Tadeusz Tomaszewski

Jednocześnie podkreśla konieczność jego kompleksowego ukształtowania w sposób uwzględniający rzeczywisty system instytucjonalny funkcjonujący obecnie w Polsce. W ocenie konwentu projektowane rozwiązania, w szczególności koncepcja opłaty turystycznej kierowanej wyłącznie do gmin oraz Polskiej Organizacji Turystycznej, pomijają fundamentalną rolę samorządów województw oraz regionalnych organizacji turystycznych w systemie rozwoju i promocji turystyki. Samorządy województw, działając na podstawie ustawy o samorządzie województwa, realizują zadania w zakresie kultury fizycznej i turystyki, ponosząc znaczące i systematyczne nakłady finansowe na rozwój infrastruktury turystycznej, tworzenie i rozwój produktów turystycznych, promocję regionów oraz wizerunku Polski w kraju i za granicą. Zadania te realizowane są zarówno bezpośrednio, jak i za pośrednictwem regionalnych organizacji turystycznych działających na podstawie ustawy o Polskiej Organizacji Turystycznej. W praktyce to właśnie samorządy województw w przeważającej części finansują działalność regionalnych organizacji turystycznych oraz realizację regionalnych strategii turystyki i kampanii promocyjnych, działań wizerunkowych, rozwoju produktów turystycznych, stanowiąc tym samym jeden z głównych filarów rozwoju turystyki w Polsce. Konwent podkreśla, że środki przeznaczane przez województwa oraz regionalne organizacje turystyczne na działania promocyjne i rozwojowe pozostają na poziomie porównywalnym lub wyższym niż budżet krajowych instytucji odpowiedzialnych za promocję turystyki. W rezultacie pominięcie województw w systemie redystrybucji środków z opłaty turystycznej prowadziłoby do nieuzasadnionej dysproporcji pomiędzy zakresem realizowanych zadań a dostępem do finansowania. Konwent uznaje, że samorządy lokalne ponoszą koszty związane z obsługą ruchu turystycznego, jednakże działania strategiczne i promocyjne o charakterze regionalnym, krajowym i międzynarodowym są w istotnym stopniu finansowane przez samorządy województw. Pominięcie tego szczebla w projektowanym systemie finansowania osłabia realizację zasady sprawiedliwości oraz efektywności wydatkowania środków publicznych. Konwent wskazuje, że podział środków pochodzących z opłaty turystycznej powinien odbywać się w sposób sprawiedliwy, zrównoważony i zapewniający skuteczną promocję zarówno regionów, jak i całej Polski w kraju i za granicą. Nieuzasadnione i niezapewniające efektywności systemu byłoby stworzenie modelu, w którym zasadniczy udział w finansowaniu promocji turystycznej nadal ponosiłyby województwa, podczas gdy środki pochodzące z ruchu turystycznego trafiałyby wyłącznie do innych podmiotów. Przekazanie środków wyłącznie gminom oraz Polskiej Organizacji Turystycznej spowodowałoby sytuację, w której znaczne koszty promocji turystycznej Polski nadal ponosiłyby samorządy województw, bez zapewnienia im adekwatnego udziału w systemie finansowania turystyki. Konwent wskazuje również, że zgodnie z duchem ustawy o Polskiej Organizacji Turystycznej, tworzącej system POT-ROT-LOT, środki pochodzące z projektowanego mechanizmu powinny zasilać wszystkie szczeble tego systemu. Tylko takie rozwiązanie pozwoli zapewnić spójność działań promocyjnych oraz skuteczny rozwój produktów turystycznych na poziomie lokalnym, regionalnym i krajowym. Wprowadzenie swego rodzaju funduszu rozwoju i promocji turystyki polskiej jest jedyną drogą na zapewnienie finansowania promocji turystycznej Polski na odpowiednim poziomie, jednocześnie nie obciążając dodatkowo budżetu państwa i budżetu samorządów. Utworzenie funduszu rozwoju i promocji turystyki w taki sposób stanowić będzie niezbędny element budowy stabilnego systemu finansowania polityki turystycznej państwa. Konwent marszałków podkreśla, że skuteczna polityka turystyczna wymaga partnerskiej współpracy administracji rządowej, samorządów wszystkich szczebli oraz organizacji branżowych. System finansowania turystyki powinien wzmacniać współodpowiedzialność wszystkich uczestników systemu POT-ROT-LOT za rozwój konkurencyjności