Dorota Olko

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Przedstawiony projekt ustawy, tak jak już zostało powiedziane, dotyczy zmian w sposobie dzielenia środków przeznaczanych na stypendia rektora dla najlepszych studentów, stypendia socjalne i zapomogi. Do tej pory wysokość środków, które mogły być przeznaczane na stypendia rektora, zależała od wysokości środków, jakie dana uczelnia w danym roku realnie przeznaczała na inne stypendia. W przypadku niektórych uczelni powodowało to, że przy niewielkiej liczbie studentów pobierających stypendium socjalne część dostępnych środków nie mogła być przeznaczona na stypendia rektorskie. W związku z tym pojawiały się różne pomysły, w tym takie, które padały wśród przedmówców, żeby dać uczelniom pełną dowolność, jeśli chodzi o dysponowanie środkami przeznaczonymi na stypendia i zapomogi. Chociaż rozumiem intencje stojące za takimi propozycjami, nie uważam, żeby było to dobre rozwiązanie. Nikt nie ma wątpliwości, że stypendia rektorskie za wyniki w nauce to ważne narzędzie, żeby motywować i wspierać najlepszych studentów i studentki, i że powinniśmy ich doceniać finansowo, natomiast stypendia socjalne to przede wszystkim narzędzie realizacji konstytucyjnej zasady dostępności edukacji i nauki dla każdego. Art. 70 ust. 4 ustawy zasadniczej mówi jasno: ˝Władze publiczne zapewniają obywatelom powszechny i równy dostęp do wykształcenia. W tym celu tworzą i wspierają systemy indywidualnej pomocy finansowej i organizacyjnej dla uczniów i studentów˝. Powiem raz jeszcze, że w pełni popieram potrzebę wspierania najlepszych studentów, ale wsparcie osób najuboższych, które bez tego nie mogłyby rozpocząć lub kontynuować nauki na studiach, powinno być objęte szczególną ochroną ze strony rządzących. W tym miejscu oczywiście należy zaznaczyć, że aby realizować zapisy konstytucji, trzeba dostosowywać progi uprawniające do pobierania stypendium socjalnego do aktualnych kosztów życia, co wiąże się z adekwatnymi nakładami na te cele. Cieszę się, że ostatecznie nie idziemy w kierunku pełnej dowolności rozdzielania środków. Zamiast tego w projekcie zaproponowano nowy zapis, który pozwala przeznaczyć na stypendia rektorskie nie więcej niż 45% całej puli środków uczelni przeznaczonych na stypendia i zapomogi. Jednocześnie nie uzależnia się ich wysokości od wysokości środków realnie przeznaczonych w danym roku na inne stypendia. Ustanowienie tej granicy na poziomie 45% to odpowiedź na uwagi środowiska akademickiego odnośnie do pierwotnie projektowanego kształtu tej ustawy. Ustanowienie tego progu na takim poziomie pozwala na to, żeby to rozwiązanie nie obniżało kwot przeznaczanych dziś na stypendia rektora. Często kompromis to rozwiązanie, które nie zadowala nikogo, ale myślę, że w tym przypadku jest to rozsądne rozwiązanie, które pozwala zabezpieczyć interesy socjalne i środki, które na ten cel mają być przeznaczane, a jednocześnie pozwala tym uczelniom, gdzie mniej osób korzysta ze wsparcia, nieco hojniej wspierać studentów i studentki osiągających najlepsze wyniki w nauce. Dziękuję. Przebieg posiedzenia