Stanisław Bukowiec

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Chciałbym odnieść się do pytań, jak również do stanowisk, które zostały zaprezentowane przez poszczególne ugrupowania. Zacznę od początku, bo myślę, że wokół tej sprawy narosło wiele nieporozumień, kłamstw, fake newsów. Projekt, nad którym procedowano, podlegał pracom komisji i w czasie prac komisyjnych zostały przez pana posła zgłoszone poprawki. Teraz słyszę, że i pan prezydent, i doradcy pana prezydenta mówią o tym, że była wrzutka. Jeżeli mamy być precyzyjni, to tych wrzutek było kilka, proszę państwa. Wrzutką było to, żeby przedłużyć zezwolenia dla przewoźników autobusowych, o czym mówiła dzisiaj pani poseł. Wrzutka, pani poseł? Drugą wrzutką było to, żeby uregulować sprawę zezwoleń EKMT dla przewoźników polskich. Wrzutka, pani poseł? A pani mówi o tym, że wrzutka była tylko jedna, związana... (Poseł Paulina Matysiak: Jedna była zła, panie ministrze.) Jedna była zła, tylko szkoda, że w komisji tego pani nie wyartykułowała. Była dyskusja w komisji, ale nie było na ten temat żadnych wniosków, nie było zapytań, chętnie bym odpowiedział. Pani mówi, że była zła, więc odpowiem pani w ten sposób: doskonale pani wie, pani poseł, że pracujemy nad zmianą całego systemu walki z wykluczeniem komunikacyjnym. Przygotowany jest projekt ustawy, mający przeciwdziałać wykluczeniu, w którym rolę koordynatorów, organizatorów przejmą marszałkowie. To marszałkowie będą od 1 stycznia 2027 r. organizować plany transportowe województw, podpisywać umowy, organizować całą siatkę połączeń na swoim terenie, jeżeli te przepisy wejdą w życie. Ta poprawka miała dać możliwość swobody, elastyczności w podpisywaniu umów. Obecnie na walkę z wykluczeniem komunikacyjnym przeznaczamy z budżetu 1,7 mld zł. Podnieśliśmy w tamtym roku tę kwotę o blisko 200 mln zł, bo zabrakło tych pieniędzy, tyle było zainteresowanych stron. W ciągu 2 tygodni, doskonale państwo o tym wiecie, a jak nie to przypominam, zwiększyliśmy ten budżet. Wszystkie podmioty, które się zgłosiły, podpisały umowę z wojewodami. Zatem argument o tym, że chcemy ograniczyć, zakończyć, w jakiś sposób podważyć walkę z wykluczeniem komunikacyjnym jest chybiony. Teraz umowy wieloletnie. Mamy umowy wieloletnie, 2-, 3-letnie, 4-letnie, 5-letnie, 10-letnie, chyba wszyscy się ze mną zgodzą. Ponieważ jest taka możliwość, to w tym momencie jedna trzecia tego budżetu, a więc 325 mln zł, jest już jakby zablokowana na te umowy wieloletnie. Poprawka, która była zgłoszona przez pana posła, miała w jakiś sposób ograniczyć umowy 10-letnie tak, aby w nowym rozdaniu dać możliwość marszałkom podejścia do tego tematu w sposób elastyczny. Marszałkowie którzy dostaną z dobrodziejstwem inwentarza np. połowę umów podpisanych już na 10 lat niekoniecznie powiedzą, że te umowy są racjonalne i dobre, ale że może trzeba by było je zmienić. Tylko i wyłącznie to było przesłanką do tego, żeby to zmienić. Ja również rozmawiałem z marszałkami, oni te postulaty zgłaszali. Pani poseł, przedstawiałem u pani poseł w zespole całe założenia nowej ustawy, pani doskonale je zna. Była dyskusja, był zespół ekspercki, samorządowcy, naukowcy, wszyscy mówili o tym, że trzeba to zmienić. I co do tego się zgadzamy. Zatem chcieliśmy wyjść naprzeciw tym postulatom, żeby marszałkowie dostali pieniądze, zamiast np. podpisane już w większości umowy wieloletnie, których nie będzie można wzruszyć, albo będą problemem, bo trzeba będzie je zmieniać. To była kwintesencja. Ale pan prezydent niestety posłuchał doradców i tych niekoniecznie dobrych porad, i całą ustawę, w której były inne rozwiązania, wysadził w powietrze tak naprawdę. To w kwestii uporządkowania, jak do tego doszło, dlaczego, i jakie były powody tych zmian. Odpowiem teraz na państwa poszczególne pytania. Pan poseł Tumanowicz pytał, czy dyrektor ITS-u sam sobie będzie wydawał decyzję. Nie, nie będzie wydawał sam sobie decyzji. Pan poseł Józefaciuk pytał o CEPiK. W CEPiK będą na pewno zmiany związane z profesjonalną rejestracją. Jeśli chodzi o inne służby, to nie będzie żadnych nowych zadań dla służb. Pani poseł Matysiak pytała, czy data 31 