Adam Nowak

Odpowiadając na pytanie grupy posłów, których reprezentantem jest przed chwilą zadający to pytanie pan poseł, były minister rolnictwa Robert Telus, odniosę się do tych dwóch kwestii: z jednej strony do stanu negocjacji umowy handlowej Unia Europejska - Mercosur, a z drugiej strony do równie ważnego tematu związanego z liberalizacją handlu, z umową handlową Unii Europejskiej z Ukrainą. Odpowiadając na ostatnią część wypowiedzi pana posła Roberta Telusa, chcę zauważyć jedno. Według informacji i doniesień medialnych potwierdzających wystąpienia zarówno pani premier Beaty Szydło - to było wystąpienie w roku 2016... Panie pośle, nie kłamiemy. Jest cytat z pani premier Beaty Szydło, prezesa Rady Ministrów... (Poseł Robert Telus: A wczorajszy z Donalda Tuska?)...która stwierdzała, że proces zawierania umowy handlowej Unii Europejskiej z krajami Mercosuru powinien zostać przyspieszony. Również w tym samym tonie, apelując o przyspieszenie zawarcia umowy handlowej z tą grupą państw Ameryki Południowej, mówił minister spraw zagranicznych pan Jacek Czaputowicz. Odnosząc się natomiast do umowy o pełnej liberalizacji handlu Unii Europejskiej z Ukrainą - ona nastąpiła wskutek przyjętych autonomicznych środków handlowych, które weszły w życie 5 czerwca 2022 r. i które w pełni go liberalizowały. Na czym ta liberalizacja polegała? Na zdjęciu kontyngentów taryfowych oraz taryf celnych na wszystkie produkty rolno-spożywcze importowane z Ukrainy, co otwierało europejski rynek jednostronnie. Panie pośle, nie zapomniałem. Przedstawiam fakty i zaraz odniosę się do kolejnej części. Rozwiązania w ramach autonomicznych środków handlowych, które weszły w życie 5 czerwca 2022 r., w pełni liberalizowały handel Unii Europejskiej z Ukrainą. Ówczesny minister rolnictwa Henryk Kowalczyk z optymizmem i entuzjazmem wypowiadał się na temat tej liberalizacji, jako mającej ułatwić życie polskim hodowcom zajmującym się produkcją zwierzęcą, ponieważ wysokie ceny zbóż, jak przedstawiał ówczesny minister rolnictwa, wicepremier, działały na tę grupę rolników negatywnie. Również na arenie europejskiej politycy polscy wyrażali entuzjazm co do przyjętych autonomicznych środków handlowych. To jest fakt. Oczywiście tak jak pan poseł zauważył, był czas wojny, rozwiązania były szczególne. Aby oddać prawdę, pozytywnie zareagował na te działania minister Waldemar Buda, także ówczesny minister rolnictwa Robert Telus, który doprowadził do wejścia w życie w 2023 r. jednostronnego embarga na produkty z Ukrainy. Natomiast chcę zauważyć, że w tym czasie bilans handlowy Polski z Ukrainą, który w 2021 r. wynosił minus 118 mln euro, wynosił już - w 2020 r. - 1721 mln euro. W 2023 r. był trend spadkowy - do 658 mln euro. Zarówno w roku 2024, czyli pierwszym roku działania rządu, w którym uczestniczę, wynosił już tylko 602 mln euro - a zatem utrzymanie wprowadzonego embarga złagodziło te skutki - a w roku 2025 za pierwsze półrocze wynosi tylko 169 mln euro po stronie deficytu. Natomiast rozwiązania dotyczące Ukrainy są bez porównania korzystniejsze niż autonomiczne środki handlowe obowiązujące od czerwca 2022 r., choć wielkość kontyngentów taryfowych przekracza wielkość obowiązującą zgodnie z umową o pogłębionym handlu, która zaczęła obowiązywać od 1 stycznia 2016 r., jest, można powiedzieć, pośrodku, jeśli porównujemy jedno i drugie rozwiązanie. Odpowiadając na drugie pytanie, można powiedzieć, główne pytanie, które postawił pan poseł Robert Telus, umowa handlowa Unii Europejskiej z Mercosurem, która obecnie jest zatwierdzona na poziomie politycznym i znajduje się na etapie konsultacji na poziomie poszczególnych państw członkowskich Unii Europejskiej, jest umową negocjowaną od ponad 20 lat. (Poseł Jacek Bogucki: 25 lat.) 25 lat to jest ponad 20 lat. Tak, od 25 lat. Mogę mówić o części rolnej tej umowy, bo ministerstwem wiodącym w sprawie umów handlowych, w tym umowy Unia - Mercosur, jest minister finansów i gospodarki. Chodzi o część dawnego Ministerstwa Rozwoju i Technologii. W odróżnieniu od wystąpień wspomnianej wcześniej pani premier Beaty Szydło oraz pana ministra Jacka Czaputowicza, rząd w listopadzie 2024 r. przyjął negatywne stanowisko. Poprzedni rząd wyrażał pozytywne stanowisko w sprawie umowy Unii Europejskiej z Mercosur, na co są dowody. (Poseł Jacek Bogucki: Nieprawda!) Nie chcę polemizować z panem posłem, bo z faktami się nie dyskutuje, a fakty jednoznacznie o tym świadczą. Natomiast my jako resort rolnictwa zwracaliśmy i zwracamy uwagę na szczególne ryzyka związane z rynkiem rolnym i w czasie prezydencji kształt umowy w tym obszarze... Czy mogę poprosić jeszcze o pół minuty, panie marszałku? (Poseł Robert Telus: Tak, tak, bo dobrze mówi.) Wicemarszałek Krzysztof Bosak: Proszę bardzo, panie ministrze. Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi Adam Nowak: W tym zakresie umowa w czasie polskiej prezydencji uległa na tyle zmianie, że zostały wprowadzone rozwiązania dotyczące bezpieczeństwa żywności, mechanizmów stabilizacyjnych, tzw. hamulców bezpieczeństwa, oraz całego systemu rekompensat dla rolników. (Poseł Robert Telus: Proszę odnieść się do wczorajszej wypowiedzi premiera.) Chcę jednoznacznie powiedzieć, że umowa jest niekorzystna dla rolników, na co zwraca uwagę Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, w sektorach drobiu, wołowiny, cukru, miodu czy też w kontekście importu etanolu, co nie znaczy, że dla innych sektorów gospodarki, np. eksportu sprzętu AGD lub innych elementów produkowanych w polskiej gospodarce, nie będzie korzystna. Natomiast nie dysponuję danymi. W tym zakresie mógłby odnieść się minister właściwy, czyli minister finansów i gospodarki. Stąd negatywne stanowisko w sprawie umowy UE - Mercosur, które rząd ma przygotowane i które wciąż obowiązuje, jest efektem danych, które minister rolnictwa przedstawił w związku z ryzykiem tej umowy właśnie dla wspomnianych sektorów polskiego rolnictwa i w trosce o polskich konsumentów. Wicemarszałek Krzysztof Bosak: Panie ministrze, bardzo proszę zmierzać do konkluzji. Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi Adam Nowak: Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Chciałbym, abyśmy dyskutowali o faktach, a nie o manipulacjach. Natomiast w kontekście dokumentów, stanowisk rządów i danych to jest jednoznaczne, bo negatywne stanowisko rządu zostało przyjęte dopiero w listopadzie 2024 r. Dziękuję bardzo. Przepraszam za przekroczenie wyznaczonego czasu. Przebieg posiedzenia