Jarosław Sachajko

Omawiana ustawa nie zasługuje na poparcie, chociaż sam kierunek wydłużenia wygaszania okresu wydobycia i dofinansowanie osłon dla górników popieram. Państwo polskie nie powinno wygaszać wydobycia węgla, ale gdy już wbrew rozsądkowi to robi, to powinno być to uczciwe wobec ludzi i regionów. Projekt opiera się m.in. na nieodpłatnych przekazaniach majątku i dotacjach z budżetu. Jak pamiętamy, takie instrumenty Komisja Europejska potrafi zakwestionować po latach, z nakazem odzyskania korzyści. Już raz to przerabialiśmy. W 2008 r., za pierwszych rządów premiera Donalda Tuska, Komisja Europejska uznała pomoc dla stoczni w Gdyni i Szczecinie za nielegalną. Doprowadziło to do likwidacji tych stoczni za rządów premiera Donalda Tuska. Jeżeli dziś nie dodamy bezpieczników, jutro ten sam mechanizm może uderzyć w kopalnie. Politycy uśmiechniętej koalicji epatują rzekomą hojnością dla górnictwa. A co z dofinansowaniem do OZE? Tu jest jakaś zmowa milczenia. Tylko w systemie aukcyjnym wypłaty ujemnego salda to już ponad 1,5 mld zł, twarda gotówka z systemu wsparcia. Od 1 stycznia 2025 r. wróciła też opłata OZE w rachunkach dla odbiorców. Miliardy wsparcia OZE w programach: ˝Mój prąd˝, ˝Czyste powietrze˝, ˝Moje ciepło˝, ˝OZE - źródło ciepła dla ciepłownictwa˝, a ostatnio rzeka pieniędzy z KPO. To są strumienie finansowe, których w debacie celowo się nie pokazuje. A co z inwestycjami w sieci przesyłowe pod OZE? Operator PSE planuje do 2034 r. ok. 66 mld zł nakładów wprost po to, by wpuścić do systemu OZE. To infrastrukturalne wsparcie, bez którego niestabilne źródła OZE nie miałyby jak oddać energii. Nie można pominąć inwestycji w lokalne sieci dystrybucyjne. W 2024 r. wydano ponad 14 mld zł, aby absorbować energetykę prosumencką. Wniosek jest prosty: tak, są osłony dla górnictwa, ale OZE dostaje co najmniej drugie tyle w gotówce i kablach. W dodatku to źródła niestabilne, wymagające ciągłego bilansowania i rezerw, które Polacy muszą opłacić, co skrzętnie próbuje się przemilczeć. Skoro więc rząd na spółkę z Komisją Europejską dokręca śrubę źródłom konwencjonalnym, a jednocześnie finansuje sieci i ujemne salda dla OZE, to opowieść o faworyzowaniu węgla jest nieuczciwa. W omawianej ustawie należy zwrócić uwagę na liczne zagrożenia, które w toku prac należy usunąć. Brak twardych bezpieczników przed ryzykiem uznania finansowania za niedozwoloną pomoc publiczną uważam za niebezpieczny. Chwalicie się tym, że Komisja Europejska wam we wszystkim pomoże. Załatwcie chociaż to, aby nie zakwestionować tej pomocy. Brak rachunku systemowego. Ustawa epatuje miliardami po stronie górnictwa, ale ani słowem nie rozlicza pełnego kosztu wprowadzania OZE do sieci. Nie mówicie, ile naprawdę płaci odbiorca za tę zieloną niestabilność. Panie ministrze, śmiało, proszę powiedzieć Polakom, ile razy drożej płacą za energię z OZE. Ustawa w obecnym kształcie wystawia nas na uderzenia ze strony Komisji Europejskiej i wprowadza drogi, rozchwiany miks energetyczny. Dziękuję. Przebieg posiedzenia