Katarzyna Anna Kacperczyk

W nawiązaniu do wniosku pana posła mam przyjemność przedstawić informację bieżącą na temat wykorzystania środków z Funduszu Medycznego, ze szczególnym uwzględnieniem finansowania w chorobach rzadkich. Może zacznę od takich kilku uwag. Usłyszeliśmy od posła wnioskodawcy, że pierwotnym założeniem Funduszu Medycznego było finansowanie terapii lekowych w przypadku chorób rzadkich. Chciałabym podkreślić, że pierwotne założenia Funduszu Medycznego i cele Funduszu Medycznego, również zakres finansowania, są sformułowane w ustawie o Funduszu Medycznym, w której finansowanie terapii jest jednym z sześciu celów tego funduszu zdefiniowanych w art. 3, a zadania obejmują znacznie szerszy zakres niż tylko finansowanie terapii lekowych. Pan poseł wspominał również o inwestycjach infrastrukturalnych. Te inwestycje infrastrukturalne również są przewidziane w ustawie o Funduszu Medycznym. Żeby to pokazać, powiem, że jak państwo wiecie, ta ustawa ustanawia również cztery subfundusze: subfundusz finansowania infrastruktury strategicznej, subfundusz modernizacji podmiotów leczniczych, subfundusz rozwoju profilaktyki i ostatni subfundusz innowacyjno-terapeutyczno-innowacyjny, z którego mogą być finansowane technologie lekowe. Pierwotnie przy powstawaniu Funduszu Medycznego alokowano środki w poszczególnych subfunduszach na poszczególne wydatki. Na infrastrukturę strategiczną było 11,7 mld zł, infrastrukturę modernizacji podmiotów leczniczych - 5,6 mld, rozwój profilaktyki - 370 mln i aż 25 mld zł na subfundusz terapeutyczno-innowacyjny, czyli m.in. na finansowanie technologii lekowych. Jeżeli chodzi o wydatkowanie środków w ramach poszczególnych subfunduszy w latach 2020-2025, to na infrastrukturę strategiczną było 306 730 tys. zł, na subfundusz modernizacji podmiotów leczniczych - 1 179 962 tys. zł, subfundusz profilaktyki - 114 945 tys. zł, a na subfundusz terapeutyczno-innowacyjny - 7 792 757 tys. Tutaj powiem, że mamy takie dwa mechanizmy: mechanizm technologii lekowych o wysokiej wartości klinicznej i technologie lekowe o wysokiej wartości innowacyjnej. W skrócie te mechanizmy są nazywane TLK i TLI. Oprócz tego w ramach Funduszu Medycznego jest również mechanizm ratunkowego dostępu do technologii lekowych. W tych latach w przypadku technologii lekowych TLI i TLK to było 1 651 837 tys. zł, a RDTL - ponad 1 mld zł. Te środki zostały wykorzystane w latach 2020-2025, więc myślę, że wydatkowane środki Funduszu Medycznego przez ostatnie lata nie zostały jakby nadmiernie skoncentrowane na jednym obszarze, ale zostały podzielone na te wszystkie obszary. Oczywiście jak państwo wiecie, jest też cały mechanizm umieszczania tych technologii lekowych na listach, które publikuje minister zdrowia. Są rekomendacje AOTMiT-u, konsultacje konsultantów krajowych, Rady Przejrzystości i rzecznika praw pacjentów. Do tej pory opublikowano pięć takich list, w ramach których podmioty lecznicze mogą aplikować o refundację z Funduszu Medycznego. W większości są to terapie, technologie lekowe, które dotyczą chorób rzadkich. Na piśmie mogę przedstawić szczegółowe informacje, jak się kształtują te listy. Jeżeli chodzi o planowanie funduszu, to pan poseł też informował, że na ten rok plan finansowy Funduszu Medycznego to ponad 7 mld zł. Dodam, że ten plan jest corocznie planowany i omawiany na posiedzeniach Komisji