Pełna wypowiedź
5 min czytania · podświetlone fragmenty wybrał model jako kluczowe
Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Odniosę się do pytań, które padły tutaj w dyskusji. Dlaczego to jest projekt poselski? Ze względu na pilność regulowanych spraw projekt ustawy jest procedowany w tym trybie. W kwestii monitorowania sytuacji powiem, że na bieżąco monitorujemy sytuację demograficzną. Znamy też analizy Głównego Urzędu Statystycznego i dlatego m.in. przygotowaliśmy w Ministerstwie Edukacji Narodowej projekt ustawy o małych szkołach, którym się będziemy niebawem zajmować i który wychodzi naprzeciw potrzebom wymuszanym przez demografię. To też było dyskutowane z samorządowcami. Chciałbym bardzo zdecydowanie podkreślić, że w projekcie ustawy nie ma mowy o mrożeniu w przyszłym roku dotacji dla niepublicznych przedszkoli. Takie stwierdzenie tutaj kilkakrotnie padało, więc je całkowicie dementuję. Nie ma w projekcie ustawy regulacji mówiących o mrożeniu dotacji dla niepublicznych przedszkoli. Jeżeli chodzi o regulacje w innych obszarach, bo takie pytania też padały, o te regulacje MEN-u, to będziemy na bieżąco informować o kolejnych etapach prac, jeżeli w poszczególnych obszarach w oświacie będą powstawały nowe regulacje prawne. Co do pytania dotyczącego branżowych centrów umiejętności, to na tę chwilę podpisano 125 umów na funkcjonowanie branżowych centrów umiejętności. Przypomnę, że w projekcie założono 120. Wymagane minimum to 115. Wszystko wskazuje na to, że będzie tych branżowych centrów funkcjonowało więcej, niż było pierwotnie zaplanowane. Natomiast kiedy w grudniu 2023 r. przejmowaliśmy ten projekt, był on w złej kondycji, tak to delikatnie nazwę. Nie było dużego zainteresowania. Byliśmy zmuszeni do organizowania w ostatnim czasie dwóch naborów, aby te wskaźniki, o których przed chwilą mówiłem, osiągnąć. Projekt zostanie w całości zrealizowany, sfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Krajowego Planu Odbudowy. Będzie to bardzo nowoczesna baza. Wczoraj uczestniczyłem m.in. w otwarciu branżowego centrum umiejętności w Pszowie, w powiecie wodzisławskim, w województwie śląskim. Te branżowe centra powstają we wszystkich województwach naszego kraju. Jeżeli chodzi o nakłady na oświatę w przyszłym roku, bo takie pytanie również padło, to sytuacja wygląda w następujący sposób. W czasie rządów koalicji 15 października łączna kwota potrzeb oświatowych w 2025 r. z uwzględnieniem środków z subwencji ogólnej to 103 mld zł. Jest ona wyższa w stosunku do sumy kwoty części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2023 i kwoty dotacji celowej. Na dofinansowanie zadań w zakresie wychowania przedszkolnego jest to razem 66 mld zł i kwota ta jest wyższa o 36,4 mld zł, tj. o 56,3%. Tak duży wzrost nastąpił przy skumulowanej inflacji na poziomie 8,3%. Nakłady na oświatę wzrosły więc realnie o 44% w ciągu 2 lat. Jest to jasny sygnał, jakie jest podejście koalicji 15 października do edukacji młodego pokolenia. Łączna kwota potrzeb oświatowych na 2026 r. zaplanowana jest na poziomie 114 950 mln zł. Jest ona wyższa w stosunku do łącznej kwoty potrzeb oświatowych w roku 2025 o 12,3 mld, czyli o 12%. Generalnie chciałbym przedstawić krótkie stanowisko ministerstwa edukacji co do tego projektu ustawy, nad którym w tej chwili procedujemy. Minister edukacji popiera rozwiązania znajdujące się w poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o finansowaniu zadań oświatowych oraz ustawy o zmianie ustawy - Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw. Projektowana ustawa ma doprecyzować ustawy: z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych i z dnia 30 sierpnia 2023 r. o zmianie ustawy - Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw. To dotyczy BCU. Zmiany obejmują trzy zagadnienia. Bardzo krótko. Pierwsze: art. 33 ust. 3 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, potwierdzenie prawa do dotacji w 2026 r. dla 379 nowo utworzonych niesamorządowych przedszkoli i szkół, które rozpoczęły działalność po 15 czerwca 2025 r. lub rozpoczną działalność w 2026 r. W przypadku tych jednostek, które rozpoczęły już działalność, pierwsza miesięczna część powinna być wypłacona do 20 stycznia 2026 r. Jednocześnie projektowany przepis zachowuje możliwość uzyskania przez szkołę lub placówkę niepubliczną dotacji od dnia rozpoczęcia działalności - przy odpowiednio wcześniejszym uzyskaniu wpisu do ewidencji szkół i placówek oświatowych. Druga zmiana: art. 25 ust. 5, art. 26 ust. 5, art. 31 i art. 31a ustawy o finansowaniu zadań oświatowych. Umożliwienie jak najszybszego wypłacenia zaległych dotacji należnych w 2025 r., tzw. dotacji za efekt, na uczniów i słuchaczy publicznych i niepublicznych szkół ponadpodstawowych prowadzonych przez osoby prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego i osoby fizyczne, które powinny być wypłacone w 2025 r., a ich wysokość powinna być ustalona z uwzględnieniem części oświatowej subwencji ogólnej ustalonej przed dniem 1 stycznia 2025 r. Powiaty, które nie wypłaciły tych dotacji, powinny je wypłacić jednorazowo w ciągu 30 dni od wejścia w życie przepisów tej ustawy. Zmiana trzecia: art. 33b i art. 33c ustawy o zmianie ustawy - Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw. Zmiany te są odpowiedzią na konieczność objęcia dofinansowaniem branżowych centrów wyłonionych w kolejnych edycjach konkursu Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększenia Odporności - to, o czym przed chwilą mówiłem - w latach 2024 i 2025, aby osiągnąć wskaźniki, czyli minimum 120 branżowych centrów. Dotychczasowe przepisy przewidują dofinansowanie jedynie dla centrów powstałych w ramach edycji konkursu z lat 2022-2023. A ze względu na to, że nie było wniosków na pełną pulę, jest konieczność tej zmiany, a ich niewystarczająca ilość skutkowała koniecznością ogłoszenia przez MEN dodatkowych naborów. Poprawka umożliwi ich finansowanie na tych samych zasadach, co branżowe centra umiejętności z wcześniejszych edycji konkursu. Jednocześnie pragnę wyrazić podziękowanie dla pani poseł sprawozdawcy Elżbiety Polak, członków Komisji Edukacji i Nauki oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej, a także posłów za udział w pracach nad projektem ustawy. Proszę o jej przyjęcie. Dziękuję. Przebieg posiedzenia