turystycznej Polski. Konwent wskazuje również, że środki pochodzące z projektowanego mechanizmu powinny mieć charakter celowy i pozostawać przeznaczone nie tylko na bieżącą promocją turystyczną, ale także umożliwiać realizację działań nadzwyczajnych i interwencyjnych wspierających branżę turystyczną w sytuacjach kryzysowych, wynikających m.in. z katastrof klimatycznych, zagrożeń geopolitycznych czy innych zdarzeń wpływających na bezpieczeństwo i atrakcyjność turystyczną regionów. Konwent podkreśla, że rozwiązanie powinno mieć charakter: - powszechny, - obligatoryjny, - skutecznie egzekwowalny, - proporcjonalny, oparty na przejrzystym i sprawiedliwym mechanizmie redystrybucji środków. W ocenie konwentu warto rozważyć odejście od nazwy ˝opłata turystyczna˝ na rzecz rozwiązania podkreślającego rozwojowy i solidarnościowy charakter mechanizmu, np. fundusz rozwoju i promocji turystyki polskiej. Konwent wskazuje, że analogiczne mechanizmy finansowania rozwoju i promocji turystyki funkcjonują w wielu państwach europejskich, m.in. we Francji, w Hiszpanii, Austrii, Niemczech oraz we Włoszech, gdzie środki pochodzące z opłat związanych z ruchem turystycznym stanowią istotne źródło finansowania działań promocyjnych, rozwoju infrastruktury turystycznej oraz zarządzania ruchem turystycznym na poziomie lokalnym, regionalnym i krajowym. Doświadczenia tych państw wskazują, że skuteczny i stabilny system finansowania turystyki powinien opierać się na partnerskim udziale wszystkich poziomów zarządzania odpowiedzialnych za rozwój i promocję turystyki, przy jednoczesnym zapewnieniu przejrzystych oraz proporcjonalnych zasad redystrybucji środków publicznych. Rozwiązania te wzmacniają konkurencyjność turystyczną państw i regionów, umożliwiają długofalowe planowanie działań rozwojowych oraz zwiększają odporność sektora turystyki na sytuacje kryzysowe. W związku z powyższym Konwent Marszałków Województw RP postuluje o: 1. Włączenie samorządów województw oraz regionalnych organizacji turystycznych do systemu redystrybucji środków pochodzących z opłaty turystycznej. 2. Ukształtowanie mechanizmu podziału środków w sposób uwzględniający rzeczywisty udział poszczególnych szczebli samorządu w finansowaniu i realizacji działań w obszarze turystyki. 3. Zapewnienie finansowania dla całego trójstopniowego systemu promocji turystyki (POT-ROT-LOT), zgodnie z ustawą o Polskiej Organizacji Turystycznej. 4. Wprowadzenie przejrzystych, stabilnych i sprawiedliwych zasad dystrybucji środków umożliwiających długofalowe planowanie działań rozwojowych i promocyjnych. 5. Rozważenie utworzenia funduszu rozwoju i promocji turystyki, którego celem byłoby kompleksowe wspieranie rozwoju branży turystycznej, w tym działań promocyjnych, inwestycyjnych oraz interwencyjnych w sytuacjach kryzysowych. Konwent wskazuje, że tylko model uwzględniający wszystkie poziomy zarządzania turystyką zapewni spójność działań, efektywność wydatkowania środków oraz realne wzmocnienie konkurencyjności Polski jako atrakcyjnej destynacji turystycznej. W ujęciu szerokim zasada ta koresponduje z wywodzoną z art. 2 Konstytucji RP zasadą sprawiedliwości społecznej oraz równego traktowania podmiotów realizujących zadania publiczne. W demokratycznym państwie prawnym mechanizmy finansowania powinny pozostawać w proporcji do rzeczywistego zakresu wykonywanych zadań i ponoszonych nakładów. Oznacza to, że podmioty odpowiadające za rozwój i promocję turystyki, w tym samorządy województw oraz regionalne organizacje turystyczne, powinny mieć zapewniony adekwatny udział w systemie dystrybucji środków pochodzących z ruchu turystycznego. Państwo powinno bowiem kształtować system prawny i finansowy w sposób zapewniający sprawiedliwy podział środków publicznych, wzmacniający rozwój wspólnot regionalnych oraz konkurencyjność turystyczną całego kraju. Konwent Marszałków Województw RP deklaruje gotowość do aktywnego udziału w pracach legislacyjnych oraz współpracy z Ministerstwem Sportu i Turystyki przy wypracowaniu optymalnych rozwiązań systemowych. Przebieg posiedzenia