Tomasz Lewandowski

Panie Pośle! Zgadzając się z diagnozą, zgadzając się absolutnie z opisem sytuacji i podzielając odczucie niesprawiedliwości w zakresie tego, co się zadziało po transformacji ustrojowej z książeczkami mieszkaniowymi, postaram się odpowiedzieć na te trzy pytania. Pierwsze pytanie dotyczyło tego, czy ministerstwo pracuje nad rozszerzeniem katalogu celów mieszkaniowych. Otóż informuję, że zasady dotyczące tychże książeczek mieszkaniowych reguluje ustawa z 30 listopada 1995 r. o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych oraz udzieleniu premii gwarancyjnych. Właśnie ta ustawa wskazuje, że premia gwarancyjna przysługuje na realizację jednego z kilkunastu celów mieszkaniowych. Katalog tych celów jest bardzo szeroki. Mowa w tymże katalogu m.in. o zakupie lub budowie mieszkania czy domu, wniesieniu wkładu własnego do kredytu hipotecznego. Jest mowa także o wpłacie partycypacji do SIM-u lub TBS-u. Jako cel mieszkaniowy jest wskazana także modernizacja istniejącego lokalu, a pan poseł także do tego nawiązywał. Co istotne, jeżeli chodzi o modernizację, mowa m.in. o wymianie stolarki okiennej czy drzwiowej, a także wymianie instalacji, np. instalacji grzewczej. Wśród celów mieszkaniowych wskazanych w ustawie jest także najem instytucjonalny z dojściem do własności. Więc w naszym przekonaniu zakres tych celów dzisiaj jest dość szeroki. Warto też wskazać, że posiadacze książeczek mieszkaniowych korzystają z pierwszeństwa w programie ˝Mieszkanie na start˝, a więc w programie dopłat do stawek czynszowych. Wiele samorządów w swoich zasadach przydziału mieszkań komunalnych i preferencji z tym związanych także uwzględnia fakt posiadania książeczki mieszkaniowej. W naszym przekonaniu przedmiotem dywagacji czy przyczyną odczucia niesprawiedliwości raczej nie jest zbyt wąski katalog celów mieszkaniowych, lecz sposób obliczania tej premii gwarancyjnej. Przejdę do drugiego pytania: Czy jednorazowo rozważamy uruchomienie programu rozliczania książeczek. Ministerstwo tego nie planuje. Rocznie na ten cel, na realizację premii gwarancyjnych wydajemy kwotę na poziomie 140 mln zł. Już dzisiaj cesja książeczki mieszkaniowej jest możliwa na osoby bliskie, małżonków, między rodzicami, dziećmi, dziadkami, wnukami, rodzeństwem, także na powinowatych, także na dalsze osoby spokrewnione z osobą uprawnioną z książeczki mieszkaniowej pod warunkiem wykazania poziomu pokrewieństwa. Zwracam uwagę na sprawę, która była dość głośna w latach 90. Mianowicie chodzi o sytuację skupowania praw do książeczek mieszkaniowych i spekulacji tymi wkładami, oszukiwania tak naprawdę osób uprawnionych, posiadających książeczki mieszkaniowe. Stąd jakaś regulacja zawężająca w tym zakresie była konieczna. Warto też zwrócić uwagę, że ta książeczka mieszkaniowa i uprawnienia z tym związane są uprawnieniami majątkowymi, a więc wchodzą do masy spadkowej i podlegają spadkobraniu na zasadach ogólnych opisanych w przepisach prawa. Było też pytanie: Czy mamy oszacowaną całkowitą wartość premii gwarancyjnych? Przypominam, że w roku 2021 ustawą o zmianie niektórych ustaw wspierających rozwój mieszkalnictwa wprowadzono obowiązek rejestracji książeczek mieszkaniowych. Do końca 2022 r. od tej rejestracji nie uzależniano uprawnienia posiadacza książeczki do wypłaty premii gwarancyjnej, ale wprowadzono regulację, która miała pomóc państwu szacować wartość tych zobowiązań. Krótko mówiąc, chodzi o to, że jeżeli ktoś przyjdzie do banku z książeczką mieszkaniową, a wcześniej jej nie zarejestrował, to wypłata premii gwarancyjnej nie następuje odwrotnie, ale następuje w kolejnym roku kalendarzowym. Po tej ustawie do końca roku 2022 zostało zarejestrowanych 20 270 książeczek, a więc to jest nieco ponad 2% wszystkich książeczek, o których wiemy, a których na koniec 2022 r. było 982 221 tys. Na podstawie tej rejestracji książeczek oszacowaliśmy, że średnia wartość premii gwarancyjnej na tamten moment była na poziomie 16 tys. zł. Mnożąc to przez 982 tys. książeczek oszczędnościowych, wskazujemy, że całkowite zobowiązania państwa, oczywiście szacunkowe, z tego tytułu opiewają na 16 mld zł. Gdyby więc pojawił się jakiś pomysł jednorazowej wypłaty tych kwot, to na dobrą sprawę z taką kwotą trzeba byłoby się liczyć, czyli ta kwota zapewne uszczupliłaby wydatki państwa na mieszkalnictwo. Dziękuję bardzo. Przebieg posiedzenia