marca 2026 r. jest wystarczająca. Analizujemy tę sytuację. Mamy sygnały od branży, że może być z tym problem. Być może jutro w komisji złożymy, czy to wspólnie z posłami, czy jako resort, stosowną poprawkę. Będziemy na ten temat rozmawiać. Odnośnie do jeszcze jednej rzeczy, bo ktoś mówi: wrzutki, że wrzucamy coś do projektu ustawy... Proszę państwa, jeżeli jest procedowany nasz resortowy projekt ustawy i w ramach różnych innych spotkań z branżą, ze środowiskami przedsiębiorców, transportowców wychodzą nagłe sytuacje, jak choćby to, że wygasają z końcem tego roku zezwolenia dla przewoźników autobusowych, że jest problem z EKMT, to jest naturalną rzeczą, że chcemy pomóc naszym przedsiębiorcom. Zatem nazwijmy to wrzutkami, ale to są wrzutki, które mają pomóc naszym firmom. Dlatego, jeżeli będzie taka potrzeba, będziemy reagować. Przy tej okazji chciałbym poinformować, dzisiaj to ogłosiliśmy, że polska branża transportowa dostała 320 mln zł wsparcia na refinansowanie tachografów w ramach środków z KPO. Na cel refinansowania zakupu tachografu nowej generacji będzie przeznaczone ok. 3 tys. zł. Zostanie w ten sposób wyposażone ok. 120 tys. pojazdów, czy już jest wyposażone, ale ich właściciele dostaną zwrot środków za zakup tych urządzeń. Pan poseł Kmita pytał o pojazdy autonomiczne.To rozwiązanie - nie ma pana posła, ale odpowiem - które proponujemy, jeśli chodzi o pojazdy autonomiczne, ma poprawić i usprawnić proces testowania pojazdów na polskich drogach. Nasza branża nowych technologii cierpiała przez to, że przez ostatnie lata nie było propozycji, żeby ułatwić, żeby dostosować przepisy, żeby pojazdy autonomiczne w pełni zautomatyzowane mogły być testowane przez polskich producentów. Mamy naprawdę zdolnych, mądrych, dobrych polskich producentów nowych technologii. Pan poseł Subocz pytał o elektryki. Przedłużyliśmy okres dotyczący możliwości jazdy elektrykami po buspasach o 2 lata i będziemy analizować tę sytuację. Jeżeli ewentualnie będzie potrzeba przedłużania tych zapisów, będziemy tak robić, tutaj sprawa jest otwarta. Rozszerzamy również możliwość korzystania z buspasów przez inne pojazdy, choćby karetki, które będą wracać z wyjazdów bez sygnałów świetlnych czy dźwiękowych, po to, żeby ułatwić im dojazd do baz. Pan poseł Krystian mówił o tym, że samorządowcy interweniowali. No właśnie samorządowcy interweniowali w tej sprawie, żeby to ułatwić, żeby w ramach województwa była lepsza organizacja pracy, jeśli chodzi o transport lokalny. Jeszcze raz to powtórzę: chcemy zmienić tę ustawę, bo z pozycji Lublina, Rzeszowa, Krakowa, Szczecina czy Gdańska lepiej widać problemy lokalnych społeczności i lepiej walczyć z wykluczeniem komunikacyjnym niż z pozycji Warszawy. Pan poseł Kowalski pytał o inspekcję transportu drogowego, dlaczego nie jest włączona. To trochę inne zadania. My włączyliśmy tutaj zadania związane z pojazdami autonomicznymi Straży Pożarnej i Policji, bo to są służby, które dbają o porządek, o bezpieczeństwo. Natomiast ITD jest od kontroli przewozów, więc ta służba ma trochę inne zadania. Pan poseł Lorek pytał, czy będą jakieś znaki. Jest cała procedura związana z testowaniem pojazdów autonomicznych, dlatego nie ma potrzeby wprowadzania dodatkowych znaków. Pan poseł Zawieja pytał, czy tylko ITS czy inni też będą mogli mieć taką możliwość. Na razie ITS, ale nie wykluczamy, że inne podmioty, inne instytuty będą mogły być włączone w ten proces, jeżeli będzie taka potrzeba w przyszłości. Pan przewodniczący Suchoń pytał, czy stowarzyszenia zabiegały o to, aby zawetować tę ustawę. Wprost przeciwnie, wszystkie organizacje, które się do nas zgłosiły, były zbulwersowane faktem zawetowania przez pana prezydenta tej ustawy i zabiegały o to, żeby została podpisana. Takie stanowisko przedstawiały również stowarzyszenia, organizacje z obszaru transportu zbiorowego, bo te zapisy, jeszcze raz powtórzę, które były proponowane, były dobrym rozwiązaniem na przyszłość. Tę ustawę o wykluczeniu komunikacyjnym trzeba wprowadzić, bo ona zawiera dobre, lepsze rozwiązania. Chodzi o to, żeby białe plamy znikały z mapy naszego kraju. Dziękuję bardzo. Przebieg posiedzenia