli dzisiaj działacz weźmie sobie 30 lat młodszą żonę, czy ona ma mieć te uprawnienia? Uważam, że nie. Ostatnia kwestia w pierwszej części, mianowicie jeżeli chodzi o podpisanie zgody na współpracę, czy to powinno eliminować, czy nie. Proszę państwa, w archiwach IPN-u spędziłem wiele lat i powiem państwu, że skala wyczyszczenia dokumentów z IPN-u jest olbrzymia. Byłem kilkakrotnie przesłuchiwany przez Służbę Bezpieczeństwa i ani razu nie podpisałem nawet protokołu zeznań, co tu mówić o akcie współpracy. Druga rzecz, którą chciałem tutaj, szanowni państwo, poruszyć, przy tej ustawie, bo nie wiem przy jakiej, to represjonowanie z przyczyn politycznych Polaków za krzewienie polskości na Białorusi, np. za opiekę nad grobami. Wielu z tych ludzi siedziało, było aresztowanych, to dotyczy prawdopodobnie kilkudziesięciu osób. Ci ludzie po więzieniach, po aresztach, po represjach za polskość przyjechali do Polski. Tam mieli w większości status klasy średniej, dzisiaj to są ochroniarze czy sprzątaczki. Proszę państwa, nie mają jakiejkolwiek pomocy, a oni są represjonowani z przyczyn politycznych za walkę o polskość. Pytanie, czy w tej ustawie po prostu ich nie objąć. Proszę państwa, my wspieramy opozycję białoruską w Polsce milionami złotych: tylko na ten rok Komisja Europejska wspiera opozycję białoruską 30 mln euro; nasze MSZ wspiera olbrzymimi kwotami. A tych kilkudziesięciu działaczy, którzy siedzieli czy też siedzą w więzieniach na Białorusi z przyczyn politycznych, nie ma żadnego wsparcia. I naprawdę proszę się zastanowić, tutaj też do pana ministra, czy w tej ustawie nie wprowadzić regulacji, żeby te osoby symbolicznie otrzymały status pokrzywdzonego za działalność polityczną. W tej sprawie złożyłem interpelację do ministerstwa pracy, bo to jest, wydaje mi się, niezwykle ważna rzecz. Dziękuję bardzo. Przebieg posiedzenia