Andrzej Szejna

(druki nr 1887 i 1954). Poseł Andrzej Szejna: Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu klubu Lewica przedstawiam stanowisko dotyczące rządowego projektu ustawy o ratyfikacji umowy o ochronie inwestycji między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Singapuru, z drugiej strony, sporządzonej w Brukseli 19 października 2018 r. Treść umowy oraz uzasadnienie przedstawione w druku nr 1887 dowodzą, że jest to akt starannie przygotowany, a jego ratyfikacja jest rozwiązaniem celowym i uzasadnionym. Umowa ma zastąpić dwustronny traktat inwestycyjny z 1993 r., który powstał w realiach gospodarczych sprzed trzech dekad i nie odpowiada współczesnym standardom prawnym. Nowy dokument jest elementem wspólnej polityki inwestycyjnej Unii Europejskiej i stanowi znacznie bardziej precyzyjny, nowoczesny model ochrony inwestycji, który ogranicza ryzyko nadmiernych interpretacji, a jednocześnie wzmacnia przejrzystość i bezpieczeństwo prawne. Zawarte w niej definicje są jednoznaczne, a standardy ochrony, w tym klauzula uczciwego i sprawiedliwego traktowania, zostały opisane szczegółowo w sposób ograniczający pole do nadużyć. Jednocześnie umowa jednoznacznie podkreśla prawo państwa do stanowienia prawa w interesie publicznym, w szczególności w zakresie zdrowia, bezpieczeństwa, środowiska, edukacji czy usług społecznych. Wprowadzenie takich przepisów, nawet jeśli wpływa na oczekiwane zyski inwestora, nie stanowi naruszenia zobowiązań wynikających z umowy. Kluczową zmianą jest także odejście od klasycznego systemu arbitrażu inwestycyjnego na rzecz stałego sądu inwestycyjnego z możliwością odwołania. To rozwiązanie zwiększa transparentność, wprowadza jasne kryteria etyczne i eliminuje zjawiska takie jak łączenie funkcji pełnomocnika i arbitra czy finansowanie sporów w sposób ukryty. Zgodnie z umową koszty postępowania co do zasady ponosi strona przegrywająca, co stanowi istotne zabezpieczenie interesów państwa. Umożliwiono także wcześniejsze oddalanie bezzasadnych roszczeń oraz ograniczono możliwość tzw. treaty shopping. Umowa nie wymaga zmian w polskim prawie, a po jej wejściu w życie zastąpi dotychczasowy traktat dwustronny, pozostawiając 3-letni okres przejściowy dla roszczeń opartych na dawnych regulacjach. Z perspektywy Polski jest to dokument, który zwiększy pewność prawa, wzmocni standard unijnych regulacji i uporządkuje relacje inwestycyjne z jednym z najważniejszych partnerów gospodarczych w regionie ASEAN. Mając na uwadze przedstawione argumenty, klub Lewicy ocenia projekt ustawy ratyfikacyjnej pozytywnie i będzie głosował za jej przyjęciem. Dziękuję. Przebieg posiedzenia