Finansów Publicznych i przyjmowany przez posłów. Chciałabym sprostować, że plan na ten rok po zmianach wynosi 5,6 mld zł. W ramach tego planu na inwestycje, o których pan poseł wspominał, jest 1,9 mld zł, przy czym na modernizację podmiotów leczniczych - 839 mln zł, a na fundusz innowacyjno-terapeutyczny w planie przewidziano 2,8 mld zł. A więc tutaj wydaje się, że to planowanie wynika z potrzeb, ale ono jest też zrównoważone. Zresztą państwo też mieliście okazję dyskutować w Komisji Finansów Publicznych nad tymi kwestiami. Powiem jeszcze krótko o ratunkowym dostępie do technologii lekowych, bo tu rzeczywiście ten mechanizm jest wykorzystywany. Jak państwo wiecie, ustawa nakłada limit, który wynosi 4%. Na ten rok przewidziano 345 mln zł, wykorzystano blisko 200 mln: 191 194 tys. Chciałabym jeszcze dodać, że ten mechanizm korzystania ze środków Funduszu Medycznego, jeżeli chodzi o terapie innowacyjne i mechanizm RDTL-u, ma określone ramy. Czyli tak naprawdę refundacja poprzez środki Funduszu Medycznego odbywa się zawsze na wniosek podmiotu. Ministerstwo jakby nie wyszukuje terapii ani nie inicjuje tego procesu, więc dopóki podmiot nie zawnioskuje o sfinansowanie takiej terapii z Funduszu Medycznego albo szpitale nie zawnioskują o wykorzystanie RDTL-u, dopóty są tutaj ograniczone możliwości aktywności z naszej strony. Było jeszcze pytanie pana posła o finansowanie diagnostyki genetycznej, co ma szczególne znaczenie w przypadku chorób rzadkich. Rzeczywiście Fundusz Medyczny ma takie możliwości w ramach subfunduszu innowacyjno-terapeutycznego. Ja tylko powiem, że takie finansowanie jest zapewniane: w 2023 r. - 45 825 tys., w 2024 r. - 78 192 tys. i w 2025 r. - 59 490 tys. Takie finansowanie badań genetycznych było udzielone ponad 20 tys. osób. Życzylibyśmy sobie, żeby te fundusze były przez podmioty występujące o refundację wykorzystywane w większym stopniu na finansowanie terapii o wysokiej innowacyjności, w tym terapii dotyczących chorób rzadkich, bo w planie na ten rok jest ponad 1 mld zł. To wykorzystanie z całą pewnością nie będzie na tym poziomie, ale myślę, że to jest też konsekwencją otworzenia systemu refundacyjnego w Polsce. Jak państwo wiecie, od kilku lat tych terapii innowacyjnych jest coraz więcej w takim klasycznym systemie refundacyjnym i ten system dla firm wnioskujących o refundację jest bardziej przewidywalny. Jak wiemy, Fundusz Medyczny ma ograniczony zakres czasowy. Sygnał, że państwo finansuje coraz więcej innowacyjnych, nowatorskich terapii, również w zakresie chorób rzadkich, sprawia, że firmy chętniej korzystają z klasycznej drogi refundacyjnej. Dodam, że refundowanie, jeśli chodzi o cząsteczkowskazania w zakresie terapii chorób rzadkich, z roku na rok rośnie. W 2012 r. to były dwie terapie. Od 2021 r. tak naprawdę mamy systematyczny wzrost. W 2021 r. na 39 refundowanych terapii 29 dotyczyło chorób rzadkich. W 2022 r. na 78 refundowanych terapii 37 dotyczyło chorób rzadkich. W 2023 r. na 102 refundowane terapie 43 dotyczyły chorób rzadkich. W 2024 r. to było 36 i 43, więc ta liczba wzrasta. Powiem jeszcze, że rosną też kwoty przeznaczane na refundację terapii w przypadku chorób rzadkich i ultrarzadkich. W 2021 r. było to 1524 mln, w 2022 r. - ponad 2 mld, w 2023 r. - 3476 mln, w 2024 r. - ponad 4400 mln. Refundacją leków zostało objętych ponad 47 tys. pacjentów. Przebieg posiedzenia